Ja 494Sadhina Jātaka

– Những Chuyện Kể Về Các Tiền Kiếp Của Đức Phật

– Quyển 14 Pakiṇṇakanipāta

494. Sadhina Jātaka

PTS vp Pali 355 "Một kỳ diệu trên đời," v.v. — Câu chuyện này được Đức Thế Tôn kể lại khi đang trú ngụ tại Kỳ Viên, nhân dịp các cư sĩ thọ trì giới hạnh trai nhật. Nhân đó, Đức Thế Tôn dạy: "Hỡi các thiện nam tử, người trí xưa kia, nhờ thọ trì giới hạnh trai nhật, đã lên cõi trời bằng thân xác và ở đó lâu dài." Rồi theo lời thỉnh cầu của họ, Ngài kể lại câu chuyện thuở xưa. PTS vp En 224

Ngày xưa, có vị vua tên Sadhina trị vì ở Mithila, cai trị theo đường chánh đạo. Tại bốn cổng thành, ở trung tâm thành, và trước cửa cung điện của mình, vua cho xây dựng sáu nhà bố thí, và qua việc bố thí, tiếng tăm của vua lan khắp Ấn Độ. Mỗi ngày sáu trăm nghìn đồng tiền được chi tiêu để bố thí: vua giữ Năm Giới, thọ trì giới hạnh trai nhật; và người dân trong thành cũng vậy, theo lời giáo huấn của vua, bố thí và làm thiện, và khi qua đời, họ lập tức được sinh lên cõi trời.

Các thiên tử, ngồi trong hội đồng đầy đủ tại pháp đình của Đế Thích, ca ngợi đức hạnh và thiện nghiệp của vua Sadhina. Danh tiếng của vua khiến mọi vị thần đều muốn được gặp mặt. Đế Thích, vua của chư thần, thấu rõ tâm tư họ, hỏi: "Các vị có muốn gặp vua Sadhina không?" Họ đáp: có, họ muốn. Đế Thích liền truyền lệnh Matali: "Hãy đến cung điện Vejayanta của ta, thắng xe ngựa ta, rồi đón Sadhina đến đây." Matali vâng lệnh, thắng xe và đi đến vương quốc Videha.

Bấy giờ là ngày rằm. Lúc người dân đã ăn bữa tối xong, đang ngồi thư giãn trước cửa nhà, Matali lái xe song song với vầng trăng. Mọi người đều reo lên: "Nhìn kìa, có hai mặt trăng trên trời!" Nhưng khi họ thấy xe vượt qua mặt trăng và tiến về phía họ, họ kêu lên: "Đó không phải mặt trăng, mà là cỗ xe; hẳn là một thiên tử vậy. Ngài đang mang cỗ xe thần linh này, với đoàn tuấn mã, những sinh linh của trí tưởng tượng, đến đón ai? Phải chăng là vua của ta? Đúng vậy, vua ta là bậc công bình và nhân từ!" Vui mừng, họ chắp tay kính lễ và đứng tụng bài kệ đầu tiên:

"Một kỳ diệu trên đời xuất hiện, khiến lông dựng đứng:
Vì đại vương Videha được ban cỗ xe từ trên trời!"

PTS vp Pali 356 Matali đưa xe đến gần, rồi trong khi người dân cúng dường bằng hoa và hương thơm, ông lái xe vòng quanh thành ba lần theo chiều kim đồng hồ. Rồi ông đến trước cổng cung điện của vua, dừng xe lại, đứng trước cửa sổ phía tây, ra hiệu mời vua lên xe. Hôm đó vua đã tự mình kiểm tra các nhà bố thí và chỉ dẫn cách phân phát; xong rồi, vua thọ trì giới hạnh trai nhật và trải qua ngày đó như vậy. Lúc bấy giờ vua đang ngồi trên bệ ngọc tráng lệ, hướng về cửa sổ phía đông, với quần thần xung quanh, đang giảng dạy về công lý và đức hạnh. Ngay lúc đó Matali mời vua lên xe và rồi đưa vua đi.

