CẢNH ĐỨC TRUYỀN ĐĂNG LỤC - QUYỂN 29
QUYỂN 29
TÁN - TỤNG - KỆ - THI
1. 10 bài Tán về Đại thừa của Hòa thượng Chí Công.
2. 12 bài bài tụng về Thập Nhị Thời, của Chí Công Hòa thượng.
3. Tụng về Thập Tứ Thời của Hòa thượng Chí Công.
4. 1 bài tụng của Thiền sư Chí Chân ở Qui Tông.
5. 19 bài tụng của Đại sư Tập Đăng về Hương Nghiệp.
6. 1 bài tụng của Hòa thượng Động Sơn về Quân Châu.
7. 18 bài tụng của Hòa thượng Long Nha về Đàm châu.
8. 3 bài tụng của Đại sư Tông Nhất về Huyền Sa.
9. 2 bài tụng của Chiêu Khánh, Chân Giác Đại sư.
10. 1 bài tụng về Minh Đạo của Hòa thượng ở La Hán Chương
Châu.
11.1 bài tụng về Giác Địa của Hòa thượng Kính ở Đạo tràng Bàn
Chu Nam nhạc.
12. 5 bài tụng về Nhập Đạo Thiển Thâm của Hòa thượng Lâm
Khê Sính Châu.
13. 14 bài tụng của Thiền sư Đại Pháp Nhãn.
14. 8 bài kệ về Bát Tiệm của Bạch Cư Dị thời Đường.
15. 10 bài Huyền Đàm, của Thiền sư Sát ở Đồng An.
16. 10 bài thơ của Tăng Đức Phu ở núi Vân Đảnh.
17. 3 bài thi của Tăng Nhuận.
1) 10 bài Tán về Đại thừa, của Hòa thượng Bảo Chí đời
Lương.
– Bài 1:
Đại Đạo thường ở trước mắtTuy ở trước mắt mà khó thấyNếu muốn ngộ Đạo là thể chânChớ bỏ thanh sắc ngôn ngữNgôn ngữ đó chính là đại đạoChẳng cần đoạn trừ phiền nãoPhiền não xưa nay là không tịchVọng tình liền trói buộc nhauTất cả như bóng như tiếng vangChẳng biết gì xấu gì tốtCó tâm giữ lấy tướng làm thậtBiết chắc thấy tánh chẳng rõ ràngNếu muốn tạo tác nghiệp cầu PhậtNghiệp là điềm lớn của sinh tửNghiệp sinh tử luôn theo thânTrong ngục đen tối chưa biết rõNgộ lý xưa nay không gì khácGiác rồi ai muộn và ai sớm?Pháp giới lượng sánh bằng Thái hưTrí tâm chúng sinh tự nhỏ béChỉ có thể chẳng khởi Ngã nhânNiết-bàn pháp thực luôn no đủ.
– Bài 2:
Vọng thân trước gương soi chiếu ảnhÁnh cùng vọng thân chẳng khác khácChỉ muốn bỏ ảnh giữ lại thânChẳng biết thân vốn đồng không thậtThân vốn cùng ảnh chẳng khácChẳng được một có một khôngNếu muốn còn một mà bỏ mộtMãi mãi cùng chân lý xa nhauLại nếu ưa Thánh mà ghét phàmTrong biển sinh tử luôn chìm nổiPhiền não nhân tâm mà cóKhông có tâm phiền não ở đâu?Chẳng nhọc phân biệt giữ lấy tướngTự nhiên được Đạo trong khoảng khắcMộng thì trong mộng tạo tácGiác thì biết cảnh đều khôngNghĩ lại khi giác và mộngĐiên đảo thấy hai chẳng khácĐổi mê lấy giác cầu lợiNào khác người làm nghề buôn bánĐộng tịnh hai mất thường vắng lặngTự nhiên khế hợp với chân nhưNếu nói chúng sinh khác với PhậtXa xôi thường cách xa với PhậtPhật cùng chúng sinh chẳng khác nhauTự nhiên rốt ráo không sót gì.
– Bài 3:
Pháp tánh xưa nay thường vắng lặngMênh mông không có bến bờĐặc tâm ở giữa lấy và bỏBị hai cảnh ấy thay đổi nhau.Nghiêm nét mặt ngồi thiền nhập địnhNhiếp cảnh, an tâm, giác quánNgười gỗ máy móc mà tu ĐạoLúc nào có thể đến bờ kiaCác pháp vốn không chẳng dấu vếtCảnh giống mây bay tụ rồi tanBỗng nhiên ngộ bản tánh vốn khôngGiống như bịnh sốt toát mồ hôiVô trí trước người chớ nóiĐánh ông sắc thân tản mát ra
– Bài 4:
Báo ông chúng sinh cứ nói thẳngChẳng có tức là chẳng không cóChẳng có chẳng không chẳng haiSao cần đối có luận hư khôngCó không vọng tâm lập tên gọiMột phá một cái chẳng ở nơiHai tên do tình ông tạoVô tình chính là vốn chân nhưNếu muốn còn tình tìm kiếm PhậtĐem lưới lên núi giăng bắt cáUổng phí công phu không ích gìDùng uổng phí bao nhiêu công phuChẳng hiểu rõ tức tâm tức PhậtGiống như cỡi lừa mà tìm lừaTất cả chẳng yêu và chẳng ghétNếu phiền não ấy cần trừ bỏNếu trừ phải trừ cả thânTrừ thân không Phật cũng không nhânKhông Phật không nhân có thể đượcTự nhiên không pháp cũng không nhân.
– Bài 5:
Đại Đạo chẳng do hành mà đượcNói hành tạm thời vì phàm phuĐược lý quán ngược đối với hànhMới biết uổng phí dùng công phuChưa ngộ được viên thông đại lýPhải cần ngôn hạnh giúp đỡ nhauChẳng được chấp vào hiểu biết khácHồi quang phản bổn toàn khôngCó ai hiểu biết dược lời nàyDạy ông hướng mình suy tìmTự mình thấy tội lỗi thời xưaDẹp trừ nhọt bứu ngũ dụcGiải thoát tiêu diêu luôn tự tạiTùy phương bán rẻ thói phong lưuAi là phát tâm mua lấy đóCũng được giống ta không lo buồn
– Bài 6:
Nội kiến, ngoại kiến đều là ácPhật Đạo, ma Đạo, đều sai lầmBị hai Ma-ba-tuần nàyThì liền chán khổ mà cầu vuiSinh tử hiểu rõ vốn thể khôngPhật ma chỗ nào yên Ổn đượcChỉ do vọng tình mà phân biệtThân trước thân sau đều cô độcLuân hồi sáu nẽo chẳng dừng lạiKết nghiệp chẳng thể trừ bỏ đượcCho nên trôi giạt sinh tửĐều do hoành sinh kinh lượcThân vốn hư vô chẳng thậtPhản bổn là ai cân nhắc được,Có không tự ta có thể làmChẳng nhọc vọng tâm mà suy tínhChúng sinh thân đồng với thái hưPhiền não chỗ nào chạm vào được,Chỉ không tất cả mọi mong cầuPhiền não tự nhiên tiêu tan mất.
– Bài 7:
Đáng cười chúng sinh bò chậm chạpĐều chấp vào một thứ dị kiếnChỉ muốn bên chảo mà xỉn bánhChẳng biết phản bổn xem bột gạoBột gạo là gốc của chánh tàDo người tạo tác trăm thay đổiCần đến cứ tùy ý tung hoànhChẳng cần chỉ mê say luyến áiKhông vướng mắc tức là giải thoátCó cầu lại gặp phải lưới bẫyTừ tâm tất cả đều bình đẳngChân như Bồ đề tự hiệnNếu ôm ấp hai tâm bỉ-ngãĐối mặt không nhìn thấy mặt Phật.
