Toh 2312Bất Khả Tư Nghị Đại Lạc - Giáo Giới Kỹ Nữ

Kinh Vô Tư Không Lường và Lời Dạy cho Tế Nữ

Bối cảnh

Kinh này xuất xứ từ truyền thống Đại Thừa Tạng Bắc, nằm trong Tengyur (sơ thứ luận tạng) với số hiệu Toh 2312. Tựa kinh "Vô Tư Không Lường và Lời Dạy cho Tế Nữ" phản ánh một phong cách giáo hóa đặc trưng của Phật Pháp Tây Tạng: hướng tới những người ở vị trí xã hội thấp kém, những kẻ bị xã hội cháy bỏ, để chỉ rõ rằng vô minh và khổ đau không phân biệt địa vị hay nghề nghiệp.

Trong bối cảnh lịch sử Tây Tạng, các lạc thuyết (siddha) và thầy tu thánh hiền không ngại tiếp cận những người bị kỳ thị xã hội để truyền dạy đạo. Việc chọn tế nữ làm đối tượng dạy là để thể hiện lòng từ bi vô biên (mahakaruna) và trí tuệ không phân biệt (prajna) của Đức Phật. Đây là biểu hiện của nguyên tắc Mahāyāna: tất cả chúng sinh đều có佛性（Buddha-dhātu）, đều có khả năng chứng đắc Bồ Đề.

Nội dung chính

Tựa kinh nhấn mạnh hai yếu tố then chốt. "Vô Tư Không Lường" (smad gyis mi khyab pa) chỉ những hiện tượng siêu logic, vượt quá phạm vi suy tư tâm thức phàm phu. Trong triết học Phật Giáo, "Tư" là phân别 (vikalpa), sự chia cắt, phân tích; "Không Lường" tức là không thể khái niệm hóa hoặc phân tích được. Đây là chỉ thẳng tính thật như (Tathāta) của chính kiến, tính Bồ Đề chứa đựng trong từng tâm niệm.

"Đại Lạc" (bde ba chen po) — Đại Lạc Thứ Nhất — không phải hạnh phúc thế gian mà là nirvṛti-sukha, an lạc của niết bàn được bao hàm trong từng khoảnh khắc tu tập và nhận thức. Trong truyền thống Tạng Bắc, nhất là Zog chen (Dzogchen) hay Tibetan Buddhism, "Đại Lạc" còn chỉ trạng thái luminosity（གསལ་ཆེན）, tâm sáng và rỗng tuồng thời.

Lời dạy cho tế nữ là để chỉ rõ: những hoạt động chân phương hay tà phương, những gì được xã hội xem là tội lỗi hay công đức, chỉ là hiện tượng tương đối. Chân tướng của mọi hành động là rỗng tuồng (śūnyatā) và liên tục sinh khởi.