Để giải thích điều này, Đức Thế Tôn tụng các bài kệ sau:

"Matali, vị ngự giả thần thánh quyền năng, mang đến
Lời triệu tập cho Vedeha, vua trị vì ở Mithila. PTS vp En 225

"Hỡi đại vương uy dũng, xin bước lên xe cùng ta:
Đế Thích muốn gặp ngài, và các vị thần, Ba mươi ba vị quang vinh,
Giờ đây tất cả đang họp mặt, nghĩ đến ngài."

"Vua Sadhina liền quay lại và bước lên xe:
Cỗ xe với nghìn tuấn mã liền chở vua lên cõi chư thiên.

"Chư thiên nhìn thấy vua đến: rồi, để chào đón khách,
Họ kêu rằng: 'Chào mừng đại vương uy dũng mà chúng ta vui mừng được gặp!
Hỡi đại vương! Bên cạnh vua của chư thần, xin hãy ngồi xuống.'

"Đế Thích chào đón Vedeha, vua thành Mithila,
Vasava mời vua hưởng mọi hạnh phúc và xin vua ngồi xuống.

"Giữa các bậc cai trị thế gian, chào mừng ngài đến vùng đất này:
Hỡi đại vương, hãy ở lại với chư thần, những người có đủ mọi điều ước muốn,
Hãy hưởng thụ những khoái lạc bất tử, nơi Ba mươi ba vị đứng.'"

PTS vp Pali 357 Đế Thích, vua của chư thần, trao cho vua một nửa cõi trời, rộng mười nghìn dặm, và hai mươi lăm triệu tiên nữ, cùng cung điện Vejayanta. Và vua ở đó bảy trăm năm theo cách tính của người, hưởng thụ phúc lạc. Nhưng rồi công đức của vua trong kiếp sống đó trên cõi trời cạn kiệt; sự bất mãn nổi lên trong tâm vua, và vua nói với Đế Thích qua bài kệ:

Đế Thích đáp:

"Vẫn hãy ở lại đây, hỡi đại vương uy dũng, theo lệnh thần của ta;
Hãy hưởng thụ những khoái lạc bất tử, nơi Ba mươi ba vị đứng."

PTS vp Pali 358 Nhưng Đại Nhân từ chối và nói với Đế Thích:

"Như khi cỗ xe, hay khi hàng hóa được cho theo yêu cầu,
Cũng vậy là hưởng thụ phúc lạc được ban bởi bàn tay người khác.

"Ta không muốn nhận phúc lạc được ban bởi bàn tay người khác,
Của cải của ta là của ta và chỉ của ta khi ta đứng vững trên thiện nghiệp của mình.

"Ta sẽ đi làm nhiều điều thiện lành cho người đời, bố thí khắp mọi nơi,
Sẽ theo đuổi đức hạnh, thực hành tiết chế và tự chủ:
Người hành động như vậy là hạnh phúc, và không lo sợ hối hận."

Khi nghe điều này, Đế Thích liền ra lệnh cho Matali: "Hãy đến ngay, hộ tống vua Sadhina về Mithila, và đặt vua xuống trong công viên của mình." Matali làm vậy. Vua đi qua đi lại trong công viên; người coi vườn nhìn thấy, PTS vp En 226 và sau khi hỏi vua là ai, liền đến báo tin cho vua Narada. Khi nghe tin vua đến, vua Narada sai người coi vườn đi trước với lời này: "Anh hãy đi trước và chuẩn bị hai ghế ngồi, một cho vua và một cho ta." Người ấy làm vậy.

Rồi vua hỏi: "Anh chuẩn bị hai ghế này cho ai?" Người ấy đáp: "Một cho ngài, và một cho vua của chúng tôi." Vua liền nói: "Có sinh linh nào khác sẽ ngồi trước mặt ta?" Vua ngồi trên một ghế và đặt chân lên ghế kia. Vua Narada đến, đảnh lễ dưới chân vua và ngồi xuống một bên: người ta nói rằng vua Narada là người thứ bảy trong dòng dõi trực tiếp từ vua, và lúc đó tuổi thọ con người là một trăm năm. Lâu dài biết bao là thời gian Đại Nhân đã trải qua, nhờ oai lực thiện nghiệp của mình.

