Phật Bổn Hạnh Tập Kinh quyển 28

Phẩm 31: MA VƯƠNG KHỦNG BỐ BỒ-TÁT

(Phần 2)

Bấy giờ bọn ma nữ biết rành cách lợi dụng sắc đẹp hấp dẫn của người phụ nữ nên dùng các phương pháp dối trá mê hoặc khác để lung lạc tâm ý Bồ-tát, nói kệ:

Bầu trời tươi đẹp độ xuân sang

Ngàn cây kết quả, hoa đua nở

Thắng cảnh như đây thật hữu tình

Nhân giả khỏe mạnh, thân tuấn tú

Đang độ thanh xuân lòng háo hức

Chính lúc trượng phu hành khoái lạc

Muốn cầu Bồ-đề thật khó thành

Ngài hãy về đời hưởng khoái lạc.

Hãy xem tiên nữ bọn chúng em

Dung nhan kiều diễm thân mềm mại

Trang sức xinh đẹp nhiều anh lạc

Mấy ai gặp được thân thể ấy

Ngài đã được rồi sao chẳng màng?

Thân em thơm sạch tợ hoa sen

Là người phước đức trong trần thế

Cớ gì bỏ đi không dùng đến?

Đầu em tóc mượt xanh ánh biếc

Thường ướp mùi hương các nước hoa

Ngọc quý ma-ni cài búi tóc

Tạo hoa ngọc báu đính trên đầu.

Chúng em trán rộng, cổ tròn đầy

Mày ngà, mắt phụng, mi cong dài

Đẹp sạch như cánh hoa sen xanh

Mũi đẹp đều như chim Anh võ.

Miệng môi tươi thắm đỏ như son

Hoặc đỏ như quả Tần-ba-la

Hoặc như san hô cùng phấn sáp

Răng sạch trắng trong như bạch ngọc.

Lưỡi mỏng, mềm giống cánh hoa sen

Giọng ca ngâm vịnh rất ngọt ngào

Nào khác tiếng nữ Khẩn-đà-la.

Đôi vú xinh xắn đẹp tuyệt vời

Tròn trịa giống như đôi thạch lựu,

Thắt lưng thon nhỏ như eo cung

Sống lưng bằng phẳng lại mịn màng

Giống như đảnh trán loài voi chúa.

Đôi đùi trắng nhãn, to, thẳng, đẹp

Hình dáng giống như chiếc vòi voi

Cặp giò thon nhỏ, thẳng lại tròn

Đẹp sạch giống như chân nai chúa

Dưới bàn đầy đặn chẳng lệch sâu

Trắng hồng tươi thắm như sen nở.

Thân thể chúng em thật yêu kiều

Hình dung như vậy rất xinh đẹp

Nghệ thuật tài năng đều hoàn bị

Nói năng giọng điệu thật dễ nghe

Lại tài múa hát vui lòng chúng.

Chư Thiên thấy em đều hoan hỷ

Họ đều ao ước sinh ái dục

Chúng em chẳng phải chẳng yêu Ngài

Ngài đã gặp em sao không muốn?

Như người thấy được kho vàng quý

Buông bỏ, lánh xa, đi nơi khác

Không biết của cải là nhân vui

Tâm ý của Ngài chẳng khác nào.

Không biết khoái lạc của ngũ dục

Lặng yên thiền định chẳng chịu ta

Hay là Ngài thật ngu si quá

Tại sao chẳng hưởng lạc thế gian?

Đường đến Niết-bàn xa vời lắm.

Lúc bấy giờ Bồ-tát vận dụng tâm lực nhìn thẳng vào đám ma nữ, mắt không rời, chánh niệm mỉm cười giữ vững các căn ổn định, thân thể ngay ngắn, an trụ như núi Tu-di, tâm ý không xao động, không hổ thẹn. Ngoài ra, bằng bao nhiêu pháp môn phương tiện trí tuệ như thuở xưa mà Ngài đã từng nhiếp phục tất cả phiền não, Ngài dùng kệ với giọng nói đầy lòng thương xót, hơn tiếng Phạm thiên, như tiếng chim Ca-lăng-tần-già, bảo đám ma nữ:

Các thứ ngũ dục nơi thế gian

Khổ não ràng buộc nhiều tội lỗi

Do vì phiền não mất thần thông

Sa hố Vô minh, vào hắc ám.

Chúng sinh mải mê không biết chán

Ta bỏ phiền não đã từ lâu

Như hầm lửa đỏ, nhiều độc dược

Từ xưa đến nay, sớm xa lìa

Đã uống nước cam lộ trí tuệ

Tự giác xong rồi lại độ người

Sẽ thuyết pháp môn rất vi diệu

Nếu nay thọ dụng uế dục này

Chắc chắn hoàn toàn không đắc đạo.

Nếu ai tăng trưởng tâm tham dục

Thì gọi người này quá ngu si

Tự lợi cho mình không tự có

Huống chi lợi ích cho chúng sinh

Do đó, Ta không còn đam mê.

Năm dục thế gian đốt chúng sinh

Giống như kiếp hỏa thiêu vạn vật

Ngũ dục như bọt, bong bóng nước

Giống như sóng nắng không chân thật

Giả dối lừa gạt kẻ phàm phu.

Kẻ trí nào ai vui ngũ dục

Giống như đám trẻ quá dại khờ

Thích thú vui chơi trong phẩn uế

Gạt gẫm người ngu không trí tuệ.

