Inti DharmaInti Dharma

Kinh Pháp Cú

Lời Phật dạy về cuộc sống – 40 câu kệ Kinh Pháp Cú, có số kệ

Lời Phật dạy về cuộc sống trên trang này là 40 câu kệ trích nguyên văn Kinh Pháp Cú (Dhammapada) trong thư viện Inti Dharma, bản dịch của HT. Thích Minh Châu, xếp theo mười chủ đề của đời sống hằng ngày: tâm ý, giận dữ, lời nói, buông bỏ, hạnh phúc, vô thường, làm lành, gia đình và bạn bè, lúc khó khăn, tự sửa mình. Mỗi câu ghi số kệ và tên phẩm; bấm vào để đọc trọn phẩm và thấy câu kệ đứng trong mạch nào.

Trang tuyển chọn của Inti Foundation · cập nhật

Về tâm và ý nghĩ

Kinh Pháp Cú mở đầu bằng tâm: mọi lời nói và việc làm đều khởi từ ý. Người khéo giữ tâm được ví như ngôi nhà lợp kỹ, mưa không lọt vào.

Ý dẫn đầu các pháp, Ý làm chủ, ý tạo; Nếu với ý thanh tịnh, Nói lên hay hành động, An lạc bước theo sau, Như bóng, không rời hình.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Song Yếu · Dhp 2
Như ngôi nhà khéo lợp, Mưa không xâm nhập vào. Cũng vậy tâm khéo tu, Tham dục không xâm nhập.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Song Yếu · Dhp 14
Khó nắm giữ, khinh động, Theo các dục quay cuồng. Lành thay, điều phục tâm; Tâm điều, an lạc đến.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Tâm · Dhp 35
Ðiều mẹ cha bà con, Không có thể làm được, Tâm hướng chánh làm được, Làm được tốt đẹp hơn.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Tâm · Dhp 43

Về giận dữ, oán hận và lòng nhẫn

Những câu kệ quen thuộc nhất về chữ nhẫn: hận thù không dập tắt được hận thù, và người giữ được cơn giận như người đánh xe giữ được cỗ xe đang lăn.

Nó mắng tôi, đánh tôi, Nó thắng tôi, cướp tôi, Không ôm hiềm hận ấy, Hận thù được tự nguôi.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Song Yếu · Dhp 4
Với hận diệt hận thù, Ðời này không có được. Không hận diệt hận thù, Là định luật ngàn thu.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Song Yếu · Dhp 5
Ai chận được phẫn nộ, Như dừng xe đang lăn, Ta gọi người đánh xe, Kẻ khác, cầm cương hờ.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Phẫn Nộ · Dhp 222
Lấy không giận thắng giận, Lấy thiện thắng không thiện, Lấy thí thắng xan tham, Lấy chơn thắng hư ngụy.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Phẫn Nộ · Dhp 223

Về lời nói

Lời hay có đi cùng việc làm mới như bông hoa vừa có sắc vừa có hương; lời ác độc thì quay lại làm khổ chính mình. Và dù nói nhiều hay ít, ở đời ai cũng có lúc bị chê.

Như bông hoa tươi đẹp, Có sắc lại thêm hương; Cũng vậy, lời khéo nói, Có làm, có kết quả.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Bông Hoa · Dhp 52
Chớ nói lời ác độc, Nói ác, bị nói lại, Khổ thay lời phẫn nộ, Ðao trượng phản chạm người.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Đao Trượng · Dhp 133
A-tu-la, nên biết, Xưa vậy, nay cũng vậy, Ngồi im, bị người chê, Nói nhiều, bị người chê, Nói vừa phải, bị chê. Làm người không bị chê, Thật khó tìm ở đời.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Phẫn Nộ · Dhp 227
Nói lên lời ôn hòa, Lợi ích và chân thật, Không mất lòng một ai, Ta gọi Bà-la-môn.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Bà-la-môn · Dhp 408

Về buông bỏ, tham ái và biết đủ

Lời Phật dạy về buông bỏ không bảo ta bỏ mặc đời sống, mà chỉ ra chỗ ái luyến sinh sầu và sợ, và rằng dục vọng không có điểm đủ.

