Bốn nền tảng chánh niệm
Quán thân là biết thân và hơi thở; quán thọ là nhận biết dễ chịu, khó chịu hay trung tính; quán tâm là biết tâm đang tham, sân, tán loạn hay định tĩnh; quán pháp là nhìn các khuôn mẫu và giáo pháp đang vận hành.
Tỉnh thức trong hiện tại
Chánh Niệm là gì? Nhớ biết rõ thân, thọ, tâm và pháp
Pāli: sammā sati · Sanskrit: samyak smṛti · Tiếng Anh: right mindfulness
Chánh Niệm là khả năng nhớ và biết rõ điều đang xảy ra nơi thân, cảm thọ, tâm và các pháp mà không lập tức bị phản ứng quen thuộc cuốn đi. Trong Kinh Niệm Xứ MN 10, bốn lĩnh vực quán niệm là thân, thọ, tâm và pháp. Chánh niệm không phải làm đầu óc trống rỗng, chỉ nghĩ tích cực hay ép mình luôn bình tĩnh. Nó cũng không tách khỏi tỉnh giác và đạo đức: biết mình đang giận để không nói lời gây hại; biết cảm giác dễ chịu để không vội bám; biết thân đang căng để dừng lại đúng lúc. Người mới có thể bắt đầu bằng hơi thở tự nhiên, nhận biết cảm giác trong thân và gọi tên trạng thái tâm một cách giản dị. Khi có sang chấn hoặc bất ổn mạnh, nên thực hành nhẹ và tìm người hướng dẫn phù hợp.
Bài hướng dẫn của Inti Foundation · cập nhật
Chánh niệm không phải đứng ngoài cuộc đời
Nhận biết rõ giúp ta chọn lời nói và hành động ít gây hại hơn. Nếu chỉ quan sát mà bỏ qua trách nhiệm, giới hạn hoặc hậu quả, đó chưa phải thực hành trọn vẹn.
Đọc thử miễn phí
Không cần tài khoản để thử một bước thực hành
Mở một đoạn ngắn từ chính bài này, thực hành ngay tại đây, rồi tạo tài khoản nếu muốn lưu tiến trình và mở khóa cõi giới.
Chạm mở để đọc một đoạn ngắn và thử một bước thực hành trước khi đăng ký.
Thực hành trong hôm nay
- 1.Theo dõi năm hơi thở tự nhiên mà không điều khiển nhịp.
- 2.Gọi tên cảm thọ hiện tại: dễ chịu, khó chịu hoặc trung tính.
- 3.Trước khi trả lời một việc khó, nhận biết trạng thái tâm rồi mới chọn hành động.
Câu hỏi thường gặp
Chánh niệm có phải chỉ tập trung vào hơi thở không?
Không. Hơi thở là một cửa vào; MN 10 còn trình bày quán thân, cảm thọ, tâm và các pháp.
Chánh niệm có làm cảm xúc biến mất không?
Không nhất thiết. Chánh niệm giúp nhận biết cảm xúc rõ hơn và bớt phản ứng tự động, không ép cảm xúc phải biến mất.
Người mới nên tập chánh niệm bao lâu?
Có thể bắt đầu vài phút đều đặn, ưu tiên sự tỉnh táo và an toàn hơn là cố ngồi thật lâu.
Đọc kinh, tụng kinh và niệm Phật mỗi ngày với app Inti Dharma miễn phí trên Google Play (Android) và App Store (iPhone).
Nguồn đọc sâu
MN 10 — Kinh Niệm Xứ
Bản kinh nguồn trong thư viện Inti trình bày quán thân, thọ, tâm và pháp.