Thấy người trang điểm chuỗi anh lạc

Thấy vậy rồi sinh tâm tưởng dục

Nguồn gốc đầu tóc từ não sinh

Nhơ nhớp hôi tanh hơn mụt nhọt,

Răng trắng sinh ra nhờ ăn uống

Miệng môi, tai mắt cùng lỗ mũi

Tất cả như bong bóng nước trôi.

Hai mông, thắt lưng và cột sống

Là nơi bất tịnh từ máu sinh

Bụng dạ là đãy chứa phẩn tiểu

Trong đó chứa đầy đồ nhơ nhớp.

Nghiệp ấy là từ ái dục sinh

Như dùng bánh xe làm thuyền tán

Ngu si thọ dục cũng như vậy

Nếu có những người là bậc trí

Đều biết những tai ương như vậy

Thì họ chẳng hưởng thứ vui này.

Ngày đêm thân thể máu lưu hành

Mắt thấy chỗ thối, tâm chẳng vui

Hai đùi, hai giò, hai bàn chân

Gân xương buộc nhau nên đứng vững.

Ta xem các ngươi nay như vầy:

Như tuồng huyễn hóa, như giấc mộng

Tất cả đều clo nhân duyên sinh.

Ngũ dục không có tánh chân thật

Ngũ dục đánh mất các Thánh đạo

Ngũ dục dẫn người vào ác đạo

Ngũ dục cũng như hầm lửa lớn

Cũng như chất độc đầy trong bát

Như đầu rắn dữ chẳng nên rờ

Ngu si với dục, bị mê hoặc.

Cố tưởng thanh tịnh sinh tâm tham

Ngũ dục như dùng người làm thuê

Cùng các phụ nữ làm tay sai

Xa lìa tịnh giới và tâm đạo

Cũng lìa trí tuệ thiền tịch định

Sống nơi hỗn loạn chốn ồn ào

Xa lìa diệu pháp, vui ngũ dục

Người ấy đọa địa ngục, không nghi.

Ta thấy chúng ma đều huyễn hoặc

Do vậy tâm ta không ưa thích

Ta cầu tự tại vui rốt ráo

Lại dạy chúng sinh cũng như vậy.

Ta đã giải thoát cảnh thế gian

Như gió trên không, chẳng bị buộc

Giả sử chúng sinh thế gian này

Tất cả đều thành chúng ma nữ

Tâm Ta hoàn toàn không nghĩ đến

Cùng ngươi thọ dục, dù một niệm.

Từ lâu ta trừ sân, nhuế, hận

Ngu si, tham dục thảy đều không

Chư Phật Thế Tôn bậc Đại trí

Tâm không ngăn ngại như hư không.

Bấy giờ các con gái của Ma vương Ba-tuần thông thạo các pháp huyễn hoặc của người phụ nữ, lại làm duyên dáng tăng thêm vẻ yêu kiều, dung nhan thật lộng lẫy, cũng dùng lời nói mỹ miều xảo quyệt đến quyến rũ Bồ-tát.

Có kệ:

Ma vương Ba-tuần có ba nàng

Khả ái, khả hỷ và hỷ kiến

Tôn quý nhất trong các ma nữ.

Ma vương dạy chúng khéo điểm tô

Mau mau đi đến nơi Bồ-tát

Hiện trò huyễn hoặc làm duyên dáng

Múa thân yểu điệu tợ cành cây

Uốn mình uyển chuyển theo chiều gió

Đứng trước đều hướng về Bồ-tát

Ca múa, xướng hát như thế này:

Ngài là Thích tử sắp làm vua

Tại sao lại ngồi dưới cội này?

Đầu xuân thời tiết thật đẹp trời

Nam nữ gặp nhau lòng hớn hở

Giống như đàn chim tự vui vầy

Dục tâm phát khởi khó ngăn chặn

Đến lúc cùng nhau nên hưởng lạc

Tại sao quyết chí chẳng nhìn em?

Chúng em nay đã đến nơi đây

Cần nên cùng làm thỏa thích ý.

Bồ-tát giống như vầng nhật hiện

Ức kiếp tu hành chứa công đức

Tâm ngài không động, như Tu-di

Giọng Ngài thanh thoát, vang như sấm

Chậm rãi bước đi như sư tử

Lời nói ích lợi lắm thành công:

“Chúng sinh thế gian không lường được

Thường bị các dục gây đấu tranh

Đấu tranh đưa đến những tranh cãi

Những người vô trí như thế ấy,

Thường bị các khổ phiền não đốt.

Người trí biết rồi không tùy thuận

Vứt bỏ, xa lìa nên xuất gia

Sống nơi rừng núi lấy làm vui.

Với ta, hôm nay thời đã đến

Sắp chứng pháp cam lộ thường trụ

Trước phải thu phục chúng ma quân

Sau mới chứng thành Bậc mười lực.”

Các nữ ma, con gái Ma Ba-tuần lại bạch Bồ-tát như thế này:

Mặt mày nhân giả như hoa đẹp

Xin nghe những lời chúng tôi nói:

Hãy ở thế gian thọ Vương vị

Tôn quý, quyền lực rất tột bực

Hoặc nằm, hoặc ngồi hay đi đứng

Âm thanh tuyệt diệu thường liên tục.

Bồ-đề cực quả rất khó thành

Huống lại chư Phật thân trí tuệ

Đường chánh giải thoát khó tiến hành

Nhân giả thấy ai đi đến được?

Khi ấy Bồ-tát lại đáp:

Ta đang quyết định thành Pháp vương

Làm Bậc tự tại trong trời người

Chuyển bánh xe pháp vô thượng diệu

Đầy đủ mười lực không sợ sệt

Riêng Ta siêu tuyệt trong tam giới

Các hàng đệ tử học, vô học

Số ngàn vạn ức xung quanh Ta.