– Bài 8:
Thế gian biết bao người ngu sỉĐem Đạo lại muốn cầu tìm ĐạoLăng xăng rộng tìm kiếm các nghĩaTự cứu thân mình cũng chẳng xongChuyên tìm văn khác loạn nóiCho là diệu lý cao siêu nhấtUổng công suốt một đời luống quaNhiều kiếp trầm luân trong sinh tửÁi trược cột tâm chẳng buông bỏThanh tịnh trí tâm bị não loạnChân như pháp giới tòng lâmLại sinh cỏ rác gai gốcChỉ chấp lá vàng là vàngKhông ngộ, bỏ vàng cầu báuCho nên mất niệm chạy hoangGắng sức trang điểm giữ tướng đẹpTrong miệng tụng kinh tụng luậnTrong tâm luôn luôn khô caoMột mai biết bản tâm khôngĐầy đủ chân như chẳng thiếuThanh văn tâm tâm đoạn hoặcCái tâm năng đoạn là giặcGiặc giặc thay nhau trừ diệtLúc nào liễu bổn nói imTrong miệng tụng kinh ngàn quyểnThể thượng hỏi kinh không biếtChẳng hiểu Phật pháp viên thôngUổng công tìm đếm hiểu chữ nghĩaĐầu Đà sao chọn khổ hạnhTrông mong công đức thân sauTrông mong tức là cách ThánhĐại Đạo do dâu mà đượcThí như trong mộng sang sôngLái đò đưa đi đến Hà BắcThức dậy thấy mình ngủ trên giườngLiền mất quỉ tắc qua đòLái đó kịp khỉ độ ngườiHai bên vốn chẳng hề biết nhauChúng sinh mê đảo cột chặtKhổ nhọc qua lại trong ba cõiGiác ngộ, sinh tử như giấc mộngTất cả cầu tâm tự nhiên ngừng.
– Bài 9:
Ngộ giải đó chính là Bồ đềHiểu rõ vốn không có thềm bậcThan thở cho phàm phu còng lưngTám mươi đi đứng thật khó khănUổng công suốt một dời luống quaChẳng biết trời trăng luôn đổi dờiHướng thượng nhìn xem miệng thầy khácGiống như trẻ con mất sữa nuôiĐạo tục cao ngất cùng nhóm họpTrọn ngày nghe lời chết người khácChẳng quán xét thân mình vô thườngTâm hành tham như cọp sóiThan thở cho Nhị thừa kém hẹpCần phải cĩè bẹp lục phủChẳng ăn rượu thịt hành tỏiLiếc mắt xem người ta ăn uốngLại có tà hạnh thật dữ dằnTu khí chẳng hề ăn muối giấmNếu Ngộ Thượng thừa chí chânChẳng cần phải phân biệt nam nữ.Chú ý: Trên ghi là 10 bài nhưng ở đây chí có 9 bài, ấy là do trongđây có 2 bài: Thứ 2 và thứ 8 quá dài không biết ngắt ra từ chỗ nào.2) 12 bài tụng về Thập Nhị Thời của Hòa Thượng Bảo Chí.1/ Giờ dần: Rạng sángTrong cuồng cơ có thân Đạo nhânCùng khổ đã trải vô lượng kiếpChẳng tin luôn dơ cao báu như ýNắm bắt vật liền vào bến mêChỉ có mảy may liền là trầnChẳng trụ lúc xưa không tướng mạoTri thức ngoài cầu cũng chẳng chân.2/ Giờ mẹo: Mặt trời mọcChỗ dùng chẳng cần sinh khéo léoDấu cho Thần quang chiếu có khôngKhởi ý liền gặp việc ma khuấyNếu ra làm trọn chẳng liễuNgày đêm bị người khác ảo (bẻ) taChẳng cần an bày thì theo đâu (ai)Đâu từng đất tâm sinh phiền não?3/ Giờ thin: Ăn cơmVô minh vốn là thân Thích CaNgồi nằm chẳng biết vốn là ĐạoSao chỉ bận rộn chịu đắng cayNhận thanh sắc tìm thân sơChỉ là nhà khác nhiễm ô ngườiNếu định đem tâm cầu Phật dạoHỏi lấy hư không mới thoát trần.4/ Giờ tỵ: Trong khuNgười chưa liễu do giáo chẳng đếnCần khiến thông đạt lời Tổ SưKhông hướng vào tâm sao (đặt) hiểu nghĩaChỉ giữ lấy huyền bỏ văn tựNhận dính y trước lại chẳng phảiTạm thời tự chịu chẳng truy tìmNhiều kiếp chẳng gặp cảnh ma khiến.5/ Giờ ngọ: Mặt trời về NamTrong thân tứ đại báu vô giáKhông hoa, Dương diêm chẳng chịu némTác ý tu hành chuyển đắng cayChẳng từng mê chớ cầu ngộ.Mặc tình ông từ sáng đến tốiTrong thân có tướng có thân không tướngTrên đường vô minh không đường sống.6/ Giờ mùi: Mặt trời xế bóngTâm địa đâu từng đặt liễu nghĩaVăn tự nhà khác mất thân sơChớ khởi công phu ý tìm cầuMặc tung hoành dứt kiêng sợLớn lên ở cõi người chẳng ở đờiVận dụng chẳng lìa trong thanh sắcNhiều kiếp đâu từng tạm ném bỏ.7/ Giờ thân: Xê chiềuHọc Đạo trước cần chẳng chán nghèoCó tướng xưa nay quyền chứa nhómVô hình sao cần phải ăn chânLàm tịnh khiết thì mệt thầnChớ nhận ngu si làm hàng xómNói xong chẳng cầu, không xứ sởTạm thời gọi là người xuất gia.8/ Giờ dậu: Mặt trời lặngHư huyễn thanh âm trọn chẳng lâuThiền duyệt trần tu còn chẳng ănAi hay khiến uống rượu vô minhNém bỏ buông ra không giữ vậtMênh mông tiêu dao chẳng từng cóDấu ông học rộng suốt cổ kimCũng là si cuồng chạy bên ngoài.9 / Giờ tuất: Hoàng hônKẻ điên ra công vào nhà tốiGiả sử tâm thông vô lượng lúcTrải kiếp đâu từng khác ngày nayĐịnh thương lượng thì thầmChuyển khiến tâm kia đen như sơnNgày đêm phóng quang chiếu có khôngNgười sỉ gọi là Ba-la-mật.10/ Giờ hợi: Người yên địnhDũng mãnh tinh tiến thành lười nhácChẳng khởi mảy may tâm tu họcTrong ánh sáng vô tướng thường tự tạiSiêu vượt Thích Ca và Tổ SưTâm có người thông thái ngăn ngạiRỗng rang vô sự bỗng thanh nhànNhà khác tự có người thông thái.11/ Giờ tỷ: Nửa đêmTâm trụ vô sinh tức sinh tửSinh tử đâu từng thuộc có. KhôngLúc dùng liền dùng, mất văn tựViệc bên ngoài lời Tổ Sư nói:Biết lấy lúc khởi lại chẳng phảiTác ý tìm cầu thật mất dấuMa sinh tử đến mặc thử nhau.12/ Giờ sửu: Gà gáyMột quả châu tròn sáng đã lâuTrong ngoài vừa tiếp tìm liền khôngTrên cảnh ra làm trộn với cóChẳng thấy đầu lại không tayThế giới khi hoại cừ chẳng mục (bất hủ)Người nào chưa liễu nghe một lờiChỉ ngăn như nay ai động khẩu.3) Tụng về Thập