Đại Nhân nắm tay Narada và, cùng đi dạo trong vườn ngự uyển, tụng ba bài kệ:

"Đây là những vùng đất, con kênh xung quanh mà nước chảy qua,
Cỏ xanh bao phủ xung quanh, những dòng suối nhỏ chảy qua,

PTS vp Pali 359 "Những hồ nước xinh đẹp, lắng nghe khi ngỗng đỏ gọi nhau,
Nơi sen trắng và sen xanh và những cây như san hô mọc lên,
— Nhưng những người đã yêu mến nơi này cùng ta, ôi hãy nói, họ đâu cả rồi?"

Ngay lúc đó Narada nói với vua: "Bạch ngài, từ khi ngài ra đi về cõi trời, bảy trăm năm đã trôi qua; hạ thần là người thứ bảy trong dòng dõi của ngài, những người hầu của ngài đều đã xuống hàm tử thần. Nhưng đây là vương quốc hợp pháp của ngài, và hạ thần kính thỉnh ngài nhận lại." Vua đáp: "Narada thân mến, ta đến đây không phải để làm vua, mà để làm thiện. Ta đến đây vì điều thiện và ta sẽ làm thiện." Rồi vua nói tiếp:

"Các cung điện thiên đàng ta đã thấy, tỏa sáng khắp nơi,
Ba mươi ba vị thiên thần và đấng chúa tể của họ, đối mặt nhau.

"Những niềm vui hơn cả của con người ta đã cảm nhận, một ngôi nhà thiên đàng là của ta,
Với tất cả những gì tâm có thể ao ước, giữa Ba mươi ba vị thần linh.

"Điều này ta đã thấy, và để làm thiện ta đã xuống đây:
Ta sẽ sống cuộc đời phạm hạnh: ta không muốn vương miện.

PTS vp Pali 360 "Con Đường không bao giờ dẫn đến khổ đau, Con Đường mà chư Phật chỉ bày,
Trên Con Đường đó ta bước vào, con đường mà bậc thánh nhân đi."

Đại Nhân nói như vậy, nhờ nhất thiết trí của mình, ngài đã gói ghém tất cả vào những bài kệ này. Rồi Narada lại thỉnh ngài: "Xin hãy nhận lãnh vương quyền;" và vua đáp: "Con thân mến, ta không cần vương quốc; nhưng trong bảy ngày ta muốn lại phân phát bố thí cho những gì đã bố thí trong bảy trăm năm qua." Narada đồng ý và làm theo lời thỉnh cầu của vua, PTS vp En 227 chuẩn bị một kho bố thí rộng lớn để phân phát. Trong bảy ngày vua bố thí; và ngày thứ bảy vua viên tịch và được sinh lên cõi trời Ba mươi ba.

Khi Đức Thế Tôn chấm dứt bài giảng này, Ngài dạy: "Đây là sự thực hành giới hạnh trai nhật mà các vị có bổn phận thọ trì," và tuyên thuyết Tứ Thánh Đế: (lúc chấm dứt Tứ Thánh Đế, một số thiện nam tử chứng đắc Sơ Quả, một số khác chứng đắc Nhị Quả:) và Ngài xác nhận câu chuyện Bổn Sinh: "Bấy giờ Ānanda là vua Narada, Anuruddha là Đế Thích, và chính ta là vua Sadhina."

Jātaka, hay Những Chuyện Kể Về Các Tiền Kiếp Của Đức Phật, do E.B. Cowell biên tập, xuất bản bởi Nhà xuất bản Đại học Cambridge.

– Tập 1, dịch bởi Robert Chalmers, 1895.

– Tập 2, dịch bởi W.H.D. Rouse, 1895.

– Tập 3, dịch bởi H.T. Francis và R.A. Neil, 1897.

– Tập 4, dịch bởi W.H.D. Rouse, 1901.

– Tập 5, dịch bởi H.T. Francis, 1905.

– Tập 6, dịch bởi E.B. Cowell và W.H.D. Rouse, 1907.

Những bản dịch này thuộc phạm vi công cộng. Bạn được phép sử dụng tự do.

Được quét, hiệu đính và định dạng tại sacred-texts.com, tháng 1 năm 2006 – tháng 2 năm 2010, bởi John Bruno Hare và những người khác. Xin cảm ơn Kho Lưu Trữ Văn Bản Thiêng Liêng đã cung cấp những văn bản này ở dạng kỹ thuật số.

Chuẩn bị cho SuttaCentral bởi Bhikkhu Sujato.