Họ thường ca ngợi như thế này:

Đại thánh ra đời trừ nghi hoặc

Ta sẽ vì họ tuyên diệu pháp

Tùy ý du hành khắp mọi nơi

Do vậy, Ta giữa thế gian này

Chẳng thích vui chơi năm dục lạc.

Ma nữ lại bạch Bồ-tát:

Nay tuổi thiếu niên thật đáng tiếc

Già nua suy yếu chưa xuất hiện

Tràn đầy sức lực mặc tứ tình

Đến khi gầy ốm không kham nổi

Mới nên rời bỏ thân tuấn tú.

Chúng em như hoa tuổi mười lăm

Chính cùng Nhân giả kết lương bằng

Ngũ dục vui chơi rất đẹp duyên

Cớ gì chán ghét em như vậy?

Nếu nay Nhân giả chẳng thuận tình

Chúng em trọn đời theo đuổi mãi.

Bồ-tất lại bảo chúng:

Ngày nay đã được thân thể người

Nỗ lực xa lìa các tai nạn

Cần cầu vào được cửa cam lộ

Khi lìa khổ ách ở thế gian

Mới rời các nạn nơi trời, người.

Và nay già, bệnh chết chưa đến

Các đấu tranh ác lại chẳng sinh

Chúng ta cấp tốc phải lên đường

Sớm lìa các chỗ nạn như vậy.

Nơi thường trụ, lặng yên không sợ

Đó là chân thật thành Niết-bàn.

Lúc bấy giờ ma nữ nói kệ:

Nhân giả trong trời như Đế Thích

Chư Thiên, ngọc nữ hộ hai bên

Diệm-ma, Đâu-suất và Hóa lạc

Tha hóa tự tại cùng cung ma

Tốt đẹp đầy đủ chẳng thiếu chi

Nên hưởng ngũ dục, chớ tịch diệt.

Lúc bấy giờ Bồ-tát dùng kệ đáp:

Ngũ dục như sương, chẳng bao lâu

Như mây mưa mùa thu, giây lát

Các cô đáng sợ, như rắn dữ

Đế Thích, Dạ-ma và Đâu-suất

Đều thuộc ma vương, không tự tại.

Ai dục trăm oán, tại sao tham?

Bấy giờ ma nữ lại nói kệ:

Ngài sao chẳng thấy hoa cây cối

Ong, bướm, tiếng chim đồng hòa tấu

Cỏ xanh mềm mại trải một vùng

Các rừng tốt đẹp cùng xuất hiện

Nhạc công cõi trời trổi âm thanh

Đang là thời đẹp, nên hưởng lạc.

Lúc bấy giờ Bồ-tát dùng kệ nói:

Ngàn cây tùy thời sinh hoa quả

Chim, ong đói khát tìm hương vị

Khi nắng bừng lên, đất tự khô

Cam lộ chư Phật không thể cạn.

Lúc bấy giờ ma nữ lại nói kệ:

Sắc diện Nhân giả như trăng hiện

Nhìn dung mạo em tợ hoa sen

Miệng răng trong sạch, trắng như ngà

Mỹ nhân như vậy trời cũng hiếm.

Huống lại nhân gian Ngài gặp được

Thân tâm hòa thuận theo ý Ngài.

Bấy gỉờ Bồ-tát dùng kệ đáp:

Ta xem thân ngươi chảy bất tịnh

Vi trùng tụ tập ngàn vạn ổ

Không bền, các ác đầy khắp thân

Sinh, già, bệnh, chết luôn theo đuổi.

Ta cầu Tối thượng nhất thế gian

Đường Bậc trí, chân chính không lùi

Ngươi dùng đủ sáu mươi bốn cách

Tay rung anh lạc, lắc vòng tai

Bị tên dục bắn, Ta mỉm cười.

Nên hỏi: Sao Ngài chẳng điên đảo?

Kẻ khác bị nạn, riêng Đại nhân

Thấy ngũ dục đẹp như độc dược

Như mặt trên dao, làm đứt lưỡi

Dục như đầu rắn, hổ lửa sâu.

Bậc Sư tử đi như vũ bão

Cây cối bờ núi đều đổ nhào

Ta nay oai đức lìa ngũ dục

Xả bỏ các ngươi cũng như vậy.

Các hàng ma nữ diễn trăm trò

Huyễn hoặc Bồ-tát chẳng động tâm

Bồ-tát như thân sư tử chúa

Như núi Tu-di yên không động.

Chúng ma dụ dỗ chẳng thành công

Tâm rất xấu hổ, đều cúi đầu

Cung kính, vui mừng, đồng tán thán.

Mặt ngài đẹp sạch tợ hoa sen

Cũng như đề hồ và trăng thu

Chói sáng rực rỡ như Kim sơn

Cầu cho ước nguyện Ngài thành tựu

Tự độ, độ người ngàn vạn chúng.

