Kinh Duy Ma Cật kể chuyện gì?
Kinh mở đầu tại vườn cây Am La, thành Tỳ Da Ly, nơi Đức Phật cùng tám nghìn vị Đại Tỳ Kheo và ba vạn hai nghìn vị Bồ Tát. Trưởng giả tử Bảo Tích cùng năm trăm bạn đến dâng lọng báu, và Đức Phật dạy rằng Bồ Tát muốn được cõi Phật thanh tịnh thì nên làm cho tâm thanh tịnh. Phẩm Phương Tiện giới thiệu Duy Ma Cật: một trưởng giả giàu có, tuy làm cư sĩ tại gia mà giữ giới hạnh thanh tịnh, đi vào cả những chốn đời thường để độ người, và nay hiện thân có bệnh để những ai đến thăm được nghe pháp.
Đức Phật lần lượt bảo mười vị đại đệ tử, từ Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên đến A Nan, rồi các Bồ Tát Di Lặc, Đồng tử Quang Nghiêm, Trì Thế và Trưởng giả tử Thiện Đức đến thăm bệnh. Ai cũng xin thôi, kể lại lần từng bị Duy Ma Cật chất vấn và chỉ dạy. Cuối cùng Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi nhận lời; tám nghìn Bồ Tát, năm trăm Thanh Văn và trăm nghìn trời người cùng theo ngài vào thành.
Những phẩm được nhắc đến nhiều nhất
Ở phẩm 5, khi Văn Thù hỏi bệnh từ đâu sinh, Duy Ma Cật đáp: vì chúng sanh bệnh nên Bồ Tát bệnh, như cha mẹ đau theo khi người con một đau. Phẩm 6 kể nhờ thần thông của ông, Đức Phật cõi Tu Di Tướng đưa ba vạn hai nghìn tòa sư tử vào căn nhà ấy mà không chật. Phẩm 7 có thiên nữ rải hoa trời: hoa rơi khỏi thân các vị Bồ Tát nhưng dính lại trên các vị đại đệ tử. Phẩm 8 nói Bồ Tát đi vào «phi đạo» mà thông đạt Phật đạo, và ví như hoa sen chỉ mọc nơi bùn lầy chứ không mọc trên gò cao, mọi phiền não đều là hạt giống Phật.
Phẩm 9, Vào Pháp Môn Không Hai, là đoạn nổi tiếng nhất. Các vị Bồ Tát lần lượt nói về việc vượt qua những cặp đối đãi như sanh và diệt, nhơ và sạch, thiện và bất thiện. Văn Thù nói pháp ấy lìa mọi lời nói và vấn đáp; đến lượt Duy Ma Cật, ông im lặng không nói, và Văn Thù khen đó mới thật là vào pháp môn không hai. Quyển 3 kể việc xin cơm thơm ở cõi Chúng Hương của Phật Hương Tích, việc Duy Ma Cật vốn từ cõi Diệu Hỷ của Phật Vô Động sinh đến, lời dạy về pháp cúng dường, và lời Phật phú chúc cho Bồ Tát Di Lặc. Khi A Nan hỏi tên kinh, Phật dạy kinh tên Duy Ma Cật Sở Thuyết, cũng gọi là Bất Khả Tư Nghị Giải Thoát Pháp Môn.
Đọc Kinh Duy Ma Cật trong thư viện
Ba quyển khá dài: trang đọc ghi quyển 1 chừng 85 phút, quyển 2 chừng 58 phút, quyển 3 chừng 40 phút, tính cả chú thích. Cuối mỗi phẩm có phần chú thích giải nghĩa từ ngữ và danh số; những con số trong ngoặc giữa bài là số chú thích. Người mới đọc có thể đi mỗi ngày một phẩm, và bấm «Tụng» nếu muốn chữ tự cuộn theo nhịp mõ.
Thư viện hiện chỉ có bản dịch nghĩa tiếng Việt; chưa có bản phiên âm Hán-Việt, bản thu âm hay tệp tải về. Ngoài ba trang theo quyển, thư viện có một trang gộp cả ba quyển của cùng bản dịch. Thư viện cũng có Thuyết Vô Cấu Xưng Kinh (說無垢稱經), một bản Hán dịch khác của cùng bộ kinh, đã được Việt dịch.
