Trắc nghiệm Phật pháp căn bản – làm thử và xem đáp án

Phần 2 – chánh kiến

Mỗi câu nêu một quan niệm sai thường gặp; hãy chọn câu trả lời đúng với chánh kiến.

13. 13.Tiền bạc: có người nói «Cứ cày thật nhiều tiền đi. Đủ tiền là đủ hạnh phúc — mọi khao khát trong ngươi sẽ được lấp đầy, ta hứa đấy.»

    1. A.Tiền là phương tiện tốt để sống và giúp người, nhưng lòng tham dục thì không núi vàng nào lấp đầy — biết đủ mới thật sự an.
    2. B.Tiền là tội lỗi. Người muốn tu phải nghèo khổ, vứt bỏ ngay mọi tài sản.
    3. C.Cũng đúng — cứ kiếm cho đủ một số thật lớn trước đã, chuyện tâm an tính sau.
    Xem đáp án

    Đáp án: A.

    Đức Phật không lên án tiền bạc, Ngài chỉ ra chỗ dối của nó: dục lạc không có điểm 'đủ'. Dù mưa xuống toàn tiền vàng, lòng dục vẫn khát — thấy vị đắng ấy mới là người trí.

    Dầu mưa bằng tiền vàng, Các dục khó thỏa mãn. Dục đắng nhiều ngọt ít, Biết vậy là bậc trí.

    Kinh Pháp Cú · Phẩm Phật-đà · Dhp 186 →

14. 14.Nghiệp là mê tín?: có người nói «Nhân quả chỉ là chuyện hù doạ trẻ con. Nhìn kìa — bao kẻ gian trá vẫn sống phây phây đấy thôi!»

    1. A.Kẻ ác mà vẫn sung sướng nghĩa là quả báo có chừa người khôn khéo, biết đường lách.
    2. B.Nghiệp là hình phạt thần linh giáng xuống — muốn xoá thì phải cúng lễ thật to.
    3. C.Quả chưa chín thì chưa thấy — như hạt mới gieo chưa thành cây. Ác nghiệp khi chín muồi thì người làm phải tự nếm, không phải chuyện hù doạ.
    Xem đáp án

    Đáp án: C.

    Nhân quả không phải toà án phạt ngay trong ngày. Khi quả ác chưa chín, kẻ làm ác còn thấy 'ngọt' — chính độ trễ ấy khiến người thiếu quán sát tưởng nhân quả không có.

    Người ngu nghĩ là ngọt, Khi ác chưa chín muồi; Ác nghiệp chín muồi rồi, Người ngu chịu khổ đau.

    Kinh Pháp Cú · Phẩm Người Ngu · Dhp 69 →

15. 15.Định mệnh: có người nói «Số phận ngươi đã an bài từ kiếp trước rồi. Nghiệp là bản án — vùng vẫy làm gì cho mệt?»

    1. A.Chẳng có nhân quả gì hết — đời hoàn toàn ngẫu nhiên, may rủi mà thôi.
    2. B.Nghiệp không phải bản án mà là việc TA đang làm: mình là chủ nhân của nghiệp, gieo thiện hay ác hôm nay là tự chọn con đường mình sẽ thừa hưởng.
    3. C.Muốn đổi mệnh thì nhờ thầy cúng sao giải hạn, dâng lễ đúng bài là thoát.
    Xem đáp án

    Đáp án: B.

    Lời quán chiếu 'Ta là chủ nhân của nghiệp' đặt tay lái vào tay mình: quá khứ tạo hoàn cảnh, nhưng hành động hiện tại — thân, miệng, ý — mới đang viết tiếp. Nghiệp là cửa mở, không phải xiềng xích.

    “Ta là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của nghiệp, nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến thuộc, nghiệp là điểm tựa. Phàm nghiệp nào ta sẽ làm thiện hay ác, ta sẽ thừa tự nghiệp ấy”

    Tăng Chi Bộ · Sự Kiện Cần Phải Quan Sát · AN 5.57 →

16. 16.Trả thù: có người nói «Nó chơi ngươi một, ngươi phải đáp trả mười. Nuốt giận vào trong là hèn nhát, nghe chưa?»

    1. A.Cứ ôm mối hận trong lòng, ngoài mặt tươi cười — thế là vừa khôn vừa nhẫn.
    2. B.Hận không bao giờ dập được hận, như đổ dầu chữa lửa. Buông hận không phải thua — đó là thắng trận đánh khó nhất: với chính mình.
    3. C.Khỏi trả thù — chỉ cần nguyền cho nó gặp quả báo sớm, mình ngồi chờ xem.
    Xem đáp án

    Đáp án: B.

    Ôm hận âm ỉ hay cầu cho người gặp hoạ đều vẫn là nuôi hận. 'Định luật ngàn thu' của Pháp Cú: chuỗi oán chỉ đứt ở người dám không nối thêm mắt xích.

    Với hận diệt hận thù, Ðời này không có được. Không hận diệt hận thù, Là định luật ngàn thu.

    Kinh Pháp Cú · Phẩm Song Yếu · Dhp 5 →

17. 17.Ác nhỏ: có người nói «Gian lận tí xíu, nói dối tí xíu — nhỏ như hạt bụi thì nhằm nhò gì. Ai mà chẳng thế?»

