Hợp Bộ Kim Quang Minh Kinh quyển 8

PHẨM THỨ HAI MƯƠI HAI : XẢ THÂN

Lúc bấy giờ, thần cây Bồ Đề Đạo Tràng lại bạch đức Phật rằng :

– Thưa đức Thế Tôn ! Con nghe đức Thế Tôn đời quá khứ khi tu hành đạo Bồ tát, chịu đầy đủ vô lượng trăm ngàn khổ hạnh, ném bỏ thân mạng, máu thịt, xương tủy... Nguyện xin đức Thế Tôn nói chút ít về nhân duyên khổ hạnh thuở xưa vì lợi cho chúng sinh được thọ các khoái lạc.

Bấy giờ, đức Thế Tôn liền thị hiện thần túc. Sức thần túc khiến cho đại địa này sáu thứ chấn động, ở trong đại giảng đường chúng hội, có tháp thất bảo từ đất vọt ra với màn lưới bằng mọi thứ báu che khắp lên trên tháp ấy. Bấy giờ, đại chúng thấy việc đó rồi đều phát sinh lòng hy hữu.

Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn liền đứng dậy lễ bái ngôi tháp này, cung kính nhiễu quanh, rồi trở về tòa ngồi cũ. Lúc ấy thần cây Bồ Đề Đạo Tràng bạch đức Phật rằng :

– Thưa đức Thế Tôn ! Đấng Thế Hùng Như Lai xuất hiện ở đời thường được sự cung kính của tất cả, đối với các chúng sinh là bậc Tối Thắng Tối Tôn mà vì nhân duyên gì ngài lễ bái ngôi tháp đó ?

Đức Phật dạy rằng :

– Này thiện nữ thiên ! Ta khi xưa tu hành đạo Bồ tát thì xá lợi của thân ta an chỉ ở tháp này. Nhân nhờ thân đó đã khiến cho ta sớm thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Lúc bấy giờ, đức Phật bảo tôn giả A Nan rằng :

– Ông có thể mở tháp lấy xá lợi trong đó bày ra cho đại chúng này xem ! Xá lợi này mới chính là sự huân tập vô lượng công đức của sáu Ba la mật.

Lúc ấy, ngài A nan nghe theo lời dạy bảo của đức Phật liền đến chỗ ngôi tháp, lễ bái cúng dường, rồi mở cửa ngôi tháp ấy. Thấy trong tháp ấy có cái hộp bằng thất bảo, lấy tay mở hộp ra, ngài thấy xá lợi trong hộp ấy màu hồng trắng vi diệu mà bạch đức Phật rằng :

– Thưa đức Thế Tôn ! Xá lợi trong đó màu hồng bạch !

Đức Phật bảo ngài A Nan rằng :

– Ông hãy đem lại cho ta ! Đây chính là xá lợi chân thân của bậc Đại sĩ !

Lúc ấy, ngài A Nan liền bưng hộp báu trở lại chỗ đức Phật và dâng lên cho đức Phật. Bấy giờ, đức Phật bảo tất cả đại chúng rằng :

– Các ông nay có thể làm lễ Xá lợi đó ! Xá lợi này chính là sự huân tu của Giới, Định, Tuệ, rất là khó được, là ruộng phước tối thắng!

Bấy giờ, đại chúng nghe lời nói đó rồi, lòng ôm hoan hỷ, liền đứng dậy chắp tay cung kính đảnh lễ xá lợi của Bồ tát Đại Sĩ. Khi ấy, đức Thế Tôn muốn vì đại chúng cắt đứt lưới nghi nên nói về nhân duyên của xá lợi này rằng :