Lúc bây giờ lũ con gái của Ma vương Ba-tuần không đủ sức huyễn hoặc Bồ-tát, tâm rất xấu hổ, tự thấy thẹn thùng, đều cúi thân đảnh lễ dưới chân Bồ-tát, nhiễu quanh ba vòng rồi thoái lui, thất thểu đi về bên Ma vương Ba-tuần. Đến nơi, chúng bạch phụ vương:

-Thưa phụ vương, chẳng nên có ý nghĩ đến nơi chúng sinh đó gây oán thù. Vì sao? Vì từ xưa đến nay chưa từng thấy một chúng sinh nào ở trong Dục giới bị chúng con bày đủ trò tình tứ mê hoặc bên họ mà họ không chút động tâm như vậy. Lại nữa, khi chúng con khêu gợi dâm dục thì làm cho ý chí của người khác đều khô cạn, giống như khi trời hạn, tất cả cây cỏ đều bị cháy rụi, giống như bơ để dưới ánh nắng trời mùa xuân đều tự chảy ra nước. Ngày nay bậc Trượng phu này vì nhân duyên gì vẫn độc lập như vậy? Vì lý do đó, xin phụ vương chớ nên gây oán thù với vị ấy.

Rồi hướng về phụ vương, chúng nói kệ:

Thân Ngài vàng hơn hoa Chiêm-bặc

Vô biên công đức danh đồn khắp

Không động, giống như núi Tu-di

Đảnh lễ Ngài rồi, giờ trở về.

Con xin trình rõ đủ mọi điều

Mắt ngài xanh biếc tợ hoa sen

Mỉm cười nhìn con, tâm không động

Diện mạo trong sạch, nhìn không nháy

Không sân, không giận, không dục nhiễm

Xem lũ chúng con như huyễn hóa.

Giả sử Tu-di ngã đổ nhào

Nhật nguyệt tinh tú đều rơi rụng

Biển lớn cạn sạch, nước không còn

Ngài thấy ái dục, tâm chẳng thoái.

Giọng Ngài thanh thót, nghe hoan hỷ

Tâm từ nhìn con, không dục nhiễm

Thấy con không sinh tâm sân hận

Tư duy sáng suốt về thân người

Quán biết ý con và thân thể

Tư duy tỉ mỉ nạn nữ nhi

Do vậy, tâm không hưởng ngũ dục

Lìa dục không tham, nào ai biết

Chẳng phải trình độ của người, trời.

Chúng con bày trò của phụ nữ

Tâm Ngài nếu còn có dục ái .

Thì tâm ý cháy như củi khô.

Tuy Ngài thấy con, tâm không nhiễm

Đứng yên sừng sững tợ Tu-di

Phước trí trang nghiêm trăm công đức

Bố thí, trì giới, hạnh viên toàn .

Từ hàng vạn kiếp tu phạm hạnh

Là Bậc thanh tịnh oai đức lớn.

Chúng con đảnh lễ Kim thân Ngài

Ma ta bị bại hẳn không nghi.

Chánh giác Bồ-đề, Ngài phải chứng

Chúng ta chẳng nên gieo oán nghiệp

Trận này ta đánh thật khó thắng

Muốn Ngài hàng phục cũng gian nan.

Phụ vương hãy xem trên không trung

Nhiều chúng Bồ-tát phương khác đến

Thân đều trang nghiêm bằng anh lạc

Trân trọng, cung kính lễ Ngài ấy

Hoa Mạn-đà-la rơi như mưa

Nói kệ vi diệu tán thán Ngài.

Chư Phật mười phương cho sứ đến

Mang theo nhiều thực phẩm cam lộ

Các loài hàm thức đều kéo đến

Vô tình các núi cùng cây cối

Thần núi Tu-di cùng Đế Thích

Đảnh lễ hướng về rừng Công đức.

Như vậy phụ vương, chẳng phải lúc

Chúng con cần phải trở về đây.

Lúc ấy Ma vương liền nói kệ:

Qua sông phải qua đến bờ sông

Muốn đào lấy cây phải chặt rễ

Đã kết oán phải trừ tận gốc

Việc đã làm rồi, không thể hối.

Khi ấy Ma vương Ba-tuần không nghe lời khuyên của trưởng tử Thương Chủ, lại cũng không nghe lời can gián của các ái nữ, liền đích thân đến cây Bồ-đề. Khi đến bên cây Bồ-đề rồi, Ma vương liền nói vđi Bồ-tát:

-Này Sa-môn họ Thích, vì cầu gì mà đến đây, ngồi một mình dưới rừng cây trong đêm mây mù, mưa gió tối tăm, đầy các loài thú hoang dữ và nhiều loài rồng độc ác đáng kinh sợ? Này Tỳ-kheo, người không sợ những tên giặc cướp tàn bạo hay sao?

Khi ấy Bồ-tát đáp lời Ma vương Ba-tuần:

-Này Ma vương Ba-tuần, Ta muốn cầu quả Niết-bàn tịch diệt, là việc làm của chư Phật trong đời quá khứ là chỗ tối thượng vô úy, dứt sạch các hữu. Vì lý do đó, hôm nay Ta đến an tọa dưới cội Bồ-đề, trong cảnh thanh vắng này.

Lúc ấy Ma vương liền dùng kệ nói Bồ-tát:

Sa-môn một mình nơi vắng lặng

Khổ hạnh mong cầu điều rất khó

Tiên nhân tuổi già đầy phương tiện

Còn mất thiền định đều thoái lui

Huổng chi ngươi sung sức cường tráng

Cầu quả thắng diệu do đâu được?

Khi ấy, Bồ-tát dùng kệ bảo Ma vương Ba-tuần:

Chư Thiên thuở xưa tu khổ hạnh

Tinh tấn dũng mãnh chưa sâu xa

Phước báo thiện lực sức không mạnh

Ta xưa giữ giới thệ kiên cố

Ba-tuần, nếu Ta không chứng đạo

Trọn đời chẳng bỏ cội cây này.

