Đại Tông Địa Huyền Văn Bổn Luận quyển 10

Giác Hồi Đà Thi Phạn Chư Đạo Lộ Đại Quyết Trạch Phần

(Thứ 19)

Đã nói qua về Ma Ha Vô Nhị Sơn Vương tối thắng cao đảnh nhứt địa quyết trạch phần; bây giờ lần lượt nói đến Giác Hồi Đà Thi Phạn Ca Nặc Đạo Lộ Đại Quyết Trạch Phần. Tướng nầy sẽ như thế nào? - Kệ rằng:

Giác Hồi trong đạo lộ

Bảy đổi, đối tu hành

Để làm số đường ấy

Chẳng có dư hành tướng

Luận rằng: Bây giờ trong bài kệ nầy muốn làm rõ nghĩa gì? – Vì muốn làm hiện thị giác hồi đạo lộ. Tuy lấy bảy biến đối làm số lượng trong thế giới nầy, không có tướng gì khác. Như kệ đã nói về giác hồi đạo lộ, với bảy biến đối tu hành, lấy đó làm số đạo lộ, chẳng có dư hình tướng. Thế nào gọi là 7 biến tu hành ? – Hình tướng ấy như thế nào? - Kệ rằng:

Bảy biến có ba loại

Công đức sai quấy ấy

Trong năm mươi mốt vị

Trên dưới chuyển bảy biến

Tăng trưởng phẩm công đức

Với các biển phiền não

Luận rằng: Bảy biến tu hành có bao nhiêu số ? – Có 3 loại. Những gì là ba? - Một là công đức bảy biến; hai là bảy biến sai quấy; ba là so sánh với bảy biến. Đây gọi là ba. Như kệ nói biến ấy có 3 loại công đức sai quấy. Nói là biến tướng ấy nghĩa là 51 loại kim cang vị. Hướng thượng thượng chuyển; hướng hạ hạ chuyển, đầy đủ 7 biến. Tăng trưởng công đức, tăng trưởng sự sai quấy, rộng rãi to lớn chuyển đổi. Như trong bài kệ 51 vị ấy trên dưới 7 biến chuyển đổi tăng trưởng công đức phẩm và các phiền não nhiều như biển cả. Năm sự sai quấy của 7 biến hình tướng ấy như thế nào? - Kệ rằng:

Trong đệ nhứt biến đầu

Trên mỗi tăng trăm lần

Dưới, mỗi tăng ngàn lần

Mỗi chướng một hai đức

Sau sáu biến như thế

Tăng bội bội số chuyển

Luận rằng: Trong biến đầu tiên tăng bao nhiêu lần chuyển đổi; chướng bao nhiêu tịnh pháp? – Nghĩa là khi thượng chuyển, mỗi một vị mỗi tăng lên trăm lần phiền não phẩm loại. Chướng một tịnh pháp. Một lúc hạ chuyển, mỗi một vị ấy tăng 1.000 lần phiền não phẩm loại; chướng hai tịnh pháp.

Như kệ đã nói về trong biến đầu tiên, phần trên mỗi mỗi tăng 100 lần và phần dưới mỗi mỗi tăng 1.000 lần, mỗi mỗi chướng một hai đức. Sau 6 biến ấy công đức sai quấy. Như đây lần lượt tăng gấp bội.

Như kệ đã nói về 6 biến ấy lần lượt tăng lên gấp đôi số lần chuyển đổi.

Đã nói về hiện thị quá hoạn thất biến môn rồi; bây giờ lần lượt nói đến hiện thị công đức thất biến môn. Tướng nầy như thế nào? - Kệ rằng:

Trong biến thứ nhứt ấy

Trên, mỗi tăng một đức

Dưới, mỗi tăng hai đức

Dần dần chuyển đổi thảy

Sau sáu biến lần lượt

Tăng gấp đôi số chuyển

Chẳng mất, sai số lượng

Vì công đức biến tạo

Luận rằng: Trong biến đệ nhứt ấy tăng bao nhiêu lần chuyển? – Nghĩa là lúc chuyển bên trên, mỗi một vị, mỗi mỗi tăng một ức lần công đức phẩm loại; rồi dần dần mà chuyển. Nếu lúc hạ chuyển, mỗi một vị ấy, mỗi mỗi tăng 2 ức số công đức phẩm loại, dần dần chuyển đổi. Như kệ đã nói trong biến đầu tiên, dừng lại ở mỗi số tăng một ức và ở dưới ấy, mỗi mỗi số tăng 2 ức, dần dần chuyển đổi theo thứ tự. Trong 6 biến phía sau ấy, như đây lần lượt tăng số lần gấp bội. Như kệ đã nói 6 biến đổi sau ấy lần lượt tăng gấp bội số lần chuyển. Như vậy công đức phiền não phẩm loại làm sự cắt đứt mà chẳng mất, chỉ có biến đổi, tác chuyển; chẳng động hoại. Như kệ đã nói về bất hoại hoạn số lượng, làm công đức biến tác vậy.

