Kinh Viên Giác là gì?
«Viên giác» là giác ngộ tròn đầy; «liễu nghĩa» là nói trọn nghĩa, không phải lời tạm. Kinh chỉ có một quyển, thuộc kinh điển Đại thừa Bắc truyền. Ở chương cuối, Đức Phật nêu thêm những tên khác của kinh, như Đại Phương Quảng Viên Giác Đà La Ni, Tu Đa La Liễu Nghĩa, Bí Mật Vương Tam Muội, Như Lai Quyết Định Cảnh Giới, và gọi kinh là «đốn giáo đại thừa»: người căn cơ nhanh nhờ đó mà khai ngộ, người tu dần dần cũng đều được thâu nhiếp.
Kinh mở đầu khi Đức Thế Tôn nhập vào đại định, cùng mười vạn vị Đại Bồ Tát mà đứng đầu là mười hai vị. Lần lượt từng vị rời chỗ ngồi, đảnh lễ, nhiễu quanh Phật ba vòng, quỳ chắp tay thưa hỏi; Phật khen câu hỏi rồi giảng. Từ chương 1 đến chương 11, mỗi chương khép lại bằng một bài kệ trong đó Đức Phật nói lại ý chính vừa giảng.
Mười hai chương nói gì?
Chương Văn Thù hỏi về gốc tu hành thanh tịnh của Như Lai; Phật dạy vô minh như hoa đốm giữa hư không mà người đau mắt nhìn thấy, biết nó không thật thì thoát khỏi trôi lăn. Chương Phổ Hiền hỏi: nếu thân tâm đều như huyễn thì lấy gì mà tu. Chương Phổ Nhãn hỏi về thứ lớp tư duy và tu hành. Chương Kim Cương Tạng hỏi: nếu chúng sinh xưa nay vốn thành Phật thì sao lại có vô minh; bài kệ đáp ví như vàng vốn có trong quặng, nấu xong thành vàng thì không trở lại làm quặng. Chương Di Lặc hỏi về luân hồi, và chương Thanh Tịnh Tuệ hỏi chỗ chứng đắc của chúng sinh, Bồ Tát và Như Lai khác nhau thế nào.
Chương Uy Đức Tự Tại hỏi về các phương tiện tu; Phật nêu ba pháp: Sa ma tha, lấy sự lắng tĩnh làm hạnh; Tam ma bát đề, biết thân tâm và cảnh đều như huyễn; Thiền na, không nương vào cả huyễn hóa lẫn tướng tĩnh. Chương Biện Âm nói về 25 thứ định luân thanh tịnh. Chương Tịnh Chư Nghiệp Chướng giảng bốn tướng ngã, nhân, chúng sinh, thọ mệnh. Chương Phổ Giác nói về việc tìm thiện tri thức và bốn bệnh cần xa lìa: tác, nhậm, chỉ, diệt. Chương Viên Giác chỉ cách lập đạo tràng tu theo kỳ hạn 120, 100 hoặc 80 ngày, lễ Phật, sám hối và an cư. Chương Hiền Thiện Thủ hỏi tên kinh và cách phụng trì; cuối kinh, các vị thần Kim Cương, Phạm Vương, chư Thiên Vương và các quỷ vương nguyện bảo hộ người trì kinh.
Đọc và tụng Kinh Viên Giác
Bản dịch trong thư viện dài khoảng 13.800 chữ; trang đọc ghi chừng 55 phút đọc, tụng thành tiếng sẽ lâu hơn. Mỗi chương là một cuộc hỏi đáp trọn vẹn, nên có thể đọc mỗi ngày một hay hai chương. Mở bài kinh, bấm «Tụng» và chọn tốc độ chậm; chạm màn hình để tạm dừng ở đoạn muốn đọc lại.
Thư viện hiện chỉ có bản dịch nghĩa tiếng Việt: chưa có bản «âm» (phiên âm Hán-Việt), bản thu âm hay tệp tải về. Muốn hiểu kỹ từng đoạn, bạn có thể đọc Viên Giác Kinh Trực Giải, sách giảng giải kinh này gồm hai quyển, cũng có bản Việt dịch trong thư viện.