Khi ấy Ma vương lại nói kệ:

Ta, đấng tối tôn trong Dục giới

Đế Thích, Hộ Thế đều do ta

Tu-la, Long vương, Khẩn-na-la

A-tỳ đến nay đều dân ta

Người cũng đang ở trong nước ta

Tự nghĩ nên sớm rời cây này.

Khi ấy Bồ-tát lại dùng kệ bảo Ma vương Ba-tuần:

Ngươi ở Dục giới tuy quyền lực

Nhưng không tự tại trong pháp giới

Chỉ biết địa ngục cùng ngạ quỷ

Nhưng Ta chẳng phải người ba cõi

Chứng đạo quyết phá cung ma ngươi

Khiến ông về sau mất quyền lực.

Khi ấy Ma vương Ba-tuần lại nói với Bồ-tát:

-Này Thích tử, người nên sớm rời khỏi nơi đây, nhất định sẽ được ngôi Chuyển luân thánh vương, làm vị đại địa chủ cai trị bốn châu thiên hạ đầy đủ bảy báu, thống lãnh tất cả sơn hà đại địa.

Này Thích tử, người lẽ nào chẳng nhớ những lời dự đoán “là ngươi sẽ làm vua.” của các vị Tiên nhân thuở trước như vậy sao? Người nên mau đứng dậy về làm chủ cõi đời một cách tự do. Nếu, người trở về sẽ được oai đức tối thượng không ai sánh bằng, trú trong chánh pháp cai trị giáo hóa dân chúng, được dân chúng tất cả nước đồng khát ngưỡng, đến cung kính cúng dường. Lại nữa Thích tử, thân ngươi mềm yếu, từ nhỏ đến lớn được nuôi dưỡng trong thâm cung, nay sống ở trong rừng hoang vắng, ít người lui tới, nhiều loài mãnh thú đáng sợ, sống đơn độc không bè bạn, e thân người bị tổn hại, làm cho ta mãi ưu sầu.

Lại nữa Thích tử, người sớm rời khỏi chỗ này trở về hoàng, cung. Những điều thế gian khó có được mà người đã được, ngũ dục tuyệt vời đẹp mắt vừa ý mà người từ khước không thọ hưởng. Người tuy muốn cầu đạo Vô thượng nhưng điều này thật khó được.

Này Thích tử, người chưa thật biết đạo Bồ-đề rất khó chứng được, chỉ uổng công mệt sức mà thôi.

Ba-tuần nói như vậy rồi, đứng yên lặng. Khi ấy Bồ-tát bảo Ma vương Ba-tuần:

-Này Ma vương Ba-tuần, ngươi chẳng cần nói như vậy. Vì lý do gì? Vì tâm Ta không thích thú vui ngũ dục.

Này Ma vương Ba-tuần, Ta từ lâu đã biết hiểm họa của ngũ dục, một khi đam mê ngũ dục rồi thì không bao giờ biết đủ. Thú vui ngũ dục chỉ trong chóc lát, không được lâu dài, vì vô thường, khổ, không, vô ngã nên không chắc chắn, giống như hạt sương trên cỏ, như đầu lưỡi rắn độc đáng sợ khó đụng vào, như đống xương hôi thối chẳng sạch, giống như khúc thịt các loài thú cùng tham ăn tương tranh tương sát, giống như quả chín muồi trên cây, ở cành chẳng được bao lâu, như chiêm bao, như bọt nước, như trò ảo thuật, như sóng nắng không có chân thật, như lửa vùi trong đống phân dê, thình lình đốt cháy người.

Này Ma vương Ba-tuần, Ta muôn chứng pháp vô vi. Này Ba-tuần, ngươi phải biết, Ta đã xả bỏ cảnh giàu sang phú quý và cho đến bảy báu trong bốn châu thiên hạ.

Lại nữa, Ma vương Ba-tuần, ví như có người dùng cao lương mỹ vị rồi lại mửa ra, sau đó muốn ăn trở lại, thì không có việc như vậy. Đúng như vậy! Như vậy! Ta nay đã xả bỏ các phước báo như trên, đây là việc hết sức khó làm, giống như người mửa đồ đã ăn, không thể ăn trở lại. Ta đâu có thể trở về hoàng cung! Này Ma vương Ba-tuần, Ta chẳng bao lâu nữa chắc chắn tỏ ngộ Bồ-đề, chứng thành Phật quả, dứt sạch các khổ sinh, già, bệnh, chết. Này Ba-tuần, ngươi nên trở về cung điện của ngươi, không nên đứng đây! Ông nói lắm lời phù phiếm, lời nói không lợi ích, là lời nói của kẻ ngu si.

Khi ấy Ba-tuần lại suy nghĩ: “Người này không thể dùng ngũ dục dối gạt, ta nên dùng các sách lược khác, đem lời hoa mỹ cám dỗ lòng người, khiến bỏ đi nơi khác.”

Khi đó Ma vương Ba-tuần suy nghĩ như vậy xong, lại thưa Bồ-tát:

-Nhân giả, Sa-môn Thích tử dòng Cam Giá mau đứng dậy! Mau đứng dậy! Nhân giả từ ấu thời đến nay chưa từng thấy chiến đấu, đao binh tranh nhau, thật đấng khủng khiếp. Nhân giả chỉ làm theo vương pháp của mình, trận chiến đôi địch không phải là việc nhân giả có thể chịu được. Lại Nhân giả chẳng nên cùng kẻ khác gây oán thù. Nếu gây oán thù thì các thứ tham dục, ngu si triền miên làm uế trược tâm thức, không thể thoát các ấm: sắc, thọ, tưởng, hành và thức. Nhân giả mau mau đem tấm thân với tâm bất thiện, bất chánh kiến này trở về. Này Sa-môn Thích tử, Ngài về hoàng cung lập hội Vô giá, thọ ngôi Kim luân thánh vương, dùng pháp vua hàng phục thế gian, cai trị thiên hạ, chẳng nên luyến tiếc nơi đây mà bị thương tổn vì chiến đấu.