– Này A Nan ! Đời quá khứ có vị vua tên là Ma Ha La Đà tu hành thiện pháp, khéo cai trị đất nước, không có oán địch. Ông có ba người con đoan chính vi diệu, hình sắc đặc thù, uy đức đệ nhất. Thái tử thứ nhất tên là Ma ha Ba Na La, thứ tử tên là Ma Ha Đề Bà và con út tên là Ma Ha Tát Đỏa. Ba vương tử này ở các vườn rừng dạo chơi tham quan theo thứ lớp dần dần đến một khu rừng trúc lớn dừng xa giá nghỉ ngơi. Vị vương tử thứ nhất nói rằng : “Ngày hôm nay, lòng ta rất lo sợ! Ở trong rừng này sẽ không suy tổn !”. Vị vương tử thứ hai nói rằng : “Ngày hôm nay, ta chẳng tự tiếc thân, chỉ lìa khỏi những điều yêu thích nên lòng ưu sầu vậy !”. Vị vương tử thứ ba lại nói rằng : “Ngày hôm nay, ta tiếp xúc không sợ sệt cũng không ưu não. Trong núi không tịch được thần tiên khen ngợi. Chỗ nhàn tịnh này có thể khiến cho hành nhân yên ổn hưởng thụ niềm vui”. Các vị vương tử nói những lời đó rồi thì đi về phía trước, thấy có một con cọp vừa sinh được bảy ngày và có bảy con cọp con vây quanh giáp vòng. Chúng đói khát khốn cùng, tiều tụy, thân thể gầy yếu suy tổn, mạng sắp muốn tuyệt. Vị vương tử thứ nhất thấy những con cọp đó rồi nói rằng : “Lạ thay ! Con cọp này sinh đến nay đã bảy ngày với bảy con vây quanh mà chẳng tìm được đồ ăn. Nếu bị đói bức bách nhất định quay trở lại ăn con mình !”. Vị vương tử thứ ba nói rằng : “Đồ ăn của con cọp này thường là vật gì ?”. Vị vương tử thứ nhất nói rằng : “Cọp này chỉ ăn máu thịt mới nóng hổi !”. Vị vương tử thứ ba nói rằng : “Các anh, ai có thể cho con cọp này ăn !”. Vị vương tử thứ hai nói rằng : “Con cọp này đói lắm, thân thể gầy yếu, cùng khốn, thiếu thốn, mạng còn chẳng bao lâu ! Nó chẳng chờ được việc đi chỗ khác tìm đồ ăn cho nó. Giả sử đi chỗ khác tìm được thì nhất định chẳng giúp được mạng nó. Ai có thể vì con cọp này chẳng tiếc thân mạng ?”. Vị vương tử thứ nhất nói rằng : “Tất cả sự khó bỏ không gì qua được thân mạng mình !”. Vị vương tử thứ ba nói rằng : “Chúng ta hôm nay vì tham tiếc nên đối với thân mạng này chẳng thể buông bỏ, vì trí tuệ ít quá nên đối với việc này mà sinh ra kinh sợ. Nếu các Đại sĩ muốn lợi ích cho kẻ khác, sinh lòng đại bi vì chúng sinh thì việc xả bỏ thân mạng này chẳng đủ làm khó đâu !”. Các vương tử lòng rất buồn lo, đứng hồi lâu, mắt nhìn chưa từng rời bỏ. Quan sát thế rồi, họ liền bỏ đi. Bấy giờ, vị vương tử thứ ba nghĩ rằng : “Ta nay khi bỏ thân này thì đã đến vậy ! Vì sao vậy ? Vì từ xưa đến nay ta đã nhiều lần bỏ tấm thân này mà đều không vì cái gì cả và cũng thường yêu thích hộ trì nhà cửa... lại còn được cung cấp y phục, ẩm thực, ngọa cụ, y dược, voi ngựa, xe cộ.... tùy thời nuôi dưỡng không thiếu thốn thức gì mà chẳng biết ơn, ngược lại còn sinh ra oán hại... Nhiên hậu chẳng thoát khỏi vô thường bại hoại. Lại nữa, thân này chẳng bền, không lợi ích gì, đáng ghét như giặc, giống như đi nhà xí ! Ta ngày hôm nay phải khiến cho thân này tạo tác nghiệp vô thượng, ở trong biển sinh tử làm cây cầu lớn. Lại nữa, nếu xả bỏ thân này thì xả bỏ vô lượng bệnh tật ung thư, tiếu thư (bệnh lở lói đầu ngón tay ngón chân) và trăm ngàn nỗi sợ hãi. Thân đó chỉ có đại tiểu tiện lợi (đi vệ sinh); thân đó chẳng bền như bọt nổi trên nước; thân đó bất tịnh, nhà cửa nhiều loài trùng; thân đó bất tịnh, gân buộc máu tô (đắp), da, xương, tủy, não... cùng liên kết giữ nhau... Như vậy mà quan sát thì rất đáng chán ghét ! Vậy nên ta nay cần phải lìa bỏ để cầu Niết Bàn tịch diệt Vô thượng, xa lìa vĩnh viễn ưu hoạn vô thường biến dị, sinh tử ngưng nghỉ, không những trần lụy, vô lượng thiền định trí tuệ công đức thành tựu đầy đủ, pháp thân vi diệu với trăm phước trang nghiêm, được chư Phật khen ngợi, chứng thành như vậy pháp thân Vô Thượng ban cho các chúng sinh vô lượng pháp lạc !”. Khi đó, vương tử dũng mãnh đủ sức làm đại nguyện này, dùng đại bi ở trên huân tu tâm mình và nghĩ lo cho lòng của hai người anh sợ hãi, hoặc sợ họ ngăn chận gây khó khăn nên liền nói với họ rằng : “Các anh nay có thể cùng quyến thuộc trở lại chỗ dừng nghỉ ấy !”. Bấy giờ, vương tử Ma Ha Tát Đỏa trở lại chỗ con cọp, cởi quần áo treo lên cành trúc, nói lời thề rằng : “Ta nay vì lợi ích cho các chúng sinh, vì chứng đạo Vô Thượng Tối Thắng, vì đại bi bất động xả bỏ điều khó bỏ, vì cầu sự khen ngợi của trí Bồ Đề, vì muốn độ những chúng sinh của ba hữu, vì diệt nỗi sợ của sinh tử và mọi thứ não nhiệt....” Lúc đó khi vương tử phát lời thề này rồi, ông liền tự buông thân nằm trước cọp đói. Khi đó, do lực đại bi của vương tử nên cọp không thể làm gì ! Vương tử lại tác khởi suy nghĩ như vầy : “Thân cọp này gầy yếu không còn thế lực, chẳng thể ăn được máu thịt của thân ta”. Ông liền đứng dậy đi tìm dao, tìm kiếm khắp nơi mà chẳng thể được. Ông liền dùng tre khô đâm vào cổ cho máu chảy ra, rồi ở trên núi cao gieo mình xuống trước cọp. Lúc đó, đại địa sáu thứ chấn động, mặt trời không ánh sáng như bị vua A tu la La Hầu La bắt giữ ngăn che. Trời lại mưa xuống đủ loài hoa, đủ thứ diệu hương. Trong hư không có những trời khác thấy việc này rồi, sinh lòng vui mừng, than chưa từng có và khen rằng: “Hay thay ! Hay thay ! Bậc Đại sĩ ! Ông nay chân thật là bậc hành đại bi, vì chúng sinh nên cái khó bỏ có thể bỏ được ! Đối với những người học ngài là đệ nhất dũng kiện ! Ngài đã được sự khen ngợi của chư Phật, thường ưa trụ xứ, chẳng bao lâu sẽ chứng được Niết Bàn thanh tịnh vô não, vô nhiệt !” Con cọp này, bấy giờ, thấy máu chảy ra thấm bẩn thân của vương tử liền liếm máu, ăn thịt ông ấy chỉ còn lại xương. Bấy giờ, vương tử thứ nhất thấy đất chấn động lớn liền vì vương tử thứ hai mà nói kệ rằng :

Chấn động đại địa

Và biển mênh mông

Nhật không tinh quang

Như có che phủ

Ở trên hư không

Mưa xuống hoa hương

Em ta nhất định

Xả thân yêu thương.

