← Kinh điểnTạo tài khoản →
Đại Thừa — Tạng Bắc Truyền · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh (Việt dịch)
Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh quyển 75
Tên chữ Hán:大方廣佛華嚴經
📖9,635 từ · ~39 phút đọc
2
Lưu tiến độ đọc kinh
Tạo tài khoản miễn phí để lưu bài kinh, đánh dấu tiến độ và tiếp tục lộ trình học mỗi ngày.
Bản dịch đầy đủ (Tiếng Việt)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 75
Phẩm 39: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 16)
Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài tư duy, tu tập môn giải thoát Thọ sinh, tăng trưởng rộng lớn, ghi nhớ chẳng bỏ rồi hướng về phía thành Ca-tỳ-la, Thiện Tài đi dần đến giảng đường Bồ-tát tập hội phổ hiện pháp giới quang minh.
Trong giảng đường này có thần hiệu Vô Ưu Đức cùng một vạn Thần chủ về cung điện đồng nghinh tiếp Thiện Tài và nói:
-Hy hữu thay ông đã đến! Ông có trí tuệ lớn, có dũng mãnh lớn, khéo tu môn giải thoát tự tại chẳng nghĩ bàn, tâm không bao giờ bỏ thệ nguyện rộng lớn, khéo quán sát cảnh giới của các pháp, an trụ thành pháp, nhập vô lượng môn phương tiện, thành tựu biển lớn công đức của Như Lai, được biện tài vi diệu khéo điều phục chúng sinh, được thân Thánh trí hằng thuận tu hành, biết các tâm hành sai khác của chúng sinh đều làm cho họ hoan hỷ, hướng theo Phật đạo.
Chúng tôi xem ông tu các hạnh diệu tâm không xao lãng, oai nghi cử chỉ thảy đều thanh tịnh.
Chẳng bao lâu ông sẽ được ba nghiệp vô thượng trang nghiêm thanh tịnh của Như Lai, dùng những tướng tốt trang nghiêm thân mình, dùng mười trí lực trau sáng tâm mình, du hành nơi thế gian.
Chúng tôi quán ông tinh tấn dũng mãnh không ai sánh, chẳng bao lâu sẽ được thấy khắp tất cả chư Phật nơi ba đời nghe, lãnh hội chánh pháp, chẳng bao lâu sẽ được sự an lạc của Tam-muội Thiền định giải thoát nơi tất cả Bồ-tát, chẳng bao lâu sẽ nhập môn giải thoát sâu xa của chư Phật, Như Lai. Vì sao? Vì ông được gặp Thiện
tri thức, thân cận cúng dường, nghe nhận lời chỉ dạy, ghi nhớ tu hành, chẳng lười chẳng thoái, không lo không hối, không có chướng ngại, mà và dân ma không thể ngăn trở được, chẳng bao lâu ông sẽ được thành tựu quả Vô thượng Bồ-đề.
Đồng tử Thiện Tài nói:
-Như lời của chư Thánh giả vừa nói, tôi nguyện sẽ đều được như vậy.
Tôi nguyện cho tất cả chúng sinh dứt hết những phiền não, rời những nghiệp ác, sinh những an lạc, tu những tịnh hạnh.
Bạch chư Thánh giả! Tất cả chúng sinh khởi phiền não, tạo nghiệp ác, đọa cõi ác, hoặc thân hoặc tâm hằng chịu đau khổ.
Bồ-tát thấy như vậy trong tâm rất đau xót.
Ví như người chỉ có một con, nên rất thương yêu. Bỗng thấy con mình bị người chặt tay chân, thì trong tâm đau đớn biết ngần nào.
Cũng vậy, Đại Bồ-tát thấy các chúng sinh vì nghiệp phiền não mà bị đọa nơi ba đường ác, chịu đủ loại khổ, thì trong tâm vô cùng đau xót.
Nếu thấy chúng sinh phát khởi ba nghiệp lành về thân, ngữ, ý, sinh lên cõi trời, vào cõi người được an vui thì tâm Bồ-tát hết sức hoan hỷ. Vì sao? Vì Bồ-tát chẳng vì mình mà cầu Nhất thiết trí, vì Bồ-tát chẳng tham những dục lạc trong vòng sinh tử, chẳng chuyển theo uy lực của tưởng đảo, kiến đảo, tâm đảo, kết sử, tùy miên, ái kiến, chẳng khởi những tưởng vui của chúng sinh, chẳng ham say sự an lạc của thiền định, chẳng phải vì có chướng ngại mỏi nhọc, thoái chuyển mà trụ tại sinh tử, chỉ vì thấy chúng sinh ở trong các cõi chịu đủ mọi sự khổ nên khởi tâm đại Bi, dùng sức của đại nguyện để thâu giữ chúng sinh, vì sức bi nguyện mà tu hành Bồ-tát, vì dứt tất cả phiền não của chúng sinh, vì cầu trí Nhất thiết của Như Lai, vì cúng dường tất cả chư Phật,
vì làm nghiêm tịnh tất cả cõi nước rộng lớn, vì tẩy sạch tất cả dục lạc của chúng sinh và những tạo tác nơi thân, tâm của họ, nên Bồ-tát ở trong sinh tử không nhàm chán.