Này Nhân giả, khi Ngài trở về cung của mình, thì sẽ được phước đức, oai thế lớn, trên con đường vương vị chánh đáng, đáng hân hoan mà thuở xưa các vị vua đều khen ngợi. Quốc gia Ngài ở rộng rãi, thống lãnh bốn châu thiên hạ, tất cả đều được đầy đủ không thiếu một vật gì.

Nhân giả đã hạ sinh trong thâm cung của một Đại vương, ngày nay lại cạo bỏ râu tóc làm Tỳ-kheo, thật không thích hợp đời sống khất sĩ. Tại sao Nhân giả con dòng họ Thích, thuộc giai cấp vua chúa, lại chọn lấy đời sống bần cùng của Sa-môn? Tôi thương xót Ngài cho nên mới nói ra những lời như vậy, cũng chẳng phải tôi dùng sức mạnh buộc nhân giả rời khỏi đây, chỉ vì ý tôi không nỡ thấy nhân giả làm những điều không tốt đẹp.

Rồi ma nói kệ:

Này người Sát-lợi, chết đáng sợ

Nên bỏ giải thoát về hoàng cung

Lập pháp cung tên trị thế gian

Đời nay khoái lạc, sau lên trời

Con đường vua chúa danh đồn khắp

Thuở trước các vua đồng tiến bước

Nhân giả đã sinh trong dòng vua

Không hợp Sa-môn sống khất thực.

Khi Ma vương Ba-tuần nói như vậy rồi, Bồ-tát nhìn chăm chú, xác định không theo, không động thân, không rời chỗ ngồi, trong tâm thầm nghĩ: “Ôi thôi! Ba-tuần, ngươi mưu cầu tự lợi chẳng phải vì thương Ta.” Nghĩ như vậy rồi, Bồ-tát nói với Ba-tuần:

-Này Ma vương Ba-tuần, Ta đã ngồi trên tòa Kim cang kiên cố, ngồi kiết già rồi, rất khó phá hoại, vì Ta muốn chứng pháp cam lộ. Này Ma vương Ba-tuần, theo ý nghĩ của ông, tùy ý làm, có thể làm được, tùy ý thực hiện.

Khi ấy Ba-tuần nổi sân, bực tức nói với Bồ-tát:

-Này Tỳ-kheo họ Thích, ngày nay vì cớ gì ngồi dưới gốc cây nơi thanh vắng. Với tiếng rống la của ma quân như vậy, ý ngươi nghĩ gì mà cứ ngồi yên? Hay cho rằng như ngồi trong thành, được bảo vệ vững chắc bởi bốn bức tường chung quanh.

Này Tỳ-kheo, lẽ nào không thấy ta thống lãnh bốn binh chủng: tượng, mã, xa, bộ cùng các binh chủng khác, đồng thời cờ phướn, cờ lệnh, cờ lông, lọng lông, cờ xí...kéo đến đây? Có nhiều quỷ Dạ-xoa đều ăn thịt người, bắn tên giỏi như thần, đều cầm cung nỏ hoặc cầm tên nhọn, giáo mâu, câu liêm, mác, dao, gậy, bánh xe chiến đấu bằng kim cương, búa... đủ các loại binh khí. Xe thì có hàng vạn voi, lạc đà, ngựa đầy khắp hư không, đồng cất tiếng rống vang.

Ngoài ra, còn có vô lượng các loài rồng đều ẩn trong những tảng mây đen kịt, điện chớp lòe lẹt, lẫn trong trận mưa tuyết cuồng loạn.

Bấy giờ Ma vương Ba-tuần rút một thanh kiếm nhọn ở nơi thắt-lưng, cầm nơi tay, vội vã chạy về phía Bồ-tát, miệng xướng to:

-Này gã Tỳ-kheo họ Thích, thanh kiếm này của ta chặt đứt thân thể ngươi, giống như lực sĩ chẻ tre.

Rồi nói kệ:

Bảo kiếm của ta thật cứng bén

Đang cầm nơi tay, người xem rõ

Sa-môn, nếu người không chạy gấp

Sẽ chém thân ngươi như chẻ tre.

Khi ấy Bồ-tát nói kệ đáp Ma vương:

Dù cả Ma vương chật đất này

Tay đều cầm dao như Tu-di

Các ngươi chẳng động một lông

Ta Thân Ta làm sao ngươi chặt đứt?

Ma vương, nếu ngươi có sức mạnh

Ta nay sắp chứng quả Bồ-đề

Như ngươi ngăn cản, Ta không thuận

Hãy mau ra tay, tùy ý ngươi.

Khi Bồ-tát nói kệ này rồi, lại bảo Ma vương:

-Này Ma vương Ba-tuần, giá sử cả ngàn vạn ức chúng sinh đều có thân hình như ông, dốc toàn sức lực đến đây làm trở ngại, mong làm tổn hại đạo quả Bồ-đề của Ta, để Ta không chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, Ta quyết không rời khỏi nơi đây để ngồi dưới những gốc cây khác.