Vương tử thứ hai lại nói kệ rằng :

Hổ kia sinh sản

Trải bảy ngày liền

Bảy con vây quanh

Không có uống ăn

Khí lực suy tổn

Mạng sắp chẳng còn

Tiểu đệ bi mẫn

Biết hổ khốn cùng

Sợ chẳng kham nhẫn

Trở lại ăn con

Sợ em xả thân

Để cứu mạng hổ.

Lòng của hai vương tử rất buồn sợ, khóc lóc, buồn than, dung mạo tiều tụy, lại cùng đem nhau trở lại chỗ hổ, thấy quần áo của em mặc đều mắc ở trên một cành tre, hài cốt, tóc móng vương vãi tứ tung, máu chảy khắp nơi làm thấm bẩn đất nơi ấy. Thấy rồi, hai anh ngất đi, chẳng tự chủ được, gieo mình lên trên xương, hồi lâu mới tỉnh liền đứng dậy, đưa tay lên kêu trời mà khóc rằng : “Em ta ấu trỉ mà tài năng hơn người, đặc biệt được sự yêu thương của cha mẹ, bỗng nhiên xả thân đem cho cọp đói ăn.

Chúng ta nay trở về cung, giả sử cha mẹ hỏi thì phải đáp làm sao đây ? Ta thà ở tại đây cùng mạng chung một chỗ ! Ta chẳng nỡ nhìn thấy hài cốt tóc móng này !

Sao lòng đành lìa bỏ để về thấy cha mẹ, vợ con quyến thuộc bằng hữu tri thức ?”. Hai vị vương tử buồn thương gào khóc áo não, rồi dần dần bỏ mà đi. Thị tùng đem theo của tiểu vương tử đều tứ tán các phương nói với nhau rằng : “Hôm nay trời của ta là ở chỗ nào ?”.

Bấy giờ, vương phi mơ ở trong giấc ngủ, bà mơ thấy vú bị cắt, răng bị rơi rụng, được ba con bồ câu non thì chim ưng ăn mất một. Bấy giờ, khi đại địa chấn động, vương phi kinh hãi thức dây, lòng rất buồn sợ mà nói kệ rằng :

Hôm nay vì sao

Đại địa, đại thủy

Tất cả động xao

Vật chẳng yên chỗ

Nhật không tinh quang

Như có che phủ

Lòng ta ưu khổ

Mi mắt động lay

Như ta hôm nay

Đã thấy điềm tướng

Ắt có tai ương

Khổ não bất tường (chẳng lành).

Đến đây, vương phi nói kệ này rồi, thì người hầu ở bên ngoài đã nghe đươc tin tức của vị vương tử, lòng kinh hoàng sợ hãi, liền vào trong khải bạch với vương phi rằng : “Ở bên ngoài nghe các thị tùng tìm kiếm vương tử mà chẳng biết ở tại đâu ?”. Vương phi nghe rồi sinh đại ưu não, khóc lóc nước mắt tràn mi, đi đến chỗ vị đại vương mà tâu rằng : “Tôi được người truyền báo là đã mất đứa con yêu thương nhỏ nhất rồi !”. Vị đại vương nghe rồi lại ngất đi, nghẹn ngào khổ não, gạt nước mắt mà nói rằng: “Làm sao mà hôm nay ta mất đi sự ái trọng trong lòng ?”. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn muốn trùng tuyên ý nghĩa này mà nói kệ rằng :

Ta ở thuở trước

Trong kiếp không lường

Xả thân trọng hậu

Cầu Bồ Đề đạo

Hoặc làm quốc vương

Và làm vương tử

Bỏ cái khó bỏ

Để cầu Bồ Đề

Ta nhớ mạng xưa

Có quốc vương lớn

Vua ấy tên là

Ma Ha La Đà

Con của vua đó

Hay làm bố thí

Con ấy tên là

Ma Ha Tát Đỏa

Có hai anh nữa

Anh trưởng tên là

Đại Ba La Na

Đại Thiên anh thứ

Ba người đi chung

Đến một không sơn (núi trống không)

Thấy hổ mới đẻ

Đói không có ăn

Bậc Thắng đại sĩ

Sinh đại bi tâm :

Ta nay sẽ bỏ

Thân trọng yêu thương

Hổ này hoặc bị

Đói thúc ép phải

Có thể lại ăn

Con mình sinh sản

Ta lên cao sơn

Gieo mình trước hổ

Vì khiến cọp con

Được toàn tính mạng

Khi đó đất rộng

Và các đại sơn

Thảy đều chấn động

Làm kinh thú rừng

Cọp, sói, sư tử

Tứ tán chạy nhanh

Thế gian đều tối

Không có quang minh

Lúc đó hai anh

Ở tại rừng trúc

Ưu não trong lòng

Sầu khổ khóc lóc

Tìm kiếm dần dần

Liền đến chỗ hổ

Thấy cọp, cọp con

Máu lấm miệng chúng

Lại thấy tóc lông

Răng móng hài cốt

Vương vãi lung tung

Máu lan khắp đất.

Hai vương tử anh

Đã thấy việc đó

Sầu thảm trong lòng

Ngã lăn ra đất

Lấy tro bụi trần

Trây trét vào thân

Quên mất chánh niệm

Sinh lòng si cuồng.

Những kẻ thị tùng

Nhìn thấy việc đó

Cũng sinh bi thương

Thất thanh gào khóc

Họ lại cùng chung

Vẩy nhau nước lạnh

Nhiên hậu lại tỉnh

Mà lại đứng lên.

