Bu Pj 44. Học giới về vọng xưng thượng nhân pháp

Diễn Giải Patimokkha Bu Pj 4: Những Lời Khai Gian Về Đặc Tính Siêu Nhân

Bối Cảnh

Luật tạng Theravāda ghi chép một sự kiện tại Sāvatthi, thành phố được Phật Tổ yêu thích nhất để truyền giáo. Tại đây, có một vị tỳ khưu bị sa sút trong tâm niệm và hành động, tìm cách chiếm đoạt lòng tin của các cư sĩ bằng cách khai gian rằng mình đã chứng đạt những thành tựu Thánh đạo sâu sắc. Người này nói rằng mình đã chứng được Phương chí (Sotāpanna), hay cao hơn nữa là Nhất lai (Sakadāgāmī), hay thậm chí Bất lai (Anāgāmī) hay A-la-hán. Những tuyên bố giả dối này nhằm mục đích khơi gợi lòng kính phục và quy y của chư vị hành giả lay tín, từ đó thu được những tiền bạc, vật chất, và sự phụng dưỡng cao hơn.

Khi Phật Tổ hay tin, Ngài đã phán quyết rằng hành vi này là những lời nói dối nghiêm trọng nhất. Hơn thế nữa, Ngài đã so sánh người tỳ khưu này với một kẻ trộm cắp là "kẻ trộm tồi tệ nhất" (mahācora) — bởi vì họ đánh cắp đức tin và lòng tôn kính của những người khác, rồi lợi dụng nó để thỏa mãn bổn phận vật chất của bản thân.

Nội Dung Chính

Quy tắc Uttarimanussadhamma (Những Tính Siêu Nhân) được thiết lập để ngăn chặn hành vi khai gian về thành tựu tinh thần. Patimokkha quy định rằng: nếu một vị tỳ khưu hay tỳ khưu ni, tự biết rằng mình không sở hữu những tính siêu nhân (uttarimanussadhamma) — tức là các năng lực tâm linh cao quý như thiên mục (dibba-cakkhu), thiên nhĩ (dibba-sota), hay lý thuyết xác thực về Thánh đạo, mà vẫn cố ý khai gian với người khác rằng mình sở hữu những tính này, thì người đó phạm Pārājika (lỗi chung hạn). Hậu quả là bị trục xuất khỏi Tăng già, mất vĩnh viễn tư cách tỳ khưu.

Điều quan trọng là quy tắc này nhấn mạnh sự khác biệt giữa việc chân thật tuyên bố những gì mình thực sự chứng đạt, so với việc giả dối. Nếu một vị tỳ khưu thực sự chứng đạt được những thành tựu tâm linh và tuyên bố điều đó một cách trung thực, thì không phạm lỗi.