Iti 109Dòng Sông

– Phật Thuyết Như Vậy 109

Chương Bốn Pháp Phẩm Bà-la-môn Cúng Dường Chánh Pháp Dòng Sông

Điều này đã được Đức Phật, bậc A-la-hán, thuyết giảng: đó là điều tôi đã nghe.

"Ví như có một người bị dòng nước của con sông cuốn trôi đi, dòng nước ấy có vẻ êm ái và dễ chịu. Nếu một người có mắt sáng tỏ trông thấy kẻ ấy, người ấy sẽ nói: 'Này bạn, tuy dòng sông đang cuốn bạn đi có vẻ êm ái và dễ chịu, nhưng ở phía hạ lưu có một hồ nước với sóng cả và xoáy nước, với cá sấu nước mặn và thủy quái. Khi bạn trôi đến đó, hậu quả sẽ là cái chết hoặc nỗi đau chết người.' Bấy giờ, khi nghe được lời ấy, kẻ ấy liền dùng tay chân bơi ngược dòng.

Ta đã đặt ra ví dụ này để nêu lên một ý nghĩa. Và đây là ý nghĩa ấy. 'Dòng nước của con sông' là một từ chỉ cho tham ái.

'Có vẻ êm ái và dễ chịu' là một từ chỉ cho sáu nội xứ.

'Một hồ nước ở hạ lưu' là một từ chỉ cho năm hạ phần kiết sử.

'Hiểm họa của sóng cả' là một từ chỉ cho sân hận và ưu não.

'Xoáy nước' là một từ chỉ cho năm loại dục lạc.

'Cá sấu nước mặn và thủy quái' là một từ chỉ cho nữ nhân.

'Ngược dòng' là một từ chỉ cho sự xuất ly.

'Bơi bằng tay chân' là một từ chỉ cho sự tinh tấn nỗ lực.

'Một người có mắt sáng tỏ' là một từ chỉ cho bậc Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác."

Đức Phật đã thuyết về điều này. Về điều ấy có lời rằng:

"Dẫu khổ đau, người ấy từ bỏ các dục lạc,
hướng đến nơi an trú tương lai, thoát khỏi ách trói buộc.
Với trí tuệ thâm sâu và tâm khéo giải thoát,
người ấy chứng nghiệm sự giải thoát phổ quát.
Bậc minh trí ấy người đã hoàn tất cuộc hành trình tâm linh,
và đã đi đến tận cùng thế gian, được gọi là 'bậc đã vượt qua bờ bên kia'."

Đây cũng là điều đã được Đức Thế Tôn thuyết giảng: đó là điều tôi đã nghe.