Tứ Khoa của Hòa thượng Chí Công.1/ Bồ đề và phiền não chẳng hai.Chúng sinh chẳng hiểu tu ĐạoLiền muốn đoạn trừ phiền nãoPhiền não xưa nay trống vắngLại muốn đem đạo tìm đạoTâm một niệm kia là phảiĐâu cần tìm kiếm chỗ khácĐại Đạo chỉ ở trước mắtNgười ngu mê đảo chẳng hiểuPhật tánh thiên chân tự nhiênCũng không nhân duyên tu tạoChẳng biết 3 độc hư giảVọng chấp chìm nổi sinh giàLúc xưa ngày mê là muộnNgày nay mới biết không sớm.2/ Trì và phạm chẳng haiTrượng phu vận dụng luôn vô ngạiChẳng bị giới luật làm hạn địnhTrì phạm vốn tự không sinhNgười ngu bị nó đành chịu tróiNgười trí tạo tác đều khôngThanh văn đụng chạm liền trệĐại sĩ nhục nhãn được viên thôngNhị thừa thiên nhãn có màng cheTrong không vọng chấp có khôngChẳng hiểu sắc tâm vô ngạiBồ-tát cùng với tục chung sốngThanh tịnh từng không nhiễm đờiNgười ngu tham trước Niết-bànNgười trí sinh tử là thật tếPháp tánh trống không chẳng nói năngDuyên khởi lược không có ngườiTrăm tuổi vô trí là trẻ conTrẻ con có trí là trăm tuổi.3/ Phật cùng chúng sinh chẳng hai.Chúng sinh cùng Phật không khácĐại trí chẳng khác với nguSao cần hướng ngoài tìm báuRuộng thân tự có minh châuChánh Đạo tà Đạo chẳng haiHiểu rõ phàm Thánh đồng đườngMê ngộ vốn không có khác nhauNiết-bàn và sinh tử như mộtRốt ráo dựa vào duyên vắng lặngChỉ cầu ý tưởng thật rỗ ràngKhông có một pháp nào đáng đượcThoải mái tự nhiên vào vô dư.4/ Sự và lý chẳng hai.Tâm vương tự tại thật thoải máiPháp tánh vốn không có mười triềnTất cả mọi điều là Phật sựĐâu cần phải nhiếp niệm tọa thiềnVọng tưởng xưa nay vốn vắng lặngChẳng cần đoạn trừ dựa vào duyênNgười trí không có tâm đáng đượcTự nhiên không tranh chẳng ồn àoChẳng biết vô vỉ Đại dạoLúc nào có thể chứng u HuyềnPhật cùng chúng sinh một loạiChúng sinh ấy tức là Thế TônPhàm phu vọng sinh tâm phân biệtTrong không mà chấp có thật mêHiểu rõ ràng tham sân không tịchChỗ nào chẳng phải chân môn.5/ Tịnh và loạn chẳng hai.Thanh văn chán ồn cầu tịnhCũng như bỏ bột di cầu bánhBánh thì xưa nay vốn là bậtTạo tác tùy người nhiều thay đổiPhiền não ấy tức là Bồ đềKhông tâm tức là không cảnhSinh tử chẳng khác Niết-bànTham sân như lửa như bóng ảnhNgười trí không tâm cầu PhậtNgười ngu chấp tà chấp chánhNhọc công luống qua suốt một đờiChẳng thấy Diệu Đảnh của Như LaiHiểu rõ dâm dục là tánh khôngVạc sôi lò than tự nhiên lạnh.ố/ Thiện và ác chẳng hai.Ta tự thân tâm mình vui sướngThoải mái không thiện và không ácPháp thân tự tại không nơi chốnNhìn đâu cũng đều là Chánh giácSáu trần xưa nay không tịchPhàm phu vọng sinh chấp trướcNiết-bàn sinh tử bình đẳngBốn biển nơi nào là dày mỏngVô vi, Đại Đạo tự nhiênChẳng cần đem tâm suy lườngBồ-tát tán đản linh thôngChỗ làm thường bao gồm Diệu giácThanh văn chấp pháp tọa thiềnNhư tằm nhả tơ tự cuốn mìnhPháp tánh xưa nay vốn tròn sángBịnh hết đâu cần cầm lấy thuốcBiết rõ ràng các pháp bình đẳngThoải mái thật rõ ràng vui sướng7/ Sắc và không chẳng hai.Pháp tánh vốn không xanh vàngChúng sinh dối tạo văn chươngChính ta nói ra chỉ quánTự ý mình hỗn loạn cuồng điênChẳng biết viên thông diệu lýLúc nào hiểu được chân thườngBịnh mình không thể chữa trịLại dạy người khác thuốc thangBên ngoài thì tưởng là thiệnTrong tâm cũng như sài langNgười ngu thì sợ địa ngụcNgười trí chẳng khác thiên đườngĐối cảnh tâm luôn chẳng khởiCất bước đều là Đạo tràngPhật cùng chúng sinh chẳng haiChúng sinh tự làm cho ly biệtNếu muốn trừ bỏ hết ba dộcXa xôi chẳng lìa bỏ tai ươngNgười trí biết tâm này là PhậtNgười ngu thích hướng về Tây phương.8/ Sinh và tử chẳng hai.Thế gian các pháp như mộng huyễnSinh tử cũng như sấm và chớpPháp thân tự tại viên thôngRa vào núi sông không gián đoạnĐiên đảo vọng tưởng vốn là khôngBát Nhã không mê không loạnBa Độc vốn tự nhiên giải thoátĐâu cần nhiếp niệm thiền quánChỉ vì người ngu chẳng hiểuTừ người khác giới luật quyết đoánChẳng biết tịch diệt chân nhưLúc nào được lên bờ kiaNgười trí không ác để đoạnVận dụng tùy tâm họp tanPháp tánh xưa nay không tịchChẳng bị sinh tử cột ràngNếu muốn đoạn trừ phiền nãoĐây là lão ngu vô minhPhiền não tức là Bồ đềĐâu cần riêng cầu Thiền quánThật tế không Phật không maTâm thế không hình không tướng (sắc)9/ Đoạn trừ chẳng hai.Trượng phu vận dụng đường hoàngTiêu Dao tự tại vô ngạiTất cả chẳng thể làm hạiBền chắc cũng như kim cangChẳng dính hai bên, trung dạoTu nhiên chẳng đoạn chẳng thườngNgụ dục tham sân là PhậtĐịa ngục chẳng khác thiền đườngNgười ngu vọng sinh phân biệtTrôi giạt sinh tử dữ dắnNgười trí biết sắc vô ngạiThanh văn thảy đều hồi hoàngPháp tánh vốn không trầy xướcChúng sinh vọng chấp xanh vàngNhư Lai tiếp dẫn ngu mêHoặc nói địa ngục thiên đườngTrong thân Di Lặc tự cóĐâu cần chỗ khác suy lườngBỏ đi chân như Phật tượngNgười này tức là diên cuồngThanh văn trong tâm chẳng hiểuChỉ lo đi tìm văn lờiVãn lời vốn chẳng chân đạoCàng thêm đấu tranh cang cườngTrong tâm bọ cạp rắn rítNọc độc liền gây tổn thươngChẳng biết trong văn chấp nghĩaKhi nào hiểu được chân thườngChết