Lúc đó vương tử

Khi đang xả thân

Thì ở hậu cung

Phi hậu thể nữ

Năm trăm bà con

Chung nhau vui vẻ.

Vương phi lúc đó

Hai vú sữa tuông

Tất cả chi tiết

Đau như kim châm

Lòng sinh sầu não

Như mất con thương (yêu).

Vương phi lúc đó

Vội đến chỗ vương

Thều thào nhỏ giọng

Buồn khóc mà rằng :

– Hôm nay đại vương

Lắng nghe cho kỹ !

Lửa dữ lo buồn

Nay đến đốt thiếp

Hai vú thiếp cùng

Nhất thời chảy sữa

Khổ thiết toàn thân

Như bị kim chích.

Thiếp thấy tướng điềm

Bất tường như vậy

Sợ lại chẳng thấy

Đứa con yêu thương !

Nay đem thân mạng

Dâng lên đại vương

Nguyện mau sai kẻ

Tìm con thiếp thương.

Mơ : Ba chim nhỏ (chim câu non)

Mà thiếp ẵm bồng

Thì con nhỏ nhất

Thiếp rất vừa lòng

Chim ưng bay đến

Đoạt lấy con thương.

Mơ việc đó xong

Liền sinh ưu não

Thiếp nay đau buồn

Sợ mạng chẳng cứu !

Nguyện sai người nhanh

Tìm kiếm con thiếp !

Nói lời đó xong

Vương phi khi đó

Ngất xỉu ngay liền

Ngã lăn ra đất.

Nhà vua nghe xong

Lại sinh ưu não

Do chẳng được nhìn

Đứa con yêu mến.

Khi ấy đại thần

Và các quyến thuộc

Đều tụ tập hết

Ở hai bên vương

Kêu gào buồn khóc

Tiếng động trời đất.

Bấy giờ nhân dân

Ở trong thành nội

Nghe tiếng đó xong

Chạy ra kinh ngạc

Nói với nhau rằng :

– Nay vương tử đó

Có sống lại chăng ?

Hay là tử vong ?

Như vậy Đại sĩ

Thường nói dịu dàng

Mọi người yêu thích

Nay khó được nhìn !

Rồi có nhiều kẻ

Vào rừng kiếm tìm

Chẳng lâu tự sẽ

Nhận định được tin.

Bấy giờ bọn họ

Như vậy hãi hùng

Lại buồn gào khóc

Buồn động thần đất.

Bấy giờ Đại vương

Đứng dậy dùng nước

Vẩy vào vợ mình

Hồi lâu mới tỉnh

Chánh niệm hoàn hồn

Hỏi vua nhỏ tiếng :

– Con ta chết, sống

Hiện nay ra sao ?

Bấy giờ vương phi

Nghĩ đến con ấy

Áo não bội phần

Lòng không tạm xả (bỏ) :

– Đáng tiếc con ta

Hình sắc đoan chính

Mà sao một sớm

Bỏ ta mệnh vong ?

Sao thân ta chẳng

Chết trước cho xong ?

Mà thay những việc

Khổ não như trên !

Con lành diệu sắc

Như tịnh hoa sen

Ai hại thân con

Khiến cho phân rẽ ?

Chẳng phải là ta

Ngày xưa oán thù

Cậy (dựa vào) nghiệp duyên cũ

Mà giết con sao ?

Mặt mày con ta

Tịnh như mãn nguyệt

Một sớm bất đồ

Gặp phải họa ấy !

Thà khiến thân ta

Tan nát như bụi

Chẳng khiến con ta

Chết mất thân mạng !

Ta thấy trong mơ

Đã được báo trước

Cho ta vô tình

Kham chịu khổ đó.

Như ta đã mơ :

Hàm răng rụng hết

Hai vú cùng lúc

Sữa tự chảy ra,

Nhất định là ta

Mất con yêu mến.

Mơ ba chim non

Ưng (chim) bắt đi một

Trong ba đứa con

Nhất định mất một.

Bấy giờ Đại vương

Liền bảo phi ấy

– Nay ta sai liền

Đại thần sứ giả

Đi khắp Tây Đông

Truy tìm kiếm con

Khanh nay có thể

Chớ quá lo buồn !

Đại vương như vậy

An ủi phi xong

Liền nghiêm xa giá

Đi ra khỏi cung

Lòng sinh sầu não

Bức thiết ưu khổ.

Tuy tại chúng trung (tuy ở giữa mọi người)

Nhan mạo tiều tụy

Liền ra khỏi thành

Tìm kiếm ái tử.

Bấy giờ cũng có

Người nhiều không lường

Gào thương động đất

Theo vua sau lưng

Lúc đó Đại vương

Ra khỏi thành ấy

Ngoái nhìn bốn phương

Tìm kiếm con mình

Phiền não loạn lòng

Ở đâu không biết

Xa thấy sau cùng

Có người tin lại

Đầu lấm bụi trần

Máu bẩn quần áo

Tro phân trát thân

Gào thương mà đến.

Bấy giờ đại vương

Ma Ha La Đà

Thấy sứ đó xong

Bội sinh áo não

Đưa tay kêu lên

Ngữa mặt mà khóc.

Người sai trước tiên

Đã trở về đến

Đã đến chỗ vương

Như vầy mà nói :

– Xin vua chớ buồn

Các con còn đó

Họ sẽ đến liền (chẳng lâu)

Cho vua được thấy !

Khoảnh khắc thời gian

Lại có người đến

Thấy vua khổ buồn

Dung nhan tiều tụy.

Áo mặc trên thân

Lấm bẩn bụi đất !

– Tâu Đại vương biết !

Đã mất một con

Hai con tuy còn

Không lành khốn khổ.