“Con tôi, tài sản tôi”, Người ngu sanh ưu não, Tự ta, ta không có, Con đâu, tài sản đâu?
Kinh Pháp Cú · Phẩm Người Ngu · Dhp 62
Dầu mưa bằng tiền vàng, Các dục khó thỏa mãn. Dục đắng nhiều ngọt ít, Biết vậy là bậc trí.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Phật-đà · Dhp 186
Tham ái sinh sầu ưu, Tham ái sinh sợ hãi. Ai giải thoát tham ái, Không sầu, đâu sợ hãi?
Kinh Pháp Cú · Phẩm Hỷ Ái · Dhp 216
Ai sống trong đời này, Ái dục được hàng phục, Sầu rơi khỏi người ấy, Như giọt nước lá sen.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Tham Ái · Dhp 336

Về hạnh phúc và an lạc

Phẩm An Lạc gọi tên những điều quý nhất: không bệnh, biết đủ, lòng tin cậy giữa người với người, và sự tịch tịnh vượt ngoài được thua.

Người tâm ý an tịnh, Lời an, nghiệp cũng an, Chánh trí, chơn giải thoát, Tịnh lạc là vị ấy.
Kinh Pháp Cú · Phẩm A-la-hán · Dhp 96
Vui thay, Phật ra đời! Vui thay, Pháp được giảng! Vui thay, Tăng hòa hợp! Hòa hợp tu, vui thay!
Kinh Pháp Cú · Phẩm Phật-đà · Dhp 194
Chiến thắng sinh thù oán, Thất bại chịu khổ đau, Sống tịch tịnh an lạc. Bỏ sau mọi thắng bại.
Kinh Pháp Cú · Phẩm An Lạc · Dhp 201
Không bệnh, lợi tối thượng, Biết đủ, tiền tối thượng. Thành tín đối với nhau, Là bà con tối thượng, Niết-bàn, lạc tối thượng.
Kinh Pháp Cú · Phẩm An Lạc · Dhp 204

Về vô thường và thân này

Thân như bọt nước, xe vua đẹp rồi cũng cũ; thấy rõ lẽ vô thường bằng trí tuệ không làm đời sống u tối mà mở ra con đường thanh tịnh.

Không bao lâu thân này, Sẽ nằm dài trên đất, Bị vất bỏ, vô thức, Như khúc cây vô dụng.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Tâm · Dhp 41
Biết thân như bọt nước, Ngộ thân là như huyễn, Bẻ tên hoa của Ma, Vượt tầm mắt Thần chết.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Bông Hoa · Dhp 46
Xe vua đẹp cũng già, Thân này rồi sẽ già. Pháp bậc thiện, không già. Như vậy bậc chí thiện, Nói lên cho bậc thiện.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Già · Dhp 151
Tất cả hành vô thường, Với Tuệ, quán thấy vậy, Ðau khổ được nhàm chán: Chính con đường thanh tịnh.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Đạo · Dhp 277

Về làm lành, tránh ác

Câu kệ tóm lời chư Phật dạy — không làm điều ác, làm các việc lành, giữ tâm trong sạch — cùng hình ảnh nước nhỏ từng giọt rồi cũng đầy bình.

Không làm mọi điều ác. Thành tựu các hạnh lành, Tâm ý giữ trong sạch, Chính lời chư Phật dạy.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Phật-đà · Dhp 183
Nếu người làm điều thiện, Nên tiếp tục làm thêm. Hãy ước muốn điều thiện, Chứa thiện, được an lạc.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Ác · Dhp 118
Chớ chê khinh điều ác, Cho rằng “chưa đến mình”, Như nước nhỏ từng giọt, Rồi bình cũng đầy tràn. Người ngu chứa đầy ác, Do chất chứa dần dần.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Ác · Dhp 121
Chớ chê khinh điều thiện, Cho rằng “chưa đến mình”, Như nước nhỏ từng giọt, Rồi bình cũng đầy tràn. Người trí chứa đầy thiện, Do chất chứa dần dần.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Ác · Dhp 122

Về gia đình, cha mẹ và bạn bè

Hiếu kính cha mẹ là niềm vui; gần người bạn lành, tránh bạn ác; và nơi có người hiền sinh ra thì gia đình ấy được an lạc.

