Bi Pc 7676. Đồng ý ngừng thọ giới rồi lại chỉ trích

Diễn Giải Bhikkhunī Pātimokkha 76: Khiyyanadhamma

Bối cảnh

Quy tắc này xuất hiện trong Bhikkhunī Pātimokkha (Giới bồ-tát ni), tức là bộ Giới luật dành riêng cho các nữ tu sĩ trong truyền thống Nguyên Thủy. Nó phản ánh một tình huống cụ thể trong cộng đồng nữ tu sĩ thời Phật Thích Ca: vấn đề về quyền tuyên bố và chứng thực (anumodana) các khóa xuất gia.

Bối cảnh lịch sử cho thấy rằng những nữ tu sĩ có kinh nghiệm và hạnh ngạn cao nhất mới có quyền tham gia vào quá trình phê duyệt việc công nhận một người phụ nữ mới theo học Phật pháp. Tuy nhiên, một số nữ tu sĩ đã vi phạm nguyên tắc này bằng cách không tuân theo lời từ chối của những thầy trụ trì hoặc những người có thẩm quyền, sau đó lại chỉ trích quyết định đó. Đây là một hành vi phản ánh sự thiếu kính trọng lẫn sự không nhất quán giữa lời nói và hành động.

Nội dung chính

Khiyyanadhamma (khiyyati = được từ chối; dhamma = pháp, quy tắc) nói về tình huống khi một nữ tu sĩ được yêu cầu từ bỏ quyền tham gia vào việc công nhận (ordination process) các nữ tu sĩ mới. Lúc đầu, người này đồng ý: "Vâng, tôi sẽ không làm điều đó nữa."

Tuy nhiên, sau khi đã hứa hẹn như vậy, nữ tu sĩ này lại quay lại chỉ trích quyết định đó. Cô ta có thể nói rằng: "Điều đó không công bằng," "Tại sao lại từ chối tôi?" hoặc những lời chỉ trích tương tự khác nhằm vào hành động từ chối và những người ra quyết định.

Theo kinh luật, hành vi này được coi là một vi phạm (dhamma-āpatti), và nữ tu sĩ đó phải thú nhận sai lỗi của mình trước hội đoàn nữ tu sĩ (sangha). Sự thú nhận này không phải là một hình phạt nặng nề, nhưng nó biểu hiện sự kỉnh cẩn và tôn trọng kỷ luật của Sangha.

Quy tắc này không phải nằm trong "pācittiya" (những vi phạm đòi hỏi sám hối nặng), mà là một vi phạm nhẹ hơn, phản ánh sự thiếu thận trọng trong lời nói và hành động.

Ý nghĩa thực hành

Giáo lý này dạy chúng ta ba bài học quý báu. Thứ nhất, tính nhất quán giữa lời nói và hành động là nền tảng của tu tập đạo Phật.