vào địa ngục vô giánThần thức lại chịu tai ương.10/ Chân và tục chẳng hai.Pháp Sư nói: Pháp rất hayTrong tâm chẳng lìa phiền nãoChỉ nói văn tự dạy ngườiLại càng Tăng thêm sinh lãoChân vọng xưa nay chẳng hai.Phàm phu bỏ vọng tìm ĐạoBốn chúng vân tập nghe giảngTòa cao luận nghĩa mênh môngTòa Nam tòa Bắc tranh nhauBốn chúng cho rằng nói rất hayTuy là miệng nói Cam lộTrong tâm bình thường vẫn khô khanTự mình vốn không một tiềnNgày đêm đếm châu báu của ngườiGiống như người ngu vô tríBỏ vàng ròng mà gánh cỏTrong tâm ba độc chẳng buôngChưa biết lúc nào được Đạo.11/ Giải và phược chẳng hai.Luật sư giữ luật tự trói mìnhTự trói mình cũng luôn trói ngườiVẻ bên ngoài oai nghi điềm tĩnhTrong tâm giống hệt như sóng toChẳng bước lên thuyền bè sinh tửLàm sao vượt qua được sông ÁiChẳng hiểu rõ chân tông chánh lýTà kiến lời lẽ thật rườm ràCó hai Tỳ-kheo phạm vào luậtLiền đi đến hỏi luật Ưu-baưu-ba y luật nói tộiCàng thêm vướng mắc cho Tỳ-kheoCư sĩ ngồi trong nhà phương trượngDuy-ma lập tức đến quở tráchƯu-ba im lặng không đối đápTịnh Danh nói pháp không lỗiMà tánh giới kia như khôngKhông ở trong ngoài Ta-bàKhuyên trừ bỏ sinh diệt chẳng chịuBỗng nhiên ngộ lại đồng Thích Ca.12. Cảnh và chiếu chẳng hai.Thiền sư hiểu rõ lìa vô minhPhiền não từ chỗ nào mà sinhĐịa ngục thiên đường cùng một tướngNỉết-bàn sinh tử không có tênCũng không tham sân nào đáng đoạnCũng không Phật Đạo có thê thànhChúng sinh cùng Phật bình đẳngTự nhiên Thánh trí tỉnh táoKhông bị sáu trần nhiễm dínhCâu câu riêng họp vô sinhChánh giác một niệm huyền giảiBa đời thảy đều bằng nhauKhông pháp không luật tự kiềm chêTiêu nhiên chân nhập viên thànhDứt hết bốn cú trăm phi nàyNhư hư không vô tác, vô y.13/ Vận dụng vô ngại.Ta nay cuồn cuộn tự tạiChẳng ham công hầu khanh tướngBốn mùa vẫn giống như kim cangKhổ vui tâm bình thường chẳng đổiPháp bảo dụ cho núi Tu-diTrí Tuệ rộng như sông biểnChẳng bị tám gió làm lay chuyểnCũng không có tinh tấn uể oảiMặc cho tánh nổi chìm như điênSinh ra khắp tung hoành tự tạiNgăn không dao kiếm rơi vào đầuTa tự an nhiên chẳng biện.14/ Mê và ngộ chẳng hai.Lúc mê thì lấy không làm sắcLúc ngộ thì lấy sắc làm khôngMê ngộ vốn không hề sai khácSắc không rốt ráo lại giống nhauNgười ngu gọi Nam cho là BắcNgười trí hiểu không Đông TâyMuốn tìm Như Lai diệu lýThường xuyên ở trong một niệm tâmDương Diệm vốn chẳng phải là nướcNai khát mặc sức vội chạy theoTự thân hư giả chẳng hề thậtĐem không lại muốn tìm khôngNgười đời mê đảo thật quá lắmNhư chó sủa sấm động ầm ào4) Bài tụng Thiền sư Chí Chân Trí Thường Tụng ở Quy Tông:Qui Tông cùng sự lýMặt trời ở chánh ngọTự tại như sư tửChẳng cùng vật cậy nhờRiêng bước bốn đỉnh núiDạo khắp ba đường lớnNgáp miệng chim muông rơiNhăn mặt các tà sợMáy bắn tên dễ đếnÁnh không tay khó cheLàm ra như thợ giỏiCắt may đúng thước đoKhéo chạm vạn thứ tênQui Tông lại giống đấtNói im mất âm thanhChỉ diệu tình khó bàyBỏ hết mắt lại điếcLấy cái tai lại mùMột mũi nhọn phá ba cửaPhân minh cắt đường sauKhá thương dại trượng phuTiên thiên làm tâm tổ5) 19 bài tụng của Đại sư Trí Nhàn Tập Đăng Hương Nghiệp:1/ Thọ chỉ (Trao ỷ chỉ)Xương người xưa có nhiều lỉnh dịCon cháu hiền an trí bí mậtMột môn này trở thành hiếu nghĩaNgười chưa đạt được đừng sai lầmCần vững chí loại bỏ hoài nghiĐược an tịnh chẳng gặp nguy hiểmHướng thì xa mà cầu thì lìaLấy thì gấp, mất thì chậmKhông so sánh, quên hay biếtBiết dòng đục xưa nay dốiMột sát-na thông suốt biến dịNúi đá cheo leo lửa bừng bừngBên trong phát cháy tuôn đến đỉnhKhông ngăn chặn cháy đến đáy biểnLưới pháp sợ hãi lửa linh nhỏSáu tháng nằm rời bỏ áo cheChe đậy chẳng được không giả dốiNgười đạt đạo nói ra ý TỔSư Tông ta xưa nay kiêng kỵChỉ người này khéo léo an tríĐủ pháp tàim lại đủ hổ thẹnChẳng làm dối chỗ dùng chắc chắnCó người hỏi ít khi quở tráchLại xét kỹ nói đến gạo quý.2/ Lời sau cùng:Có một lời đầy đủ phép tắcThôi suy nghĩ, chẳng tự cho phépGiữa đường gặp được người Đạt đạoNhướng mày tự nhận ra chỗ đếnĐạp vào không được nhiều nghi loLại suy nghĩ nhìn theo bạn bèMột đời tham học, sự không thànhÂn cần ôm được cây chiên đàn.3/ Sướng Huyền cùng Thôi Đại phu.Người Đạt nhiều ẩn hiểnBất định bày hình nghiNói xong chẳng sót tíchKín kín ngầm hộ trìNhăn mặt bày dường xưaMinh diệu bèn mới biếtứng vật mà đặt bàyChớ nói bất tư nghi.4/ Đến Đạo Tràng cùng Hành Giả Thành Âm.Lý sâu dứt suy nghĩCăn tìm con đường lớnNhân đây biết xa rộngKhông hề bị che kínĐời người cần riêng đạtĐứng ngồi biết thơm thoThanh tịnh con Như LaiAn nhiên ngồi Đạo tràng.5/ Cùng với Tiết Phán Quan.Một giọt nước rơi một ánh lửa sángUống nước người say, đến lửa người giàChẳng uống chẳng đến không còn nằm yênBẻ gãy cung tên đạp ngã ụ bắnNếu người muốn biết móc dùi bỏ trướcNgười cần hỏi ta ta là ai đâyNói mau nói mau!6/ Cùng với Hành giả ở huyện Lâm Nhu.Trượng phu than bị Trần chôn đã lâuTa nhân ngày nay mà được vào núiNhướng mày chỉ ta nhân đây mở mắtLão Tăng nhanh tay viết nơi chuồng