Ma vương Ba-tuần nói với Bồ-tát:

-Này Tỳ-kheo họ Thích, người thuở trước ngồi bên bờ sông Ni- liên-thiền, thuộc xứ Ưu-lâu-tần-loa phát tâm tinh tấn, sáu năm khổ hạnh không tiếc thân mạng vẫn không chứng được quả Vô thượng. Huống chi ngày nay đã bỏ tâm tinh tấn, thoái thất thiền định, sinh tâm giải đãi, nương vào đâu mà ngươi mong đắc quả?

Bồ-tát đáp lời Ma vương Ba-tuần:

-Này Ma vương Ba-tuần, thuở xưa vì Ta mới phát tâm tinh tấn nên ngồi nơi vắng lặng bên bờ sông kia để điều phục tự tâm. Ngày nay sự tinh tân dũng mãnh đó Ta đã thành tựu. Lại thuở trước, Ta tu khổ hạnh sáu năm là để đối trị sự mỏi mệt, ngày nay không còn như vậy nữa. Này Ma vương Ba-tuần, những lời can gián của ông như vậy thật chẳng phải là lòng thương xót. Nếu có lòng thương xót Ta thì đâu có nói lời như vậy. Ông đã sinh tâm như vậy, Ta nhât định sẽ được giải thoát, rồi làm kẻ khác cũng giải thoát như Ta. Này Ma vương Ba tuần, Ta quyết định chứng quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, quyết định sẽ được giải thoát vi diệu.

Khi ấy Ba-tuần nghe Bồ-tát nói những lời như vậy, tâm rất ưu sầu nên bỏ tất cả sức cố gắng, lại nghĩ: “Ta đã dùng lời hoa mỹ cám dỗ nhưng không thể khiến người rời khỏi gốc Đạo thọ. Người đã phát lời thệ nguyện sâu nặng, không thể dùng lời tình cảm mà lay động được, vậy nên dùng sức chiến đấu khủng bố, quở trách, bắt ép để giải quyết, khiến người tâm sinh kinh sợ mà vội vã đứng dậy bỏ đi.”

Ma Ba-tuần nghĩ như vậy rồi, nói với Bồ-tát:

-Này Tỳ-kheo họ Thích, ta đã dùng lời chân chánh nói với ông, ông không nhận lòng tốt của ta khuyên can như vậy, không đứng dậy gấp đi đến nơi khác. Ông thật là ngu si, đến giờ này ông sẽ thấy rõ những điều không tốt.

Khi ấy Bồ-tát nói với Ma vương Ba-tuần:

-Này Ma vương Ba-tuần, khi Ta còn trong thai Thánh mẫu, các người còn không thể làm chướng ngại Ta, huống chi ngày hôm nay. Này Ma vương Ba-tuần, các ngươi nên mau trở về chỗ ở của các ngươi, từ xưa đến nay Ta đã chưa từng sợ các ngươi, ngày nay cũng không sợ.

Rồi Bồ-tát hướng về Ba-tuần, nói kệ:

Hư không dù mưa đao gậy xuống

Cắt xén thân Ta ra từng mảnh

Nếu Ta không qua biển sinh tử

Trọn đời chẳng rời cội Bồ-đề.

Bấy giờ Ma vương Ba-tuần nói với Bồ-tát:

-Này Tỳ-kheo họ Thích, nay ông nói như vậy là do ông chưa thấy sức mạnh quân ma. Tại vì sao? Vì quân ma của ta mặc chiến giáp kiên cố, cầm đủ thứ loại binh khí lao vào thân ông. Ngay khi ấy, Tỳ-kheo họ Thích tự vội vàng đứng dậy rời khỏi gốc cây này chạy đến bên ta và chắc chắn miệng sẽ nói to lên thế này: “Ma vương, ngài hãy cho ta nương tựa?” Này Tỳ-kheo, người chưa hay biết thần thông của ta, nên ông mới ngồi nơi tòa Sư tử, rống lên tiếng Sư tử. Này Tỳ-kheo họ Thích, hãy mau đứng dậy, cần gì ngày nay phải rống lên tiếng Sư tử một cách uổng phí.

Ma vương nói kệ:

Ta có binh chủng voi, ngựa, lính

Cùng các thần tướng rành binh pháp

Thân mặc chiến bào, tay cầm trượng

Ông còn mạng sống hãy chạy nhanh

Để sau cầu ta, thật khó giúp

Khi ta muốn cứu, lại chẳng kham.

Bấy giờ Bồ-tát nói với Ma vương Ba-tuần:

-Này Ba-tuần, bốn biển lớn và cõi đại địa này có thể dời đi nơi khác. Mặt trời, mặt trăng cùng tinh tú có thể từ hư không rơi xuống đất. Núi chúa Tu-di có thể bửa ra làm trăm mảnh. Cõi đại địa và núi Tu-di cũng có thể đưa lên trời hay có thể lật úp. Cũng có thể lấy đất khô lấp sông Hằng, ngăn không cho nước chảy. Nhưng tâm Ta ngày nay không ai ngăn cản, chế phục được. Thân Ta không thể dời di nơi khác. Vì sao? Này Ma vương Ba-tuần, như Ta thuở xưa khi tu khổ hạnh, các sức thiền định, giới hạnh, thần lực của Ta là như vậy. Này Ba-tuần, với sức Ta như vậy, dù trời, dù rồng không thể hơn Ta, không thể thắng Ta. Ta nhờ thuở xưa tu hạnh Bồ-đề trong ngàn ức kiếp được thành tựu viên mãn.

Rồi Bồ-tát nói với Ma vương:

Tịnh cư các trời, chúng của Ta

Trí lực làm tên, cung phương tiện

Nay Ta thu phục ngươi chẳng khó

Giống như voi say đạp trúc khô.