Đệ tam vương tử

Thấy cọp mới sinh

Bảy ngày đói lả

Sợ lại ăn con.

Thấy cọp như vậy.

Sinh đại bi tâm

Phát đại thệ nguyện

Sẽ độ chúng sinh

Ở vị lai thế

Bồ Đề chứng thành !

Liền lên cao xứ (chỗ cao)

Trước hổ gieo thân

Hổ bị đói bức

Liền đứng dậy ăn.

Tất cả máu thịt

Đều hết chẳng còn

Chỉ có hài cốt

Tại đất vãi vương.

Bấy giờ Đại vương

Nghe bề tôi nói

Lại chuyển buồn phiền

Ngất xỉu ngã lăn

Ưu sầu lửa dữ

Đốt cháy toàn thân.

Bề tôi quyến thuộc

Cũng lại như trên.

Tưới vua nước lạnh

Hồi lâu mới tỉnh,

Lại đưa tay lên

Kêu trời mà khóc.

Lại có đại thần

Đến bạch đại vương

Rằng, trong rừng đó

Thấy hai vương tử

Khổ độc lo buồn

Bi thương gào khóc

Thất chí mê man

Gieo mình xuống đất

Thần liền tìm nước

Vẩy tưới lên thân

Hồi lâu chờ đợi

Mới tỉnh trở lại.

Nhìn thấy bốn phương

Lửa dữ cháy rực

Nâng đỡ đứng lên

Lại lăn ra đất

Cất tay thảm thương

Kêu trời mà khóc

Bất chợt lại than

Công đức em mình.

Lúc đó Đại vương

Do lìa ái tử

Nên lòng mê man

Khí lực tan biến

Khóc lóc não buồn

Đồng thời suy nghĩ :

Là đứa nhỏ cùng

Con yêu ta đó

Quỷ lớn vô thường

Vội vàng ăn nuốt !

Còn lại hai con

Nay tuy tồn tại

Nhưng bị đốt cháy

Bằng lửa ưu phiền.

Hoặc hay vì đó

Chết mất mạng căn

Ta phải mau đến

Chỗ đó trong rừng

Nghinh đón các con

Gấp về cung điện.

Phi theo sau vương

Ưu khổ bức thiết

Rã rời tâm can

Có thể mất mạng.

Nếu thấy hai con

An ủi lòng ấy

Có thể bảo toàn

Mạng sống còn lại.

Bấy giờ Đại vương

Xa giá danh tượng

Cùng các thị tùng

Đi đến rừng đó.

Liền ở giữa đường

Thấy hai con ấy

Trời kêu, đất nhằng

Tên em xưng gọi.

Đức vua liền trước

Ôm giữ hai con

Kêu thương khóc lóc

Theo đường về cung.

Thúc bảo hai con

Đến hầu thăm mẹ.

Phật bảo Thọ thần :

Ngươi phải biết rằng,

Bấy giờ vương tử

Ma Ha Tát Đỏa

Xả thân cọp ăn

Nay thân ta đó !

Bấy giờ Đại vương

Ma Ha La Đà

Nay là Phụ vương

Thâu Đầu Đàn đó !

Bấy giờ Vương hậu

Nay là Ma Gia !

Đệ nhất Vương tử

Nay Di Lặc đó !

Vương tử thứ hai

Nay Điều Đạt đó !

Bấy giờ hổ mẹ

Nay là Cù Di

Bảy con cọp con

Nay Xá Lợi Phất

Và Mục Kiền Liên

Cùng năm Tỳkheo !

Bấy giờ, Đại vương Ma Ha La Đà và Phi hậu ông ấy gào thương khóc lóc. Họ đều cởi ngự phục, chuỗi ngọc trên thân mình rồi cùng với các đại chúng đi đến trong rừng trúc thâu nhặt xá lợi của vương tử ấy và tức khắc dựng lên tháp thất bảo ở tại chỗ này. Lúc đó vương tử Ma Ha Tát Đỏa khi sắp xả mạng, lập lời thệ nguyện rằng : “Nguyện cho xá lợi của ta, ở đời vị lai, qua vô số kiếp, luôn vì chúng sinh mà tạo tác Phật sự !”. Khi nói Kinh này thì vô lượng atăngkỳ trời và người phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Này Thọ thần ! Đó gọi là nhân duyên lễ tháp thuở xưa !

Bấy giờ, do thần lực của đức Phật nên tháp thất bảo đó tức thời biến mất.

PHẨM THỨ HAI MƯƠI BA : TÁN PHẬT

Hán dịch : Tam Tạng Pháp Sư Đàm Vô Sấm - Đời Bắc Lương.

Bấy giờ, vô lượng trăm ngàn vạn ức những chúng Bồ tát từ thế giới này đi đến đất nước của đức Kim Bảo Cái Sơn Vương Như Lai. Đến cõi đó rồi, họ gieo năm vóc xuống đất vì đức Phật làm lễ, lui về đứng một bên, hướng về đức Phật chắp tay, khác miệng đồng âm mà khen ngợi rằng :

Thân đức Thế Tôn

Sắc vàng vi diệu

Ánh sáng chiếu diệu

Như Kim Sơn Vương.

Thân tịnh nhu nhuyến

Như hoa sen vàng.

Vô lượng diệu tướng

Dùng trang nghiêm mình

Vẻ đẹp theo hình

Ánh sáng đẹp thân

Tịnh khiết vô tỷ

Như núi vàng tía,

Viên mãn không bẩn

Như vầng trăng tròn

Tiếng ngài trong suốt

Diệu như Phạm thanh

Như Sư tử rống

Như tiếng sấm động...

Sáu thứ âm thanh

Vi diệu thanh tịnh.