Như thế đã nói qua về hiện thị công đức thất biến môn rồi; bây giờ lần lượt nói về hiện thị đẳng lượng nhơn biến môn. Tướng nầy là gì? - Kệ rằng:

Trong đệ nhứt biến ấy

Mỗi trên tăng 1.000

Mỗi dưới tăng hai vạn

Số lượng ấy dần chuyển

Sau sáu biến lần lượt

Tăng gấp bội số chuyển

Chẳng đoạn chướng sai biệt

Tuy đối lượng kiến lập

Luận rằng: Trong đệ nhứt biến ấy tăng bao nhiêu lần chuyển: - Đó là khi chuyển ở trên, mỗi một vị, mỗi mỗi tăng lên 1.000, như thế lần lượt chuyển. Nếu lúc chuyển phía dưới, mỗi một vị, mỗi mỗi tăng 2 vạn, như vậy lần lượt chuyển.

Như kệ đã nói về đệ nhứt biến ấy, mỗi mỗi bên trên tăng 1.000 và mỗi mỗi bên dưới tăng 2 vạn. Vậy số lượng phẩm nầy có tăng giảm chăng? – Tuy là bình đẳng về số lượng; nhưng chẳng sai biệt về số lượng.

Như kệ đã nói rằng số lượng ấy dần dần chuyển đổi vậy. Sau sáu biến ấy, như thế lần lượt tăng gấp bội số lần chuyển. Nghĩa là gấp bội. Như kệ đã nói về 6 biến phía sau cứ như thế lần lượt tăng gấp bội số lần chuyển đổi. Đây là 7 biến. Lại chẳng chiếu tướng, lại chẳng có tướng che đậy. Tuy bình đẳng về số lượng, kiến lập ra từng phần.

Như kệ đã nói về số đoạn chướng sai biệt, tuy đối lượng kiến lập. Trong nầy lần lượt công đức 7 biến ấy lấy đây làm cuối cùng; nên phán đoán quan sát. Trong kinh Thậm Thâm chủng tử nói như thế nầy: Trong Minh Đạt Lý Tạng chỉ có 3 biến; dùng bảy ấy làm lượng; chẳng tăng chẳng giảm; giống như 7 bước nhảy của con nhái trên 7 lá cây; pháp ấy cũng là đạo lý. Đầu tiên chỉ trong phẩm nhiễm và nhiễm tịnh đầy đủ, sau đó chỉ có tịnh phẩm; cho đến nói rộng ra.

Giác Hồi Đà Thi Phạm Ca Nặc Bổn Vương Bổn Địa Đại Quyết Trạch Phần

Thứ 20

Như đã nói về Giác Hồi Đà Thi Phạn Ca Nặc Đạo Lộ Đại Quyết Trạch Phần rồi; bây giờ lần lượt nói về Giác Hồi Đà Thi Phạn Ca Nặc Bổn Vương Địa Đại Quyết Trạch Phần. Tướng nầy ra sao? - Kệ rằng:

Trong bổn vương thể nầy

Có ba loại bách biến

Tên lần lượt như trước

Chẳng có không sai biệt

Luận rằng: Ở trong bổn vương thể nầy có 3 loại bách biến tu hành; tên gọi lần lượt như trước đã nói. Như kệ nói về bổn vương thể nầy có 3 loại bách biến, tên gọi lần lượt như trước và chẳng có sai biệt. Như vậy 3 biến ấy hình tướng ra sao? - Kệ rằng:

Như thế trong ba biến

Đầu, mỗi mỗi lần lượt

Mười, ngàn, trăm ức số

Sau, chín mươi chín biến

Như vậy tăng gấp đôi

Dần dần cứ chuyển đổi

Luận rằng: Quá hoạn bách biến môn bên trên và bên dưới; trong đệ nhứt biến ấy tăng 10 ức số, lần lượt chuyển đổi. Cuối cùng công đức bách biến môn ấy, bên trên và bên dưới; trong đệ nhứt biến ấy tăng 1.000 ức số, lần lượt chuyển đổi. Cùng với số lượng 100 biến môn ấy, trên và dươi, đệ nhứt biến tăng lên 100 ức số lần lượt chuyển đổi.

Như kệ đã nói như thế trong 3 biến, ở đầu mỗi mỗi lần lượt có 10.000 trăm ức số vậy. Sau đó trong 99 biến ấy, như thế tăng gấp đôi và dần dần chuyển đổi. Trong kinh Đại Hải Sơn Vương Địa Đại Phẩm Loại có nói như thế nầy: Trong Như Lai tạng thể, có 3 lưu chuyển phẩm; lấy số trăm làm lượng. Chẳng qua khỏi, lần lượt chuyển đổi đi. Như vậy trong 3 ấy, công đức đầu ít, mà sự sai quấy lại nhiều phần. Phía sau chỉ có công đức; cho đến nói rộng ra vậy.

Đại Tông Địa Huyền Văn Bổn Luận

Hết quyển 10