Lzh Mu Bu Vb Sk 14Mắt Nhìn Xuống

Kinh Nhắm Mắt Xuống

Okkhittacakkhu — Luật Tạng

Bối cảnh

Okkhittacakkhu (nhắm mắt xuống, hay hạ thị) là một điều định trong Luật Tạng, cụ thể trong Bhikkhunī Vibhaṅga (Luật nữ Tỳ khưu), thuộc pháp tu của các đoan nữ chúng quay trở lại từ Phật thời, từng là một quy tắc thực hành cơ bản trong cộng đồng tu sĩ nữ. Điều này được ghi chép trong truyền thống Nguyên Thủy để hướng dẫn hành vi trang nghiêm, tự chủ trước mắt—một trong những căn bản của kỷ luật thánh sống.

Lúc Phật còn tại thế, Ngài thường nhắc nhở các đệ tử về sự quan trọng của các giác quan trong tu hành. Mắt, một trong sáu cảnh giác (indriya), là cánh cửa dễ nhất để tâm sa đà, bị cuốn hút bởi sắc duyên. Do đó, việc quản lý ánh nhìn không phải là lệnh cực đoan, mà là sự khôn ngoan thực tế: hạ vị thị mục—hạ ánh nhìn xuống—là cách thực hành thiền định sơ bộ mà tất cả tăng ni phẩm nhân đều cần ghi nhớ.

Nội dung chính

Theo quy định này, các nữ tỳ khưu khi đi lại, đứng dậy, ngồi hay thực hiện các hoạt động hằng ngày, nên giữ tầm nhìn xuống khoảng sáu tấc (vuốt—một đơn vị đo cổ đại, tương đương khoảng tay duỗi ra), chứ không nên quanh quán tìm kiếm hoặc để ánh nhìn bay lượn ngang tâm. Điều này không có nghĩa phải cúi đầu hoàn toàn, mà là duy trì một sự tỉnh thức nhẹ nhàng, tự giác quanh quẩn mà không sa vào cảm xúc hay ham muốn.

Quy tắc này còn được gọi là "tứ diệu pháp lăn kính" trong một số văn cảnh thực hành. Okkhittacakkhu tương ứng với indriyasamvara (quản lý giác quan)—một phần quan trọng của Sīla (giới luật) trong Bát Chánh Đạo. Nó không phải là sợ sệt hay né tránh thế giới, mà là sự giải phóng bản thân khỏi sự bị cảm xúc chi phối.

Những người tu hành không chỉ tuân theo điều này vì là lệnh, mà vì hiểu rằng chính ánh nhìn không kiểm soát là khởi điểm của tham, sân, si. Mắt nhìn rồi tâm tưởng, tưởng rồi dục sinh, dục sinh rồi đau khổ theo.