Tiếng chim Ca lăng

Tần Dà, Khổng tước

Vô cấu sạch trong

Uy đức đầy đủ

Trăm phước tướng hảo

Trang nghiêm thân mình

Viễn chiếu quang minh

Không có giới hạn

Tịch diệt Trí thông (trí tuệ)

Không các ái tập

Thế Tôn chứng thành

Vô lượng công đức

Như biển mênh mông

Núi Tu Di báu.

Vì các chúng sinh

Sinh lòng xót thương

Ở đời sau cũng

Ban cho vui sướng.

Lời nói Thế Tôn

Nghĩa sâu đệ nhất

Hay khiến chúng sinh

Tịch diệt yên ổn.

Hay cho chúng sinh

Khoái lạc không lường

Hay diễn diệu pháp

Cam lộ không trên (vô thượng).

Hay mở vô thượng

Cam lộ pháp môn

Hay vào tất cả

Hang không hoạn khổ.

Hay khiến chúng sinh

Đều được giải thoát.

Qua khỏi không lường

Biển khổ ba cõi

Chánh đạo trụ yên

Không những ưu khổ

Như Lai Thế Tôn

Trí tuệ công đức

Đại từ bi tâm

Tinh tấn phương tiện

Như vậy không lường

Chẳng thể xưng kể !

Hôm nay chúng con

Chẳng thể nói dụ

Chư thiên, thế nhân

Với vô lượng kiếp

Suy nghĩ đo lường

Chẳng thể được biết

Trí tuệ công đức

Có của Thế Tôn

Mà vô lượng biển

Một giọt không hơn.

Con nay khen ngợi

Công đức Thế Tôn

Trăm ngàn ức phần

Chẳng nói được một

Nếu có người gom

Được công đức ấy

Hồi hướng chúng sinh

Chứng đạo Vô thượng.

Bấy giờ, Bồ tát Tín Tướng, ở hội này, liền đứng dậy, trật áo vai phải, quì gối phải xuống đất, chắp tay hướng về đức Phật mà nói lời khen rằng :

Trăm phước Thế Tôn

Tướng tốt vi diệu

Công đức số ngàn

Trang nghiêm thân ấy

Tịnh sắc chiếu xa

Nhìn Phật không nhàm

Như ánh mặt nhật

Trùm khắp hư không

Ánh sáng xí thạnh

Vô lượng vô biên

Giống như vô số

Đại tụ bảo trân

Sáng ấy năm sắc

Trắng đỏ xanh hồng

Lưu ly, pha lê

Như nước vàng ròng.

Ánh sáng hiển hách

Các núi suốt thông

Đều hay soi thấu

Cõi Phật không lường.

Hay diệt khổ não

Chúng sinh không lường

Lại cho sinh chúng

Thượng diệu sung sướng.

Các căn sạch trong

Vi diệu đệ nhất

Chúng sinh ngắm nhìn

Không có chán đủ.

Tóc mềm biếc xanh

Như cổ Khổng tước

Như các chúa ong

Hoa sen tụ tập

Đại bi sạch trong (thanh tịnh)

Trang nghiêm công đức

Tam muội không lường

Và Đại từ nữa

Công đức như trên

Đều để tụ tập

Diệu sắc tướng đẹp

Nghiêm sức Phật thân

Đủ thứ công đức

Trợ Bồ Đề thành.

Như Lai có thể

Điều phục chúng sinh

Khiến lòng nhu nhuyến

Thọ những vui sướng.

Đủ thứ trang nghiêm

Công đức thâm diệu

Cũng được mười phương

Chư Phật khen ngợi

Sáng soi các phương

Xa xôi khắp cùng

Giống như nhật, nguyệt

Sáng khắp hư không

Công đức thành tựu

Như Tu Di Sơn

Nơi nơi thị hiện

Ở các thế gian

Răng trắng tề chỉnh

Như ngọc kha trong

Đức ấy như nhật (mặt trời)

Sáng ở giữa không.

Mi gian hào tướng

Xoắn phải uyển chuyển

Phát ra sáng ngời

Như ngọc lưu ly

Sắc ấy vi diệu

Như nhật trên không.

Lúc bấy giờ, thần cây Bồ Đề Đạo Tràng lại khen rằng :

Nam mô Chánh Giác

Vô Thượng sạch trong !

Thậm thâm diệu pháp

Tùy nguyện hiểu thông

Xa lìa tất cả

Pháp, phi pháp đạo

Ra khỏi một mình

Thành Phật Chánh Giác

Hữu, phi hữu biết

Bản tính sạch trong.

Hy hữu ! Hy hữu !

Công đức Thế Tôn

Hy hữu ! Hy hữu !

Biển cả Thế Tôn !

Hy hữu ! Hy hữu !

Như Tu Di Sơn !

Hy hữu ! Hy hữu !

Hạnh Phật vô biên !

Hy hữu ! Hy hữu !

Phật hiện thế gian

Như hoa Ưu Bát

Một lần hiện lên !

Hy hữu ! Hy hữu !

Đại bi không lường !

Thích Ca Văn Phật

Mặt trời thế gian

Vì muốn lợi ích

Cho chúng sinh nên

Tuyên nói Kinh điển

Bảo diệu như trên.

Hay thay ! Đức Phật

Tịch diệt các căn

Mà lại du nhập

Thiện Tịch đại thành (ngôi thành lớn).

Vô cấu thanh tịnh

Tam muội thậm thâm

Vào đến được chỗ

Chư Phật sở hành.

Tất cả Thanh Văn

Thân đều không tịch.

Lưỡng Túc Thế Tôn

Hành xứ cũng không.

Như vậy tất cả

Các pháp không lường

Tìm tính tướng gốc

Cũng đều tịch không.

Tất cả sinh chúng

Tính tướng cũng không.

