Upp Sk 52Chỉ Trích

Diễn Giải Kinh Ujjhānasaññī (Finding Fault)

Bối cảnh

Kinh Ujjhānasaññī thuộc Luật Tạng (Vinaya Piṭaka), trong bộ Sutta Vibhaṅga của truyền thống Pāli Tạng Nguyên Thủy. Đây là một kinh luật về qui tắc ứng xử và điều chỉnh tâm niệm của các tỷ kheo, tỷ kheo ni khi sống trong Tăng đoàn. Kinh được dạy nhằm giáo dục những người xuất gia về cách quản lý tâm thức, đặc biệt là khuynh hướng nhận định lỗi lầm của người khác.

Bối cảnh lịch sử của kinh này liên hệ với những tình huống phát sinh trong cộng đoàn, khi mà một số học đồ của Đức Phật có xu hướng nhìn thấy hay chỉ ra những sai sót, thiếu sót, hay hạn chế của bạn hành giả khác. Đức Phật nhận thấy hành động này, nếu không được điều chỉnh đúng cách, sẽ gây ra mâu thuẫn, chia rẽ tâm thức, và làm suy yếu sự hợp nhất của Tăng đoàn. Từ đó, Ngài đã dạy dạy về tầm quan trọng của việc quản lý tâm thức khi tiếp xúc với lỗi lầm hoặc những vẻ không hoàn hảo của người khác.

Nội dung chính

Tên kinh "Ujjhānasaññī" (ujjhāna = không thích, chỉ trích; saññī = người có tri giác, suy nghĩ) chỉ đến trạng thái tâm thức của người hay chỉ trích, nhận định lỗi lầm. Kinh này nhắc nhở rằng một vị tỷ kheo không nên cố ý tìm kiếm hay chú tâm vào những khuyết điểm của người khác. Điều này không phải vì người khác không có lỗi—thế gian này tất cả đều có hạn chế—mà vì việc giương tay chỉ trích sẽ làm ô nhiễm tâm thức của chính mình.

Kinh nhấn mạnh rằng, trong Tăng đoàn, khi gặp mắt những hành vi không phù hợp hay những lỗi lầm của bạn hành giả, ta cần phân biệt rõ: liệu chúng ta có nhiệm vụ phải chỉ ra không (như những vị thầy, hoặc khi có trách nhiệm chuyên môn), hay đây chỉ là khuynh hướng chủ quan muốn biểu lộ quyền lực hay độc lập của mình.

Nếu không cẩn thận, hành động "finding fault" sẽ trở thành kiến, thành obsession (ám ảnh), làm mất đi định tâm và từ bi.