rồngSau lời có ý thoát ra khỏi lồng.7/ Hiển bày ỷ chỉ.Nghĩ xạ thần nghi sâuTinh hư bước đi thôngThấy nghe lìa hình ảnhChỗ sâu lời trước dấuĐược ý diệu trong trầnHợp ý bày dáng dạoChe sáng chiếu cảnh giácChịu đạt được chân tông.8/ Ý sau ba câu.Sách nói lời nhiều hưTrong hư đeo có khôngLiền hướng hiểu sách trướcThả mất châu trong ý.9/ Đáp lời hỏi của Trịnh Lang Trung, hai bài:Trong lời chôn dấu, trước tiếng bày dángTức thời hiểu diệu người xưa dồng phongVang ứng cơ phái không tông tự thaTrách được trăn ngốc tức tốc thành rồng.Trong lời chôn gân cốtÂm thanh nhiễm dáng ĐạoTức thời liền hiểu diệuVỗ tay đuổi rồng ngoan.10/ Đàm Đạo (nói chuyện Đạo )Đích đích không mang thêmVận riêng sao nhờ cậyGiữa đường gặp người đạt ĐạoChớ đem ỉm nói đáp.11/ Cùng Học nhân Huyền Cơ.Diệu chỉ nhanh chánh nói năng lại chậmTài tùy lời hiểu, mê thì thần cơNhướng mày sẽ hỏi, dối mặt vui tươiLà cảnh giới nào, đồng Đạo mới biết12/ Đạo sángNghĩ suy giống có dấuSáng sáng chẳng biết chỗMượn hỏi bày khách tôngTừ từ biết rõ lại.13/ Huyền chỉ.Cứ đi không dấu hiệuĐến thì cứ vậy đếnCó người mượn hỏi nhauChẳng nói cười sao thế.14/ Cùng với Hành giả Đặng Châu.Dưới rừng biết thân nguVì chẳng đeo tâm châuMở miệng không lời nóiNgòi bút không thể ghiNgười hỏi chỉ Hương NghiêmChớ nói ở trong núi.15/ Sau ba nhảy.Chắp tay trước Tam mônHành Đạo dưới hai HiênMúa may trên sân giữaLắc đầu ngoài cửa sau.16/ Thượng căn.Than ôi chớ lầm Đốn ông không giácChỗ không phát lời, rồng sợ vướng mắcNói nhỏ mời gọi dứt hết danh tướngVòi vọi Đạo lưu, không thể phơi bày.17/ Phá thấy pháp thân.Nhìn lên không mẹ chaNhìn xuống không nam nữTự mình riêng một thănCần phải kết thúc điNghe ta có lời nàyMọi người tranh đến lấyĐáp người khác một câuKhông nói không trả lời.18/ Bước đi một mình.Con nhổ mẹ mổ con biết không trứngMẹ con đều mất, ứng duyên chẳng lầmĐồng Đạo xướng họaDiệu nói Độc cước.6) Một bài tụng của Hòa thượng Lương Giá ở Động Sơn.Vô tâm hợp ĐạoĐạo vô tâm họp ngườiNgười vô tâm họp ĐạoMuốn biết ý trong đóMột già, một chẳng già7) 18 bài tụng của Hòa thượng Cư Độn ở Long Nha.1/ Rồng trong núi Long Nha.Hình không sắc thế gianTrên đời vẽ người rồngCông khéo tả chẳng đượcChỉ có người biết rồngMột thấy liền dứt tâm.2/ Chỉ nghĩ cây trước cửaHay chứa chim đi vềNgười đến không tâm gọiPhóng mình chẳng thích vềNếu người tâm giống câyCùng Đạo chẳng bằng nhau.3/ Vừa được vô tâm đã Đạo tình.Sáu cửa nghỉ ngơi chẳng nhọc hìnhCó duyên chẳng phải là bè bạnKhông dùng đôi mày lại anh em.4/ Ngộ rồi lại đồng người chưa ngộKhông tâm hơn thua tự an thầnTừ trước Cổ đức xưng bần đạoHướng về môn này có mấy người.5/ Học Đạo trước phải có ngộ doLại như từng đấu khoái thuyền rồngTuy nhiên gác cũ ở không đấtMột phen doanh cầu đến mới thôi.6/ Tâm không chẳng kịp Đạo không yênĐạo cùng tâm không giống một thuyềnTham huyền chẳng phải đạo không sĩChợt có gặp nhau chẳng dễ (đổi) nhìn.7/ Từ nhỏ theo thầy học TỔ tôngNhàn hoa cũng giống ong cột ngườiChân Tăng chẳng cần ở ngoài mâyĐược rồi biết vô sắc tự không.8/ Học Đạo vô đoan học vẽ rồngNguyên do chưa dược Bát tung hoànhMột sáng hiểu được thật rồng rồiMới biết từ trước uổng dụng công.9/ Người mong thành Phật nhớ niệm PhậtNiệm đến lâu năm lại thành maÔng nay muốn được tự thành PhậtNgười mà vô niệm chẳng so nhiều10/ Ở mộng nào biết mộng là dôiThức rồi mới biết mộng là khôngKhi mê như việc thấy trong mộngNgộ rồi giống người ngủ thức dậy.11/ Học đạo mông thầy đến chỗ nhànTrong không có nẻo ẩn nhân gianDầu ông giảng được ngàn kinh luậnMột câu gặp nạn khó nói ra12/ Bồ-tát Thanh văn chưa hết khôngTrời người lại đến hỏi chân TôngSao chư Phật là Vô ngại sĩNgồi nghiêm, vô tâm chỉ ma thông13/ Đời này chẳng dứt, dứt lúc nào?Dứt ở đời này cùng biết rỗTâm dứt chỉ duyên không vọng tưởngVọng trừ tâm dứt là lúc nghỉ ngơi.14/ Người mê chưa hiểu khuyên mù điếcTrên đất dấp bùn thêm một lớpNgười ngộ có ý đồng ý mêChỉ ở trong mê, mê chẳng gặp.15/ Phàm người học Đạo chớ tham cầuVạn sự vô tâm trước hợp đạoVô tâm mới hiểu Đạo vô tâmHiểu được vô tâm, Đạo cũng thôi.16/ Giữa mày Hào tướng sáng rực thânSư kiến sao như lý kiến thânThấy sự sao bằng thấy lý gầnSự có chỉ nhờ vào lý cóLý quyền phương tiện dạy trời ngườiMột sớm đại ngộ đều tiêu hếtMới được gọi là người vô sự.17/ Tinh người nồng hậu Đạo tình yếuĐạo dùng tình người đời há biếtKhông rõ tình người không dùng ĐạoTinh người mà được lâu bao nhiêu.18/ Tim trâu phải hỏi dấuHọc Đạo hỏi vô tâmDâu còn trâu vẫn cònĐạo vô tâm dễ tìm.8) 3 bài tụng của Đại sư Tông Nhất Sư Bị ở Huyền Sa.
– Bài 1:
Huyền Sa đi đường khácNgười đời cần phải biếtBa Đông khí dương thạnhTháng sáu lúc giáng sươngCó lời không dính lưỡiKhông nói lời thiết yếuHiểu ta câu sau cùngXuất thế ít người biết.
– Bài 2:
Kỳ thay một lão LinhSao bỗng chịu lòng vòngGió thổi nổi không hầuNgười mê tranh dụm đầuGiả sử đều chẳng phảiEch kia rộng họng kêuMở miệng chẳng mở miệngTrọn là phạm lão tinhMuốn biết ý trong đóNam tinh chân Bắc Đẩu.