Vì lòng ngu cuồng

Chẳng thể hiểu biết

Con thường niệm Phật

Ưa thấy Thế Tôn

Thệ nguyện thường phát :

Chẳng lìa Phật nhật

Dưới đất con thường

Trường quì hiệp chưởng

Luyến mộ trong lòng

Muốn nhìn thấy Phật

Con thường tu hành

Đại bi tối thượng

Thương khóc lệ tuông

Muốn thấy được Phật

Con thường ngưỡng mong

Muốn thấy được Phật.

Vì việc này nên

Lửa lo rực cháy

Nguyện xin Thế Tôn

Cho con nước pháp

Từ bi mát trong

Để diệt lửa đó.

Thế Tôn xót thương

Lòng bi vô lượng

Nguyện cho thân con

Thường được thấy Phật.

Phật thường hộ luôn

Người, trời tất cả.

Vậy nên nay con

Khát ngưỡng muốn thấy

Thân của Thanh Văn

Giống như hư không,

Diệm (ngọn lửa), huyễn hóa, vang (hưởng :tiếng vang)

Như trăng trong nước.

Tính của chúng sinh

Như thấy trong mộng.

Hành xứ Thế Tôn

Như lưu ly sạch

Vào xứ pháp chân

Cam lộ Vô thượng.

Hay cho chúng sinh

Khoái lạc không lường

Như Lai hành xứ

Vi diệu thậm thâm

Tất cả sinh chúng

Không thể biết thông.

Thần tiên ngũ thông

Tất cả Duyên Giác

Và cả Thanh Văn

Cũng chẳng thể biết.

Con chẳng nghi hoặc

Hành xứ Thế Tôn

Nguyện Phật từ mẫn

Vì con hiện thân !

Bấy giờ Thế Tôn

Ra khỏi Tam muội

Dùng vi diệu âm

Nói lời ngợi khen :

Hay lắm ! Hay lắm !

Thiện nữ Thọ thần !

Ngươi nay khéo nói

Lời ngợi khen ấy !

PHẨM THỨ HAI MƯƠI BỐN : PHÚ CHÚC

Hán dịch : Ngài Xà Na Quật Đa - Đời Tùy

Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bảo Đại Bồ tát chúng rằng :

– Này những Đại Trượng phu ! Các ông ai có thể thủ hộ tập thành Bồ Đề hàng atăngkỳ kiếp của các Như Lai này ? Sau khi ta diệt độ, đem pháp bổn này sẽ làm cho hiện bày rộng rãi khiến cho chánh pháp trụ thế lâu dài?

Lúc bấy giờ, trong chúng Bồ tát đó, có sáu mươi câu trí Bồ tát và sáu mươi câu trí thiên nữ đều đồng thanh nói lên lời như vầy :

– Thưa đức Thế Tôn ! Chúng con đủ sức có thể thủ hộ Tập đại thành Bồ Đề hàng atăngkỳ kiếp của các đức Như Lai này ! Sau khi đức Thế Tôn diệt độ, pháp đó sẽ được làm cho hiện bày rộng rãi !

Lúc ấy, đức Thế Tôn nói kệ rằng :

Lời Phật là thật chân

An trụ ở thật pháp

Chư Phật thật trụ nên

Kinh này thêm tồn tại.

Đại Bi là giáp đồng

Đại Từ là an trụ

Từ lực chư Phật nên

Kinh này thêm tồn tại.

Phước tụ là giáp đồng

Đã sinh ra trí tụ

Các tụ hòa hợp nên

Kinh này thêm tồn tại.

Các ma la phục hàng

Các luận cũng phá nát

Đoạn trừ các kiến xong

Kinh này thêm tồn tại.

Hộ thế các Thiên vương

A tu la, các phạm

Càn thát bà, trời, rồng

Trụ trì, đây đã tác.

Đất ở và hư không

Các thiên nữ sẵn có

Chư Phật trụ trì nên

Đã nói hành pháp ấy.

Phạm hạnh tương ứng nên

Đã trang nghiêm bốn thật.

Hết bốn ma la nên

Tạng này thêm tồn tại.

Nếu tạo màu hư không

Hoặc sắc (màu) làm phi sắc

Việc trụ trì Thế Tôn

Không có thể khiến động !

Bấy giờ, bốn vị Đại Thiên Vương đồng thanh nói kệ rằng :

Chúng con đối Kinh ấy

Thủ hộ phải như vậy

Quyến thuộc và các con

Cũng khéo làm thủ hộ.

Nếu người trì Kinh đó

Bồ Đề đã tạo duyên

Con sẽ gần người đó

Thủ hộ cả bốn phương !

Bấy giờ, Thiên Đế hướng về đức Phật nói kệ này :

Con biết ơn chư Phật

Đạo sư cũng chứng xong

Với Kinh điển tối thắng

Đã nói Phật giáng sinh.

Con đối chư Phật đó

Phải hộ trì đền ơn

Phải hộ Kinh như vậy

Và cả người trì Kinh.

Bấy giờ, vua trời Đại Phạm, chủ của thế giới Ta Ha hướng về đức Phật nói bài kệ này :

Các định và không lường

Những Thừa và giải thoát

Đều do Kinh này sinh

Đã nói Phật sản sinh

Con bỏ vui cõi Phạm

Nơi Kinh này lưu hành

Con đến đó thính thọ

Và thủ hộ như trên.

Bấy giờ, thiên tử San Đâu Suất Đa hướng về đức Phật nói kệ này :

Nếu trụ ở Bồ Đề

Kia sẽ trụ Đâu Suất

Kinh này Phật nói rồi

Nếu phải có người giữ

Thưa Thế Tôn ! Con trì !

Phước báu trời con bỏ

Xuống trụ châu Diêm Phù

Sẽ nói pháp hành ấy !