Ma Ba-tuần nghe Bồ-tát nói những lời như vậy, tăng thêm tức giận. Vốn đã tức giận lại càng thêm tức giận tràn ngập châu thân, Ma-vương la lớn ra lệnh tất cả Dạ-xoa, La-sát...:

-Này đại tướng giỏi và loạn chúng Xích Nhãn, các khanh mau mau đến đây, đem tất cả núi đá, cây cối cùng các binh khí cung, tên, đao, kiếm, chày Kim cang, gậy, trái đấm, mâu, giáo, mác, rựa... bủa tuôn vào trên đầu tên họ Thích dòng Sát-lợi! Tất cả vũ khí đều phải tuôn xuống như mưa tuyết.

Lúc ấy đại tướng giỏi Dạ-xoa nghe Ba-tuần ra lệnh như vậy liền cho bốn binh chủng chuẩn bị nghiêm chỉnh, thân đều mặc áo giáp, tay cầm các binh khí vội vã kéo đến, vô lượng trăm ngàn vạn ức Dạ-xoa, La-sát, Tỳ-xá-già và Cưu-bàn-trà... đủ các hình dung, đủ các tướng mạo, đủ các nhan sắc, cầm đủ binh khí, biến hiện đáng sợ, đầu mình tướng, la hét khác thường, tiếng đầy ác khí. Đủ các hình như: có kẻ mặt voi, có kẻ đầu ngựa, hoặc đầu lạc đà, đầu bò, đầu trâu, hoặc có người đầu la, đầu chó, hoặc có người đầu dê, đầu ngựa, đầu sư tử, đầu cọp, đầu báo, đầu chó sói, đầu chồn, đầu dã can, đầu mèo, đầu hươu, đầu nai... và các loài mặt chim.

Lại có loại đầu Ma-kiệt, rùa, cá. Hoặc có các thân trùng đầu rắn, thân ngựa đầu voi, thân voi đầu ngựa, thân bò đầu lạc đà, thân lạc đà đầu bò, hoặc thân la, thân lừa đầu trâu, hoặc đầu lừa thân trâu, đầu chó thân heo, đầu heo thân chó, hoặc đầu dê đen thân chó sói, hoặc đầu chó sói thân dê đen, hoặc đầu sư tử thân hổ báo, họặc đầu hổ báo thân sư tử, hoặc đầu chồn đầu mèo thân gấu hoặc đầu gấu thân chồn, mèo;

hoặc đầu tê giác thân rái, hoặc đầu rái thân tê giác, hoặc đầu mao ngưu thân khỉ, hoặc đầu khỉ thân mao ngưu, hoặc đầu vượn thân dã can, hoặc đầu dã can thân vượn, đầu mèo thân chim, đầu chim thân mèo, hoặc đầu cá Ma-kiệt thân rùa trạnh, hoặc đầu rùa trạnh thân cá Ma-kiệt, hoặc đầu cá thân rắn, đầu rắn thân cá, đầu súc sinh thân người, đầu người thân súc sinh, hoặc có thân mà không có đầu, hoặc có nửa mặt, hoặc có nửa thân, hoặc một thân hai đầu, hoặc một thân ba đầu, hoặc một thân có nhiều đầu, hoặc có đầu mà không có mặt, hoặc có mặt mà không đầu, hoặc có nửa đầu mà không có mặt, hoặc có nửa mặt mà không có đầu, hoặc có hai đầu mà không mặt, hoặc lại không mặt mà có ba đầu, hoặc lại có nhiều đầu mà hoàn toàn không mặt.

Hoặc hoàn toàn không mắt, hoặc có một mắt, hai mắt, ba mắt cho đến nhiều mắt. Hoặc không tai, hoặc có một tai, hai tai, ba tai cho đến nhiều tai. Hoặc không bàn tay, hoặc không cánh tay, hoặc có một bàn tay, hai bàn tay, ba bàn tay, cho đến nhiều bàn tay.

Hoặc không có bàn chân, hoặc chỉ có một bàn chân, hai bàn chân, ba bàn chân, cho đến nhiều bàn chân và không ông chân. Hoặc đầu nghiêng ngã, hoặc đầu lủng lẳng, hoặc đầu quay xuống đất, chổng cẳng lên trời, tay chân đảo lộn, hoặc bị chặt đứt mà còn treo. Hoặc mắt đảo lộn, hoặc mắt lồi ra xanh biếc đáng sợ, hoặc có kẻ mắt đỏ, hoặc mắt sáng như băng, hoặc mắt luôn luôn chuyển động.

Hoặc có kẻ tai rủ xuống, hoặc có kẻ tai như sơn dương, hoặc có kẻ tai như tai lừa, hoặc như mộc nhĩ, hoặc như tai khỉ, hoặc như tai cá, hoặc trên một thân có nhiều loại tai. Hoặc có kẻ mũi lệch mà thân thì xấu xí, hoặc có kẻ bị treo miệng hoặc treo lưỡi, hoặc lưỡi thô kệch, hoặc lưỡi phóng quang. Hoặc có kẻ răng hết sức to dài, mà thân thể thì lùn tịt, hoặc có người răng lồi xỉ không đều nhau, hoặc có người răng như đao kiếm, hoặc có người đầu lưỡi như hình đao kiếm.

Hoặc có người bị treo bụng hoặc không bụng. Hoặc có người tóc phủ, hoặc có người không đầu gối, hoặc đầu gối như cái bình, hoặc có người không bắp vế, bàn chân như cái bát úp, hoặc như cái cối.