– Bài 3:
Vạn dặm thầng quang sau đầuLúc mất đầu kia ngó chỗ nàoSự đã thành ý cũng thôiCái này từ xưa khắp mọi nơiNgười trí tạm nghe bỗng nêu lấyChớ đợi phút chốc liền mất đầu.9) 2 bài tụng của Đại sư Chân Giác Tỉnh Đăng ở ChiêuKhánh.1/ Dạy người chấp tọa thiền:Đại Đạo rõ ràng dứt điểm trầnĐâu cần ngồi mãi mới thân nhauGặp duyên nếu hiểu đều là phảiChỗ rối sao lại có cũ mớiTán Đản chịu bằng bạn chi ĐộnTiêu Diêu sao cùng Tuệ thôi gầnHoặc dạo suối đá hoặc chợ búaĐáng gọi yên hà người ngoài vật.2/ Dạy phương tiện ngồi thiền:Trong bốn oai nghi ngồi là trướcLắng nghĩ thân tâm tạm thản nhiênThấy ông có duyên theo cõi trượcChớ nên nối mãi tuổi trời ấyTu trì chỉ Thoại từ công ánChí lý sao luận ở bên kiaTất cả mọi lúc luôn quản đớiNhân duyên họp nhau hang thông huyền10) Bài tụng về Minh Đạo của Hòa thượng Quế Sâm ở La HánChương châuChí Đạo sâu rộng chớ dùng lời mà nóiTuyên nói không phải thì chỉ ai nói có phảiĐụng chỗ nào cũng là người ấy há dụ chân hưChân hư nếu biện thì như hiện trong gươngCó không tuy bày ra mà ở tại chỗ thì không thương tổnKhông thương tổn, không tồn tại thì sao lại cố chấp, trở ngạiChẳng nhờ công thành thì lấy gì làm pháp như vậy?Pháp vốn như vậy không vốn như vậy đều là môi răngNếu lấy đây mà nêu bày thì là chôn vùi Tông chỉTông không phải dùng ý để bày, cũng không thể thấy ngheThấy nghe chẳng thoát như trăng trong nướcơ đây không sáng lại là pháp dưMột pháp có hình là tròng mắt ông có bịnhTròng mắt không sáng thì thế giới cao vútTông ta kỳ lạ phải như mặt trời rực rỡPhật và chúng sinh đều nương ân lựcChẳng ở cúi đầu suy lường khó đượcĐập phá mặt mày che lấp càn khônThẳng thắn phải nêu lấy mà thoát khỏi căn trầnNếu như không hiểu thì nay chỉ là nói dối.11) Bài tụng Giác Địa của Thiền sư Duy Kính Nam Nhạc.Lược nói Giác Địa tên dị đồngNhấp nhô đầu cuối thay nhau sinhTánh Hải lập đầu thêm danh hiệuDiệu giác lại dựa tánh giác minhThể giác đều gồm ở minh diệuMinh giác, Diệu giác đều đi đôiDiệu giác giác Diệu thể nguyên minhToàn thành vô lậu một chân tinhMinh giác giác minh minh đã rõHoặc nhân liễu tướng mất vốn minhMinh Diệu hai giác Tông thể giácThể giác Tánh giác hai cùng sángTrạm giác viên viên không tăng giảmTrong đây không Phật và chúng sinhChẳng giác trước sau không hiểu rõChẳng nghe mê ngộ há tỉnh táoĐá xứng tâm địa của Như LaiCũng không giác chiếu và vô sinhKhông sinh không diệt biển chân nhưRỗng sáng thường trú tên không tênThái hư chưa giác sinh điểm rángHá nghe vỉ trần tiếng hữu lậuBọt không chẳng lìa với giác ngộĐộng tịch nguyên là một chân minhGiác minh thể nó họp lửa lỉnhGiác minh theo lửa mà vơi đầySai không trở lại gọi vô giácHiểu rồi thì Thủy giác Bổn giác sinhBổn giác là do Thủy giác sinhChánh giác lại y họp giác minhDo nó hai thứ thành sai khácBèn khiến trộn lận thành A-lại-daĐều gồm nhiễm tịnh cả hai đườngGiác minh lại chứa mầm đường khácTánh khởi vô sinh trí bất độngChẳng lìa giác thể vốn viên thànhTánh khởi chuyển giác lại sinh raBèn khiến hữu lậu đọa mê mùVô minh nhân ái thấm đượm nhauDanh sắc căn bản lần lượt sinhBảy thức chuyển chỗ mong viên cảnhNăm sáu lúc sinh che giác minhXúc Thọ Hữu Thủ, y nhau khởiSinh, lão, bịnh, tử nối nhau điNghiệp thức mịt mờ chim biển khổTheo dòng mênh mông trôi lênh đênhĐại Thánh từ bỉ siêng cứu giúpMột tiếng chỗ dùng ra ba tiếngTrí thân do từ pháp thân khởiHành thân lại ước trí thân sinhTrí Hành hai thân dung không haiTrở về một thể xưa nay bằngVạn hữu đều chứa chân hải ấnMột tâm khắp hiện đều viên minhTrong sáng rực rỡ nương vào đâuTánh không mông mênh không chỗ dừngNơi nơi hiện tướng sinh không sinhChôn chốn hiện hình diệt không diệtGương châu phù hợp không qua lạiPhù vân tụ tán chẳng bình thườngÂn hiện mặc chân đồng trăng nướcứng duyên như vang độ quần sinhChúng sinh tánh địa vốn vô nhiễmChỉ do phù vọng che chân tìnhChẳng biết năm ấm như đống khôngHá biết bốn đại như càn thànhNúi ngã mạn si cao chất ngấtBiển vô minh dục xa mịt mùLuôn theo bạn chiên-ãà kiêu cuốngThường theo thú dữ gây buồn thanTự tánh chuyển thức là huyễnTự tâm huyễn cảnh, tự tâm sợBiết huyễn tánh này đồng dương diêmKhông hoa thức lãng lại viên thànhThái Hư bỗng biết như mây tanMới biết hư không vốn tự trongSâu dày xưa nay luôn sáng rựcChẳng được xưa nay gọi phàm Thánh.12) 5 bài tụng về Nhập Đạo Thiển Thâm của Hòa thượng KínhThoát ở Lâm Khê Sính Châu.
