Kinh điển Nguyên thủy · Tiểu Bộ
Mi Tiên Vấn Đáp là tên tiếng Việt quen gọi của Milindapañha, tác phẩm Pāli của truyền thống Theravāda ghi lại những câu hỏi của vua Milinda (Mi Tiên) và lời đáp của đại đức Nāgasena (Na Tiên) về vô ngã, tái sinh, nghiệp và Niết-bàn, bằng những ví dụ đời thường như cỗ xe, ngọn đèn, chiếc thuyền. Thư viện Inti Dharma có trọn bản dịch của Bhikkhu Indacanda, mang tên «Milinda Vấn Đạo», chia thành 248 trang đọc; trang này giúp bạn tìm đúng phần cần đọc.
Trang giới thiệu của Inti Foundation · cập nhật
Trích nguyên văn bản dịch của Bhikkhu Indacanda trong thư viện Inti Dharma (Milinda Vấn Đạo, Mil 3.1.1 – Câu hỏi về danh tục đế), ngay sau khi vua Milinda nhận rằng «cỗ xe» là tên gọi có được nhờ các bộ phận.
“Tâu đại vương, thật tốt đẹp thay đại vương nhận ra được cỗ xe. Tâu đại vương, cũng tương tợ y như thế đối với tôi, do các sợi tóc, do các sợi lông … (như trên) … do bộ não, do sắc, do thọ, do tưởng, do các hành, do thức mà có được từ phân biệt, tên thừa nhận, tên quy định, tên thông thường là ‘Nāgasena’. Tuy nhiên, theo ý nghĩa rốt ráo thì không người nào được tìm thấy ở đây. Tâu đại vương, điều này cũng đã được tỳ khưu ni Vajirā nói lên trong sự hiện diện của đức Thế Tôn rằng: Giống y như việc ráp chung lại các bộ phận thì có tiếng gọi là ‘cỗ xe,’ tương tợ như vậy khi các uẩn hiện diện thì có sự công nhận là ‘con người’. ”
Đọc trọn cuộc đối đáp về cỗ xe →Bản Việt dịch Linh Sơn, 3 quyển.
«Mi Tiên» là cách gọi tên vua Milinda, «Na Tiên» là tên đại đức Nāgasena. Bản dịch trong thư viện mang tên «Milinda Vấn Đạo», ghi ở đầu mỗi trang, và trang mở đầu ghi «Tạng Kinh — Tiểu Bộ». Trong Tam tạng Pāli ấn bản Miến Điện, sách được xếp vào Tiểu Bộ (Khuddaka Nikāya). Hán tạng có một bản tương đương ngắn hơn nhiều, Na Tiên Tì Kheo Kinh 3 quyển, trong đó nhà vua tên Di-lan-đà và vị Tỳ-kheo tên Na-tiên.
Trang mở đầu (Mil 1) ví vua Milinda ở thành Sāgala tìm đến Nāgasena như sông Hằng chảy về biển, rồi cho biết sách chia sáu phần: Sự liên hệ trong quá khứ, Câu hỏi của đức vua Milinda, Câu hỏi về hành tướng, Câu hỏi đối chọi, Câu hỏi suy luận và Câu hỏi giảng về các ví dụ. Mil 2 kể tiền kiếp: thời Đức Phật Kassapa, một vị sa-di phát nguyện có oai lực và tài ứng đối, một vị tỳ khưu cũng phát nguyện; đời này hai vị là vua Milinda và Nāgasena.
Mil 3 gồm bảy phẩm câu hỏi ngắn về giáo lý. Mil 4 mở đầu phần câu hỏi đối chọi: nhà vua thấy trong lời Phật dạy có những chỗ như trái ngược nhau và muốn được gỡ rõ cho người đời sau; Mil 5–6 là các nan đề, đánh số đến thứ tám mươi hai, rồi phần suy luận. Mil 7 nêu những tính chất của loài vật, cây cỏ, đồ vật mà vị tỳ khưu nên noi theo. Đoạn kết (Mil 8) nói sách có 262 câu hỏi; nhà vua quy y, rồi trao ngôi cho con, xuất gia và chứng A-la-hán.
Câu hỏi đầu tiên (Mil 3.1.1) là ví dụ cỗ xe: không bộ phận nào là cỗ xe, nhưng nhờ các bộ phận hợp lại mà có tên gọi «cỗ xe»; cũng vậy, «Nāgasena» là tên gọi dựa trên năm uẩn, theo nghĩa rốt ráo không tìm thấy một người nào. Hỏi người tái sinh có phải chính là người ấy không, Nāgasena đáp: không phải người ấy, cũng không phải người khác (Mil 3.2.1). Tái sinh không phải là sự chuyển sang, như thắp ngọn đèn này từ ngọn đèn kia (Mil 3.5.5). Khi nhà vua không tin rằng một niệm nhớ Phật lúc lâm chung có thể đưa người làm ác trăm năm sinh lên cõi trời, ngài ví như đá chất lên thuyền thì nổi được (Mil 3.7.2). Về Niết-bàn, ngài nói không có phương hướng nào là nơi chứa đựng Niết-bàn (Mil 6.3.12).
Thư viện chưa có trang mục lục riêng cho bộ sách: 248 trang nằm xen với các bộ khác trong mục lục Tiểu Bộ, nên trang này liệt kê trang đầu của từng phần, từng phẩm. Người mới bắt đầu có thể đọc Mil 3.1.1 rồi lần lượt Phẩm I, gồm những câu hỏi ngắn về giới, tín, tinh tấn, niệm, định, tuệ; phần nan đề dài hơn, hợp để đọc sau. Phần lớn các trang có bản tiếng Anh; thư viện chưa có tệp PDF hay bản ghi âm.
Là Milindapañha, sách Pāli ghi những câu hỏi của vua Milinda (Mi Tiên) và lời đáp của đại đức Nāgasena (Na Tiên). Trong Tam tạng ấn bản Miến Điện, sách thuộc Tiểu Bộ; thư viện có bản dịch Milinda Vấn Đạo của Bhikkhu Indacanda.
Theo lời mở đầu: Sự liên hệ trong quá khứ, Câu hỏi của đức vua Milinda, Câu hỏi về hành tướng, Câu hỏi đối chọi, Câu hỏi suy luận và Câu hỏi giảng về các ví dụ. Thư viện đánh số các trang từ Mil 1 đến Mil 8.
Bắt đầu với ví dụ cỗ xe (Mil 3.1.1) và các câu hỏi ngắn của Phẩm I, rồi các câu hỏi về tái sinh và Niết-bàn; phần nan đề dài hơn, nên để đọc sau.
Chưa. Thư viện không có tệp PDF hay bản ghi âm; bạn đọc trực tuyến, và phần lớn các trang có thêm bản tiếng Anh.
