Iti 44Các Khía Cạnh Của Niết-bàn

Như Vầy Đã Được Nói 44 Phẩm Hai Pháp Chương Hai Các Giới Của Sự Tịch Diệt Điều này đã được Đức Phật, bậc A-la-hán, nói lên: đó là điều tôi đã nghe. “Này các Tỷ-kheo, có hai giới của sự tịch diệt này. Thế nào là hai?

Niết-bàn giới hữu dư y, và Niết-bàn giới vô dư y. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Niết-bàn giới hữu dư y? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã thành tựu phạm hạnh, đã làm những việc cần phải làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích của tự tâm, đã đoạn tận hoàn toàn kiết sử của hữu, và được chánh trí giải thoát.

Năm căn của vị ấy vẫn còn tồn tại. Vì các căn ấy chưa hoại diệt, vị ấy vẫn còn cảm thọ điều khả ý và điều bất khả ý, vẫn còn cảm giác lạc và khổ. Sự đoạn tận tham, sân, si nơi vị ấy được gọi là Niết-bàn giới hữu dư y.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Niết-bàn giới vô dư y? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã thành tựu phạm hạnh, đã làm những việc cần phải làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích của tự tâm, đã đoạn tận hoàn toàn kiết sử của hữu, và được chánh trí giải thoát. Đối với vị ấy, ở ngay nơi đây, tất cả những gì được cảm thọ, do không còn được hoan hỷ ưa thích, sẽ trở nên nguội lạnh.

Đây được gọi là Niết-bàn giới vô dư y. Đó là hai giới của sự tịch diệt.” Đức Phật đã nói lên ý nghĩa này. Về điều ấy, đã được nói rằng: “Hai giới của sự tịch diệt này đã được bậc Cụ Nhãn giảng giải, bậc không chấp thủ, bậc không còn dao động.

Một giới thuộc về đời này— giới hữu dư y, dù dây trói buộc của hữu đã chấm dứt; và giới vô dư y, là giới thuộc về những gì tiếp theo sau đời này, nơi mọi trạng thái của hữu đều đoạn diệt. Những ai đã thấu hiểu trọn vẹn trạng thái vô vi— tâm họ được giải thoát, dây trói buộc của hữu đã chấm dứt— đã đạt đến cốt lõi của Chánh Pháp, họ hoan hỷ trong sự đoạn diệt, những bậc không còn dao động ấy đã từ bỏ tất cả mọi trạng thái của hữu.” Đây cũng là ý nghĩa đã được Thế Tôn nói lên: đó là điều tôi đã nghe.