    1. A.Bình đầy không phải nhờ một trận mưa mà nhờ từng giọt — điều ác lặp đi lặp lại 'tí xíu' chính là cách một người tốt biến chất mà không hay.
    2. B.Đã lỡ gian một lần thì coi như hỏng cả đời, sửa cũng vô ích.
    3. C.Nhỏ hay to không quan trọng, quan trọng là đừng để ai bắt gặp.
    Xem đáp án

    Đáp án: A.

    Pháp Cú không doạ 'một lần là hỏng đời' — nó cảnh báo cơ chế TÍCH LUỸ. Mỗi lần 'tí xíu' là một giọt nước; nết người là cái bình hứng đủ mọi giọt, kín hay công khai.

    Chớ chê khinh điều ác, Cho rằng “chưa đến mình”, Như nước nhỏ từng giọt, Rồi bình cũng đầy tràn. Người ngu chứa đầy ác Do chất chứa dần dần.

    Kinh Pháp Cú · Phẩm Ác · Dhp 121 →

18. 18.Việc thiện nhỏ: có người nói «Việc thiện cỏn con thì cứu được ai? Không làm nổi điều vĩ đại thì thôi, khỏi làm cho đỡ mất công.»

    1. A.Chờ khi nào giàu có, quyền lực rồi làm việc thiện một thể cho xứng tầm.
    2. B.Thiện cũng đầy bình theo từng giọt như ác vậy — một lời tử tế, một lần nhường nhịn hôm nay đều đang lặng lẽ xây nên con người mình.
    3. C.Làm thiện thì phải đăng lên mạng cho thật nhiều người biết mới lan toả, mới đáng.
    Xem đáp án

    Đáp án: B.

    Câu kệ về thiện là tấm gương soi của câu kệ về ác: cùng một cơ chế giọt nước đầy bình. Giá trị nằm ở việc chứa dần, không nằm ở tầm vóc hay tiếng vỗ tay.

    Chớ chê khinh điều thiện Cho rằng “chưa đến mình”, Như nước nhỏ từng giọt, Rồi bình cũng đầy tràn. Người trí chứa đầy thiện, Do chất chứa dần dần.

    Kinh Pháp Cú · Phẩm Ác · Dhp 122 →

19. 19.Học mà không hành: có người nói «Nghe đủ podcast, đọc trăm cuốn sách Phật là thành người tu rồi. Hành làm chi nữa cho cực thân?»

    1. A.Sách vở đúng là vô ích — dẹp hết kinh sách đi, khỏi đọc gì nữa.
    2. B.Đọc càng nhiều thì kiếp sau tự khắc chứng ngộ, khỏi cần hành ngay đời này.
    3. C.Tụng nhiều kinh mà không hành trì thì như người chăn bò thuê — đếm bò giỏi nhưng chẳng con nào là của mình. Một câu pháp được sống mới thành của mình.
    Xem đáp án

    Đáp án: C.

    Hình ảnh 'kẻ chăn bò người' của Pháp Cú nói về khoảng cách giữa biết và sống: kiến thức chưa hành trì vẫn là tài sản của người khác, chưa đổi được đời mình.

    Nếu người nói nhiều kinh, Không hành trì, phóng dật; Như kẻ chăn bò người, Không phần Sa môn hạnh.

    Kinh Pháp Cú · Phẩm Song Yếu · Dhp 19 →

20. 20.Tin theo thần tượng: có người nói «Vị thầy ấy có hàng triệu người theo. Nổi tiếng cỡ đó thì nói gì cũng đúng — cứ tin, khỏi phải nghĩ!»

    1. A.Vậy thì đừng tin ai hết — mọi lời dạy trên đời đều vô nghĩa như nhau.
    2. B.Đừng vội tin chỉ vì danh tiếng hay uy quyền — hãy đem lời dạy vào thực hành, tự thấy nó dẫn đến an lạc hay khổ đau rồi mới nhận hay bỏ.
    3. C.Cứ chọn thầy nào đông người theo nhất mà tin — số đông không thể sai được.
    Xem đáp án

    Đáp án: B.

    Kinh Kālāmā là hiến chương của tinh thần tự tra xét: Đức Phật liệt kê cả 'truyền thống', 'kinh điển', 'uy quyền' — và cả chính bậc đạo sư của mình — vào danh sách những lý do CHƯA đủ để tin. Đó không phải hoài nghi tất cả, mà là mời kiểm chứng bằng đời sống.

    chớ có tin vì nghe báo cáo, chớ có tin vì nghe truyền thuyết; chớ có tin vì theo truyền thống; chớ có tin vì được kinh điển truyền tụng; chớ có tin vì lý luận suy diễn; chớ có tin vì diễn giải tương tự; chớ có tin vì đánh giá hời hợt những dữ kiện; chớ có tin vì phù hợp với định kiến; chớ có tin vì phát xuất từ nơi có uy quyền, chớ có tin vì vị Sa-môn là bậc đạo sư của mình.

    Tăng Chi Bộ · Kinh Kālāmā (Kesamutta) · AN 3.65 →

Câu hỏi thường gặp