Ja 198Rādha Jātaka

– Chuyện Tiền Thân Đức Phật

– Tập 2 Dukanipāta

198. Rādha Jātaka

"Cha đây, con ơi," v.v.—Câu chuyện này Bậc Đạo Sư kể trong khi trú tại Jetavana, về một vị Tỷ-kheo đang bỏ đạo.

Theo như ta nghe, Bậc Đạo Sư hỏi ông có thực sự đang bỏ đạo không; và ông trả lời, có, đúng như vậy. Khi được hỏi lý do, ông trả lời: "Vì tâm tham dục PTS vp En 93 của con đã khởi lên khi nhìn thấy một người phụ nữ chưng diện." Bậc Đạo Sư liền nói: "Này Tỷ-kheo, không có cách gì canh chừng phụ nữ được. Trong những ngày xưa kia, người ta đã đặt người canh gác ở cửa, vậy mà vẫn không thể giữ họ an toàn; ngay cả khi đã có rồi, ngươi cũng không giữ được họ." Và Ngài kể một câu chuyện thời xưa.

Ngày xưa, khi Brahmadatta làm vua xứ Benares, Bồ-tát đầu thai làm một con vẹt còn non. Tên ông là Radha, và người em trai út tên là Potthapada. Khi cả hai còn rất nhỏ, chúng bị một người thợ săn bắt và trao cho một vị Bà-la-môn ở Benares. Vị Bà-la-môn chăm sóc chúng như chính con mình. PTS vp Pali 133 Nhưng vợ của vị Bà-la-môn là người phụ nữ xấu xa; không có cách nào canh chừng bà ta được.

Người chồng phải đi vắng vì công việc, và ông dặn đôi vẹt nhỏ như vầy: "Các cưng ơi, ta phải đi vì chuyện làm ăn. Hãy canh chừng mẹ các con suốt ngày đêm; quan sát xem có người đàn ông nào đến thăm bà không." Rồi ông đi, để vợ lại dưới sự trông nom của đôi vẹt nhỏ.

Vừa khi ông đi, người phụ nữ liền bắt đầu làm chuyện sai trái; ngày đêm khách đến rồi đi—không có hồi kết. Potthapada quan sát thấy điều này, liền nói với Radha: "Chủ nhân đã giao người phụ nữ này cho chúng ta trông coi, vậy mà bà ta đang làm điều gian ác. Ta sẽ nói với bà."

"Đừng," Radha nói. Nhưng người kia không nghe. "Mẹ ơi," cậu nói, "sao mẹ lại phạm tội?"

Bà ta thèm giết cậu biết chừng nào! Nhưng giả vờ như muốn vuốt ve cậu, bà gọi cậu lại gần.

"Con ơi, con là con của mẹ! Mẹ sẽ không bao giờ làm vậy nữa! Đây, con yêu!" Thế là cậu tiến lại; rồi bà ta chộp lấy cậu, la to:

"Sao! Mày dám thuyết giảng với tao! Mày không biết thân phận mình là gì!" và bà vặn cổ cậu, rồi ném vào lò.

Vị Bà-la-môn trở về. Sau khi nghỉ ngơi, ông hỏi Bồ-tát:

"Nào con yêu, mẹ con có làm điều sai trái không, hay không?" và khi hỏi, ông đọc câu kệ đầu tiên—

"Cha đây, con ơi, chuyến đi đã xong, nay cha về nhà:\
Hãy nói cho cha biết; mẹ con có chung thủy không? Bà có dan díu với người đàn ông khác không?"

Radha trả lời: "Cha thân mến, bậc trí giả không nói về những điều không dẫn đến phước lành, dù chúng có xảy ra hay không"; và cậu giải thích điều này bằng cách đọc câu kệ thứ hai: PTS vp Pali 134

"Vì điều nó nói mà nó nằm chết, bị thiêu dưới lớp tro tàn:\
Không nên nói thật, vì ta không muốn chung số phận với Potthapada." PTS vp En 94

Như vậy Bồ-tát đã giảng giải cho vị Bà-la-môn; và ông nói tiếp: "Đây cũng không phải nơi để ta tiếp tục sống"; rồi từ biệt vị Bà-la-môn, ông bay vào rừng.

Khi Bậc Đạo Sư kết thúc bài giảng này, Ngài tuyên bố các Sự Thật và xác định Bổn Sanh—vào lúc kết thúc các Sự Thật, vị Tỷ-kheo bỏ đạo đã đạt Quả của Đạo Thứ Nhất—"Ānanda là Potthapada, và chính ta là Radha."

Chuyện Tiền Thân (Jātaka), hay Những Câu Chuyện Về Các Tiền Kiếp Của Đức Phật, biên tập bởi E.B. Cowell, xuất bản bởi The Cambridge University Press.

– Tập 1, dịch bởi Robert Chalmers, 1895.

– Tập 2, dịch bởi W.H.D. Rouse, 1895.

– Tập 3, dịch bởi H.T. Francis và R.A. Neil, 1897.

– Tập 4, dịch bởi W.H.D. Rouse, 1901.

– Tập 5, dịch bởi H.T. Francis, 1905.

– Tập 6, dịch bởi E.B. Cowell và W.H.D. Rouse, 1907.

Những bản dịch này thuộc phạm vi công cộng. Bạn được tự do sử dụng theo ý muốn.

Được quét, hiệu đính và định dạng tại sacred-texts.com, tháng 1 năm 2006–tháng 2 năm 2010, bởi John Bruno Hare và những người khác. Cảm ơn Kho Lưu Trữ Văn Bản Thiêng Liêng đã cung cấp các văn bản này ở dạng kỹ thuật số.

Chuẩn bị cho SuttaCentral bởi Bhikkhu Sujato.