Ja 204Viraka Jātaka

– Chuyện Tiền Thân Đức Phật

– Quyển 2 Dukanipāta

204. Viraka Jātaka

"Ôi, có ai thấy," v.v. — Câu chuyện này được Bậc Đạo Sư kể khi đang trú tại Jetavana, về việc bắt chước Đức Phật.

Khi các vị Trưởng lão cùng đệ tử đến thăm Devadatta, Bậc Đạo Sư hỏi Sāriputta rằng Devadatta đã làm gì khi trông thấy họ. Câu trả lời là ông ta đã bắt chước Đức Phật. Bậc Đạo Sư đáp: "Không phải chỉ lần này mà Devadatta đã bắt chước Ta và vì thế mà đi đến chỗ hủy diệt; trước kia ông ta cũng đã làm đúng như vậy." Rồi theo lời thỉnh cầu của vị Trưởng lão, Ngài kể câu chuyện xưa.

PTS vp Pali 149 Ngày xưa, khi Brahmadatta trị vì ở Benares, Bồ-tát sinh làm quạ đầm lầy và trú cạnh một cái hồ. Tên của Ngài là Viraka, nghĩa là Dũng Mãnh.

Nạn đói xảy ra ở Kasi. Người ta không thể chia sẻ thức ăn cho quạ, cũng không thể cúng dâng cho các quỷ thần và rắn thần. Từng con một, quạ rời bỏ vùng đất đang đói kém, tìm về rừng.

Một con quạ tên Savitthaka đang sống ở Benares, dắt theo vợ của nó và đến nơi Viraka sinh sống, làm tổ bên cùng cái hồ.

Một ngày, con quạ này đang tìm kiếm thức ăn quanh hồ. Nó thấy cách Viraka lội xuống hồ, bắt một ít cá ăn xong, rồi leo lên bờ đứng phơi lông. "Dưới sự bao bọc của con quạ đó," nó nghĩ, "có thể bắt được nhiều cá. Ta sẽ trở thành tôi tớ của nó." Vì vậy nó tiến lại gần.

"Chuyện gì thế, bạn?" Viraka hỏi.

"Con muốn làm tôi tớ của ngài!" là câu trả lời.

Viraka đồng ý, và từ đó trở đi con kia phục vụ Viraka. Và từ đó, Viraka ăn đủ cá để sống qua ngày, còn lại đưa cho Savitthaka ngay sau khi bắt được; và khi Savitthaka ăn đủ để sống qua ngày, nó đưa phần thừa cho vợ.

Sau một thời gian, lòng kiêu ngạo nảy sinh trong tâm nó. "Con quạ này," nó tự nói, "màu đen, và ta cũng vậy: về mắt, mỏ và chân cũng không khác gì nhau. Ta không cần cá của nó; ta sẽ tự bắt cá!" Vì vậy nó nói với Viraka rằng từ nay trở đi nó định tự lội xuống nước bắt cá. Bấy giờ Viraka nói: "Bạn thân, bạn không thuộc dòng quạ PTS vp En 104 bẩm sinh để lội xuống nước bắt cá. Đừng tự hủy hoại mình!

Song dù được khuyên ngăn như vậy, Savitthaka vẫn không để tâm đến lời cảnh báo. Nó lội xuống hồ, xuống tận đáy nước; nhưng không thể vượt qua đám rong và trồi lên được — nó mắc kẹt trong đám rong, chỉ còn đầu mỏ nhô lên khỏi mặt nước. Vì không thở được, nó chết ngập trong nước.

PTS vp Pali 150 Người vợ của nó nhận thấy nó không trở về, liền đến tìm Viraka hỏi tin. "Ngài ơi," nàng hỏi, "không thấy bóng Savitthaka đâu: nó đi đâu rồi?" Và khi hỏi, nàng đọc câu kệ thứ nhất:

"Ôi Viraka, ông có thấy Savitthaka không, có thấy không
Người bạn đời tiếng hót ngọt ngào của tôi, cổ đẹp như công?"

Khi Viraka nghe xong, nó đáp: "Có, ta biết nó đã đi đâu," rồi đọc câu kệ thứ hai:

Nghe xong, chim vợ khóc rồi trở về Benares.

Sau khi bài giảng này kết thúc, Bậc Đạo Sư nhận diện Bổn Sinh: "Devadatta lúc bấy giờ đầu thai làm Savitthaka, còn chính Ta là Viraka."

Chuyện Tiền Thân, hay Các Câu Chuyện Về Những Kiếp Trước Của Đức Phật, do E.B. Cowell chủ biên, Nhà xuất bản Đại học Cambridge ấn hành.

• Quyển 1, do Robert Chalmers dịch, 1895.
• Quyển 2, do W.H.D. Rouse dịch, 1895.
• Quyển 3, do H.T. Francis và R.A. Neil dịch, 1897.
• Quyển 4, do W.H.D. Rouse dịch, 1901.
• Quyển 5, do H.T. Francis dịch, 1905.
• Quyển 6, do E.B. Cowell và W.H.D. Rouse dịch, 1907.

Các bản dịch này thuộc phạm vi công cộng. Bạn được tự do sử dụng theo bất kỳ cách nào.

Được quét, hiệu đính và định dạng tại sacred-texts.com, tháng 1 năm 2006 – tháng 2 năm 2010, bởi John Bruno Hare và các cộng sự. Cảm ơn Sacred Texts Archive đã làm cho các văn bản này có thể truy cập dưới dạng kỹ thuật số.

Được chuẩn bị cho SuttaCentral bởi Tỳ-kheo Sujato.