Bấy giờ, thương chủ Ma La Tử hướng về đức Phật nói kệ này :

Nghiệp ma la thanh tịnh

Kia chẳng theo ma la

Nếu phải trì Kinh ấy

Chánh nghĩa Tu Đa La

Chúng con đối Kinh ấy

Thủ hộ phải như vậy

Dục tinh tấn phát ra

Con nay hiện bày rộng !

Bấy giờ, Ma La Ba Ti Ma hướng về đức Phật nói kệ này :

Con đối chúng sinh đó

Sẽ chẳng làm ngại ngăn

Nếu phải giữ người ấy

Con chiết phục não phiền

Ma la chẳng được tiện

Nên nói với chúng rằng :

Kinh này do Phật giữ

Chúng ta phải giữ gìn !

Bấy giờ, thiên tử Thiện Đức hướng về đức Phật nói kệ này :

Nếu chư Phật Bồ đề

Mà đối Kinh này nói

Nếu người trì Kinh trên

Tức cúng dường chư tôn.

Con sẽ trì Kinh ấy

Vì câu trí (đơn vị tính) thiên nói

Giáo hóa hướng Bồ Đề

Phải nghe và kính trọng !

Bấy giờ, Bồ tát Từ Thị hướng về đức Phật nói kệ này :

Chẳng mời đến bạn bè

Nếu kia trụ Bồ Đề

Thủ hộ các pháp ấy

Hay xả đối tự thân

Nên con đến Đâu Suất

Tu Đa La như vậy

Do Phật trụ trì Kinh

Nên con sẽ rộng bày.

Lúc bấy giờ Thượng tọa Ma Ha Ca Diếp Ba hướng về đức Phật nói kệ:

Chúng con ít trí tuệ

Thanh Văn thừa đã nói

Tùy khả năng, thế lực

Pháp thầy dạy phải trì

Nếu người trì Kinh ấy

Thì con sẽ nhiếp lấy

Và đem khả năng bàn

Trao họ tạo thiện ngôn.

Bấy giờ, mạng giả A Nan Đà hướng về đức Phật nói kệ này :

Các Kinh, số nhiều ngàn

Con nghe miệng thầy dạy

Những Kinh điển như vậy

Trước nghe, con chưa từng

Kinh này, nay con gặp

Đối mặt nhận lấy xong

Con sẽ quảng hiển rộng

Bồ Đề, muốn cầu mong !

Khi đức Phật nói Kinh này thì thiên nữ Bồ Đề Cao Thọ Thiện Tịch và những thiên nữ Đại Biện thiên.v.v., những thiên nữ Công Đức thiên... Những thiên nữ khác và các thiên chúng mà Đế Thích, Phạm vương, Tỳ Sa Môn.v.v... đứng đầu. Các vua trời và đại thiên chúng của họ, Càn thát bà, A tu la.v.v... cùng thế gian đối với lời nói của đức Phật đều rất hoan hỷ.

Bấy giờ, đức Phật Thích Ca Mâu Ni ra khỏi tam muội, thị hiện đại thần lực, dùng tay phải xoa đỉnh đầu các vị Đại Bồ tát cùng các vua trời và long vương, hai mươi tám bộ Tán Chỉ Quỷ Thần Đại tướng quân.v.v... mà nói rằng :

– Ta ở vô lượng trăm ngàn vạn ức hằng hà sa kiếp, tu tập Kinh điển vi diệu Kim Quang Minh đó, các ông phải thọ trì, đọc tụng, tuyên nói rộng rãi pháp này ! Các ông lại làm cho Kinh đó không đoạn tuyệt ở bên trong cõi Diêm Phù Đề. Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở trong đời vị lai mà thọ trì đọc tụng Kinh điển này thì chư thiên, các ông luôn phải ủng hộ ! Phải biết người đó ở đời vị lai, qua vô lượng trăm ngàn đời, sinh trong cõi người, trời luôn hưởng thụ khoái lạc. Ở đời vị lai, họ gặp được các đức Phật và mau chóng được chứng thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Lúc bấy giờ, các vị Đại Bồ tát và trời, rồng hai mươi tám bộ Tán Chỉ đại tướng.v.v... liền đứng dậy, đi đến trước đức Phật, năm vóc gieo xuống đất, đồng thanh nói lên rằng :

– Theo đúng như lời dạy bảo của đức Thế Tôn, chúng con sẽ phụng hành đầy đủ !

Họ bạch ba lần : “Theo đúng như lời dạy bảo của đức Thế Tôn, chúng con sẽ phụng hành đầy đủ” như vậy. Đến đây Tán Chỉ đại tướng quân bạch đức Phật rằng :

– Thưa đức Thế Tôn ! Nếu sau này, trong đời vị lai, có người thọ trì Kinh đó, hoặc tự chép, hoặc sai người khác chép thì con sẽ cùng với hai mươi tám bộ quỉ thần này.v.v... luôn phải che giấu thân hình, theo làm thị vệ, ủng hộ người nói pháp này, tiêu diệt hết các việc ác, khiến cho được yên ổn ! Nguyện chẳng có tư lự !

Lúc bấy giờ, đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện đại thần lực, mười phương vô lượng thế giới đều chấn động sáu thứ. Lúc đó các đức Phật đều rất vui mừng, vì chúc lụy Kinh này nên khen tốt người hộ trì pháp, hiện vô lượng thần lực. Đến đây, vô lượng vô biên atăngkỳ đại chúng Đại Bồ tát và Bồ tát Tín Tướng, Kim Quang Minh Tạng, Thường Bi Pháp Thượng.v.v... và Tứ Thiên Vương, mười ngàn thiên tử cùng với thần cây Bồ Đề Đạo Tràng, thần đất Kiên Lao.v.v... và tất cả trời, người, A tu la.v.v... của thế gian nghe lời nói của đức Phật đều phát tâm Bồ Đề Vô Thượng, nhảy nhót vui mừng, làm lễ mà ra đi.