– Bài 1:
Cây cột từng tiếng gọiCon khỉ vướng sợi dâyTrung hạ không biết lý doBậc thượng sĩ mới chịu xem
– Bài 2:
Lộ trụ chẳng tiếng gọiDây cột chân khỉ dứtThượng sĩ cười ha haBậc trung như được thấy
– Bài 3:
Con khỉ cũng lộ trụChưa khỏi bước Đông TâyMặc hát Thái Bình caKhông nói vượt Phật Tổ
– Bài 4:
Ta thấy thợ khoe khoanNói ỉm câu huyền diệuBất thiện vốn căn nguyênKhéo bày việc kỳ viên
– Bài 5:
Thiếu thất và Ma-kỉệtNhưng thay nơi xứng dương nay ta hỏi các ông, ai làm chủ tươnglai?13) 14 bài tụng của Thiền sư Văn Ích-Đại Pháp Nhãn.1/ Tam giới Duy tâm.Ba cõi do tâm vạn pháp chỉ thứcDuy tâm Duy thức mắt tiếng tai sắcSắc chẳng đến tai tiếng sao gặp mắtMắt sắc tai tiếng vạn pháp làm xongVạn pháp không duyên há xem như huyễnĐất liền núi sông ai chắc ai đổi.2/ Nghĩa sáu tướng trong Hoa Nghiêm:Nghĩa sáu tướng Hoa NghiêmTrong Đồng lại có DịDị là Dị ở ĐồngToàn chẳng phải ý chư PhậtÝ chư Phật chung riêngĐâu từng có Đồng DịTrong thân nam từ khi vào địnhTrong thân nữ tử chẳng lưu ýChẳng lưu ý dứt danh tựVạn tượng sáng rỡ không lý sự.3/ Ngước nhìn Tu-bồ-đề:Tu Bồ đề tướng lạ kỳNói pháp không pháp chẳng lìaTin chẳng kịp lại ông nghiTin được kịp lại làm gìChống gậy đi xem Đông Tây.4/ Trông kêu ở ngã tư:Trống vang tùng tùng vận nhiều côngĐổng người hướng về đường đi thôngĐường đi thông thì đến nơi nàoNgười đạt chớ nói lên đất báu.5/ Nêu buông bỏ mộ Đạo:Nhà Đông chẳng bẻ quếNam Hoa chẳng học tiênLiền đến chùa Càn TrúcKhoát áo bắt chước ngồi thiềnThiền nếu bắt chước mà ngồi đượcPhi tưởng cũng là sao riêngĐể báo cho người tham thiềnPhải huyền trong ngộ Đạo.Thế nào là huyền trong Đạo,Chân qui tự rõ ràng.6/ Kinh Kim cang bị người khinh rẽ:Kiếm báu chẳng mất thuyền dối chẳng khắcChẳng mất chẳng khắc ông kia làm đượcCậy nhờ chẳng kham cô nhiên nhung tắcDấu chim hư không, có không biến đổi.7/ Vị Tăng hỏi: châu ma-ni tùy sắc:Ma-nỉ chẳng tùy sắcTrong sắc chớ ma-niMa-ni cùng các sắcChẳng hợp, chẳng phân ly.8/ Am ngài Ngiãi Đầu:Am Tổ sư ở thành NamNền CŨ am ở trên mâyThú hiền lành, người tham tướngBỗng có tâm trọn chẳng kham.9/ Thành Càn Thát Bà:Thành Càn Thát Bà pháp phá đều nhĩPháp nhĩ chẳng nhĩ, (lanh tướng chân quỉMặt trời ấm mặt trăng lạnh biển sâu núi caoThành Càn Thát Bà quên cả thị phi phải quấy10/ Nhân Tăng xem kinh:Người nay xem giáo xưaChẳng khỏi trong tâm rốiMuốn trong tâm khỏi rốiChỉ biết xem giáo xưa.11/ Hỏi Tăng hiểu chăng, đáp: Chẳng hiểuHiểu cùng không hiểuCùng ông đối mặtNếu cũng đối mặtThật là chẳng hiểu.12/ Chậu hoa ở sân báchKìa một ãóa hoa senHai cây bách xanh gầyMọc thắng về nhà TăngĐâu nhọc hỏi cao cách.13/ Tháng giêng ngẫu nhiên chỉ bàyTháng giêng xuân thuận thời tiếtTinh có không đều ngậm vuiÔng muốn biết được sức aiLại hỏi ai dạy ai quyết.14/ Gởi tăng Chánh Chung Lăng QuangNúi Tây sơn cao vòi vọi xanh biếcNước sông Chương lắng trong một sắcĐôi hiện phân mình bao giờ cùng.14) 8 bài kệ về bát Tiệm của Bạch Cư Dị.Niên hiệu Đường Trinh Nguyên thứ 19, đời Đường tháng 08 mùaThu, có Đại sư là Ngưng Công thiên hóa ở viện Bát Tháp, chùa ThánhThiện tại Đông Đô. Đến tháng 2 mùa xuân năm sau, có khách là BạchCư Dị từ Đông đến làm 8 bài Tiệm kệ, mỗi kệ có 6 câu, mỗi câu có 4chữ mà khen. Xưa Bạch Cư Dị từng cầu tâm yếu với Sư, Sư đã ban cho8 chữ thật là Quán, Giác, Định, Huệ, Minh, Thông, Tế, xả. Do vào taimà suốt ở tâm. Than ôi! Nay báo thân Sư đã hóa, nhưng 8 chữ của Sưnói: Thì không hóa. Cao cả thay 8 chữ là Tiệm môn của Quán vô sinhnhẫn. Cho nên từ Quán đến xả lần lượt mà khen. Mở rộng một chữ làmmột kệ, tức có 8 Tiệm kệ, bởi muôn phát huy tâm giáo của Sư, lại nói rõBạch Cư Dị chẳng dám rơi rớt. Rồi ông lên pháp đường đến lễ giườngthiền của Sư, quì khóc đọc kệ rồi lui ra. Kệ rằng:// Quán:Lấy mắt trong tâm quán tướng ngoài tâmTừ đâu mà có từ đâu mà mấtQuán rồi lại quán, thì rỗ chân vọng.2/ Giác:Chỉ luôn chân thường, vì vọng mà cheChân vọng nếu biện, Giác sinh trong ấyChẳng lìa vọng có, mà được chân không.3/ Định:Chân nếu chẳng diệt vọng liền chẳng khởiNguồn gốc 6 căn trong như nước lặngĐó là Thiền định, bèn thoát sinh tử.4/ Huệ:Lấy định làm chuyên, Định cũng có buộcLấy Tuệ mà cứu giúp, Tuệ thì không trệNhư châu trong mâm mâm Định châu Huệ5/ Minh:Định Tuệ họp nhau, họp mà sau minhChiếu vạn vật kia, vật không dấu hìnhBiết Đại viên cảnh có ứng vô tình.6/ Thông:Tuệ đến mới sáng, sáng thì chẳng tốiMinh rối mới Thông, Thông thì vô ngạiVô ngại là gì, biến hóa tự tại.7/ Tế:Sức thông chẳng thường, tùy niệm mà đổiTướng đổi không có, tùy cầu mà thấyLà đại từ bi, lấy một cứu muôn.8/ Xả:Các khổ đã cứu, đại bi cũng bỏKhổ đã chẳng chân, Bi cũng là giảThế nên chúng sinh, thật không người độ.15) 10 bài Huyền Đàm của Thiền sư Sát ở Đồng An.Phàm Diêu Cú Huyền Đàm sinh ra 3 thừa. Đã chẳng trộn nhiềuduyên, cũng không riêng lập. ơ đương đài mà ưng dụng như trăng sángkhông sao. Chuyển bóng mất cơ như minh châu còn ẩn dưới biển, vảlại học đồ có hạn mà diệu lý lại vô cùng. Người đạt sự thì hiếm kẻ mênguồn thì đông. Sum la vạn tượng vật vật thượng minh hoặc tức sự lýcả 2 tay, danh ngôn đều mất. Đó là vì ân cần chỉ trăng, chớ lầm mánhkhóe, chẳng mê cây kim thấu nước, có thể giao báu mở nắm tay, lượcnêu lời vi ngôn để nêu bày sự lý.1/ Tâm ấn:Hỏi anh tâm ấn có hình gì?Tâm ấn người nào dám truyền traoNhiều kiếp thản nhiên không sắc khácGọi là tâm ấn sớm hư ngônCần biết vốn tự hư không tánhĐem dụ sen trong lửa lò hồngChớ bảo vô tâm gọi là ĐạoVô tâm cũng cách một lớp cửa.2/ Ý Tổ:Ỷ Tổ như không chẳng phải khôngLinh cơ sao dọa có không côngTam hiền chắc chưa hiểu ý nàyMười Thánh sao hiểu được tông ấyThấu lưới cá vàng còn trê nướcTrở về ngựa đá ra khỏi lồngÂn cần vì nói ý Tây