Vui thay, hiếu kính mẹ, Vui thay, hiếu kính cha, Vui thay, kính Sa-môn, Vui thay, kính Hiền Thánh.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Voi · Dhp 332
Chớ thân với bạn ác, Chớ thân kẻ tiểu nhân. Hãy thân người bạn lành, Hãy thân bậc thượng nhân.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Người Trí · Dhp 78
Tìm không được bạn đường, Hơn mình hay bằng mình, Thà quyết sống một mình, Không làm bạn kẻ ngu.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Người Ngu · Dhp 61
Khó gặp bậc thánh nhân, Không phải đâu cũng có. Chỗ nào bậc trí sanh, Gia đình tất an lạc.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Phật-đà · Dhp 193

Khi gặp khó khăn và lời chê bai

Lời Phật dạy khi gặp khó khăn: đứng vững như tảng đá giữa khen chê, tự làm hòn đảo cho mình, và biết rằng không ai làm thanh tịnh thay cho ai.

Như đá tảng kiên cố, Không gió nào giao động, Cũng vậy, giữa khen chê, Người trí không giao động.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Người Trí · Dhp 81
Nỗ lực, không phóng dật, Tự điều, khéo chế ngự. Bậc trí xây hòn đảo, Nước lụt khó ngập tràn.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Không Phóng Dật · Dhp 25
Tự mình y chỉ mình, Nào có y chỉ khác. Nhờ khéo điều phục mình, Ðược y chỉ khó được.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Tự Ngã · Dhp 160
Tự mình, điều ác làm, Tự mình làm nhiễm ô, Tự mình, ác không làm, Tự mình làm thanh tịnh. Tịnh, không tịnh tự mình, Không ai thanh tịnh ai!
Kinh Pháp Cú · Phẩm Tự Ngã · Dhp 165

Về tự sửa mình mỗi ngày

Người thợ uốn gỗ, người trị thủy dẫn nước, còn bậc trí thì điều phục chính mình — từng chút một, như người thợ vàng lọc bụi.

Người trị thủy dẫn nước, Kẻ làm tên nắn tên, Người thợ mộc uốn gỗ, Bậc trí nhiếp tự thân.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Người Trí · Dhp 80
Bậc trí theo tuần tự. Từng sát na trừ dần, Như thợ vàng lọc bụi, Trừ cấu uế nơi mình.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Cấu Uế · Dhp 239
Ai sống trước buông lung, Sau sống không phóng dật, Chói sáng rực đời này. Như trăng thoát mây che.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Thế Gian · Dhp 172
Tinh cần giữa phóng dật, Tỉnh thức giữa quần mê. Người trí như ngựa phi, Bỏ sau con ngựa hèn.
Kinh Pháp Cú · Phẩm Không Phóng Dật · Dhp 29

Về nguồn các câu kệ

Mọi câu kệ trên trang này lấy từ Kinh Pháp Cú trong thư viện Inti Dharma và giữ nguyên như bản dịch, kể cả chính tả cũ. Bản tiếng Việt là bản dịch của HT. Thích Minh Châu; bản tiếng Anh của Tỳ-khưu Sujato, phát hành tự do (CC0). Các chủ đề chỉ là cách sắp xếp để dễ đọc: một câu kệ hiểu trọn nhất khi đọc cùng các câu quanh nó, nên mỗi câu đều dẫn tới trọn phẩm của mình.

Câu hỏi thường gặp

Những câu này có đúng nguyên văn kinh không?

Có. Mỗi câu là đoạn trích nguyên văn bản dịch Kinh Pháp Cú trong thư viện, giữ cả chính tả của bản gốc; số kệ (Dhp) cho biết vị trí câu trong kinh.

Có lời Phật dạy mỗi ngày không?

Có. Trang Lời Phật dạy hôm nay đổi một câu Kinh Pháp Cú mỗi ngày lúc 0 giờ (giờ Việt Nam), cùng một câu cho mọi người.

Kinh Pháp Cú là gì?

Kinh Pháp Cú gồm 423 bài kệ chia 26 phẩm, thuộc Tiểu Bộ Kinh của Tạng Pāli. Thư viện Inti Dharma có đủ 26 phẩm, mỗi phẩm một trang đọc song ngữ Việt – Anh.