laiChớ hỏi Tây lai kịp với Đông.3/ Huyền cơ:Kiếp không xa vời chẳng thể thânĐâu vì cơ trần làm vướng lạiDiệu thể xưa nay không có chỗThông thân sao lại có dấu chânMột câu linh nhiên vượt đám voiXa ra ba thừa chẳng nhờ tuBuông tay bên nào ngoài ngàn ThánhTrở về làm được trâu trong lửa.4/ Khác trần:Đục thì tự đục trong tự trongBồ đề phiền não bình đẳng khôngAi nói ngọc vỡ không người xemĐạo ta châu lừa đến chỗ trongVạn pháp khi mất toàn thể hiệnTam thừa phân biệt cưỡng ép tênTrượng phu đều có chí xung thiênChớ hướng Như Lai làm các hạnh5/ Diễn giáo:Ba thừa thứ lớp diễn lời vàngBa đời Như Lai cũng cùng nóiTrước nói có không người đều chấpSau không không có chúng đều duyênLong cung cả tạng nghĩa phương thuốcCây Hạc trọn nói lý chưa huyềnTrong cõi chân tịnh cơ một niệmDiêm Phù sớm đã tám ngàn năm.6/ Đạt bổnĐừng thờ không vương ở giữa đườngXách gậy về phải đến quê hươngKhi cách mây nước anh chớ ởNúi tuyết chỗ sâu ta chẳng quênSuy tìm ngày trước mặt như ngọcThan thở trở về tóc như sương.Buông tay đến nhà người chẳng biếtLại không một vật hiến tôn đường.7/ về nguồn:Trở về nguồn gốc sự đã khácXưa nay không ở chẳng gọi nhàĐường tùng vạn năm tuyết phủ dàyMột dãy núi cao hại ngăn mâyKhách chủ cung kính toàn là vọngVua quan cùng sống tà trong chánhKhúc về quê cũ hát làm saoTrăng sáng trước nhà hoa cây khô.8/ Hồi cơ:Trong thành Niết-bàn cũng còn nguyNgười lạ gặp nhau không định kỳTạm móc áo dơ gọi là PhậtMặc đồ châu báu gọi tên aiNgười gỗ nửa đêm mang giày điGái đá trời sáng đội mũ vềVạn cổ đầm xanh trăng vằng vặcNhiều làm mò mẫm mới chịu biết.9/ Chuyển vị:Mang lông đội sừng vào làng điHoa Ưu-bát-la nở trong lửaTrong biển phiền não làm mưa sươngTrên núi vô minh làm mây sấmVạc dầu lò than thổi bảo tắtRừng kiếm núi dao hét khiến sụpCửu huyền khóa vàng giữ chẳng dượcĐến chỗ súc sinh mà luân hồi.10/ Một sắc:Cây khô trước hang nhiều đường khácNgười đi đến đây đều lần lửaCò đứng bên tuyết không dồng sắcTrăng sáng hoa tranh chẳng giống khácRõ ràng khi hiểu không thể hiểuHuyền huyền chỗ huyền cũng phải tráchẤn cần mà hát khúc trong huyềnTrăng sáng giữa trời nắm được chăng?16) 10 bài thơ của Tăng Đức Phu ở núi Vân Đảnh.1/ Nói im khó lường.Ngôn nhàn thầm lặng Thánh chẳng biếtDầu nói không vật so với nóNgười đá cầm bảng đánh trong tuyếtGái gỗ ngậm sênh thổi đáy nướcNếu nói chẳng nghe cừ chưa hiểuMuốn tìm âm vang thì lại nghiDạy anh xướng họa vẫn phải hòaThôi hỏi cung bậc trúc và tơ.2/ Tổ dạy xa khác.Ý Tổ xa xôi truyền một câuTrong giáo rộng bày dẫn Tam thừaNúi Tịnh Danh đổ rền tiếng sấmChim thu đầm lẻ lồng bóng trăngChợ bán các quên chỗ đếnHang sâu nuôi hổ mang siêu thắngTuy biết đồng thể quyền phương tiệnCũng giống đèn trong mặt trời nóng3/ Tuy được Diệu học.Để tâm học Đạo số như bụiNhận được Tào Khê có mấy ngườiNếu khiến Thánh phàm không quái ngạiLiền ứng ngói gạch là tu chânLiếc mắt một niệm nghĩ tà khởiDo đã nhiều đời nhân phóng dậtChẳng gặp ý chỉ của Tổ SưGặp cơ mở miệng rốt khó bày.4/ Đến hỏi cung kính đáp chẳng được.Chớ khoe dối đáp câu phân minhTìm câu kiếm lời lầm giết ngườiChỉ họp Văn Thù liền là ĐạoThiều cư sĩ (Duy -ma) kia lặng không tiếngThấy người cần bỏ vật gỏ cửaBiết đường vẫn quên cái ụNếu chẳng nghi nói đểu hiểu hếtĐâu ngại im lặng sống qua ngày.5/ Không chỉ đích.Chẳng ở Tây Bắc cùng Đông TâyTrên dưới hư không há bằng nhauHiện đầu lông nhỏ còn nói rộngỚ ngoài trời cao còn sợ thấpMau khô bốn biển hồng trần nổiHãy hết ba đồ nghiệp đen mêNhư đây vạn thứ đều hư hoạiLại phải đến trước hỏi Tào Khê.6/ Tự vui bỏ chấp.Tuy là tích chấp chẳng phong lưuLười ra cửa tòng hơn mười nămChấp tay có lúc lười hỏi PhậtCúi mình ai chịu gặp Vương HầuMộng đời ánh chớp không bền chắcMuốn lửa người đời sớm tối thôiTự uẩn xưa nay tánh linh giácChẳng thể tạm khiến đáo theo tâm.7/ Hỏi đáp cần biết khởi đảo.Hỏi đáp cần dạy biết khởi đảoĐầu rồng đuôi rắn tự dối lừaNhư vua cầm kiếm cũng ý vuaNhư gương trên đài đợi quán cảnhLiếc mặt cỏ so le ngàn dặmCúi đầu suy nghĩ thác vạn tầngĐều ở Đạo này tranh thấy sâuSao ở đường trước làm giả can.8/ Ngôn hạnh giúp nhau.Nói năng khi làm chẳng dễ làmNhư quạ như thỏ hai ánh sángNếu như ngày đêm luôn tinh cầnChẳng phải tham sân biếng lười sinhBồ-tát cũng còn khó nói tớiThanh văn sao dám đến luận bìnhSong không địa vị ngồi nhàn mãiAi liệu Long Thần đến tiếp nghinh.9 / Một câu.Một câu huyền không thể hếtVù vù hiểu rõ lại cừ saoKhông dính việc dời thành vô sựTổ giáo tâm ma là Phật maTrong dụ con nghèo nói Đạo nàyTrong kệ cho châu bày rộng lướiKhông môn có nẻo bằng và rộngThống thiết mời ai hãy cứ qua.10. Đại ý xưa nay.Xưa nay phất trần bày Đông namĐại ý kín sâu chịu dễ thamChỉ ngón che đầu đều là mộtLiếc mắt vỗ tay chắc chẳng baĐạo ta không hốt đồng người hiểuCung tên da đá người làm biếtLý này nếu không thầy trao dạyMuốn đem thấy nào nói Huyền Đàm.17) 3 bài thi của Tăng Nhuận.1/ Nhân xem truyện Bảo Lâm.Trăng TỔ gió thiền họp Bảo LâmHơn hai ngàn năm Đạo dễ tìmTuy phân Tây quốc và Đông quốcChẳng cách tâm người đến Phật tâmCa-diếp đầu tiên truyền rất thạnhTuệ năng đời cuối lại càng sâuXem đây đốn ngộ vượt phàm chúngThan họ xưa nay vẫn còn mê.2/ Thơ tặng Đạo giả.Một lời chân không thoát thế gianKhá thương kẻ mê mãi tuần hoànĐời này ngồi yên vui ba thiềnCâu hay ngâm mãi vạn sựTrăng thu tròn đến xem hết đêmMây nổi bay đi lạc núi nàoĐến lúc tự liều mới là liễuThôi chấp kinh khác gỏ cửa TỔ.3/ Tặng thiền khách.Biết vọng về chân vạn lo khôngHà sa phàm Thánh thể không đồngMê đến đều giống ngài vào lửaNgộ đi đều như hạc thoát lồngMảnh tranh gởi bóng nước ngàn kheTòng lẻ vang tiếng gió bốn mùaPhải cần ngầm khế tâm tâm địaHết khổ nhọc tìm chị mộng thôi.