Bạch chư Thánh giả! Đại Bồ-tát đối với chúng sinh làm đồ trang nghiêm, vì khiến họ sinh nơi cõi trời, người được giàu sang vui
sướng; làm cha mẹ, vì an lập tâm Bồ-đề cho họ; làm người dưỡng dục, vì làm cho họ thành tựu đạo Bồ-tát; làm người hộ vệ, vì làm cho họ xa rời ba đường ác; làm người lái thuyền, vì đưa họ qua biển sinh tử; làm chỗ quy y, vì làm cho họ khỏi sợ ma phiền não; làm chỗ cứu cánh, vì làm cho họ vĩnh viễn được an vui, trong mát; làm bờ bến, vì làm cho họ vào biển chư Phật; làm Đạo sư, vì đưa họ đến đảo châu báu tất cả pháp; làm hoa đẹp, vì làm nở tâm công đức của chư Phật; làm đồ trang nghiêm, vì thường phóng ra ánh sáng phước đức trí tuệ; làm người đáng mến, vì làm việc gì cũng đều đúng đắn trang nghiêm; làm người đáng tôn trọng, vì xa rời tất cả nghiệp ác; làm Phổ Hiền, vì đầy đủ tất cả thân uy nghiêm; làm ánh sáng lớn, vì thường phóng ra ánh sáng trí tuệ;
làm mây lớn, vì thường mưa tất cả pháp cam lộ.Bạch chư Thánh giả! Lúc Bồ-tát tu các hạnh như vậy, làm cho tất cả chúng sinh đều mến thích, đầy đủ pháp lạc.Lúc này, Thiện Tài sắp bước lên pháp đường, Thần chủ về cung điện Vô Ưu Đức và chúng Thần đem những tràng hoa, hương xoa, hương bột thượng diệu và đủ thứ trang nghiêm quý hơn cõi trời rải lên trên người Thiện Tài, nói kệ rằng:Nay ông xuất thế gianLàm đèn sáng cho đờiVì khắp các chúng sinhMà cầu Vô Thượng Giác.Vô lượng ức ngàn kiếpKhó thể được gặp ôngMặt trời công đức mọcTrừ tăm tối cho đời.Ông thấy các chúng sinhBị điên đảo che lấpMà khởi tâm đại BiCầu chứng đạo vô sưÔng dùng tâm thanh tịnhTầm cầu Phật Bồ-đềPhụng sự Thiện tri thứcChẳng tự tiếc thân mạngÔng ở các thế gianKhông tựa không chấp trướcTâm ông vô ngại khắpThanh tịnh như hư không.Ông tu hạnh Bồ-đềCông đức đều viên mãnPhóng ánh sáng trí tuệChiếu khắp cả thế gian.Ông chẳng rời thế gianCũng chẳng vướng thế gianĐi trong đời vô ngạiNhư gió thổi hư không.Ví như hỏa tai khởiKhông gì làm tắt đượcÔng tu hạnh Bồ-tátLửa tinh tấn cũng vậy.Dũng mãnh đại tinh tấnKiên cố chẳng lay độngSư tử tuệ kim cangDu hành không sợ hãi.Trong tất cả pháp giớiCó bao nhiêu biển cõiÔng đều đi đến đượcThân cận Thiện tri thức.Thần Vô Ưu Đức nói kệ xong, vì mến thích chánh pháp nên theo luôn bên Đồng tử Thiện Tài.Thiện Tài vào trong giảng đường Phổ hiện pháp giới quang minh tìm cô gái họ Thích, thấy cô ấy đang ngồi trên tòa Sư tử hoa sen báu, có tám vạn bốn ngàn thể nữ vây quanh.Những thể nữ này đều là tộc họ của vua, thuở quá khứ đã tu hạnh Bồ-tát, đồng gieo căn lành, bố thí ái ngữ giáo hóa khắp chúng sinh, đã thấy rõ được cảnh Nhất thiết trí, đã cùng tu tập hạnh Phật Bồ-đề, hằng trụ chánh định, thường dùng đại Bi giáo hóa khắp muônloài như đối với con một, đầy đủ tâm từ, quyến thuộc thanh tịnh, quá khứ đã thành tựu các phương tiện thiện xảo chẳng thể nghĩ bàn của Bồ-tát, đều không thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề, đầy đủ những Ba-la-mật của Bồ-tát, rời những chấp trước, chẳng thích sinh tử, dù đi trong các cõi mà tâm luôn thanh tịnh, thường siêng quán sát đạo Nhất thiết trí, lìa vòm lưới chướng ngại ngăn che, vượt khỏi chỗ chấp, từ Pháp thân mà hiện hóa thân, sinh hạnh Phổ hiền, lớn sức Bồ-tát, mặt trời trí đèn sáng tuệ đều đã viên mãn.Bấy giờ, Thiện Tài đến đảnh lễ nơi chân của Thích Nữ Cù-ba, đứng chắp tay thưa:-Bạch Thánh giả! Tôi đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào ở trong sinh tử chẳng bị lỗi sinh tử làm nhiễm? Làm thế nào biết rõ tự tánh của pháp mà chẳng trụ nơi hàng Thanh văn, Bích-chi-phật?
Làm thế nào đầy đủ Phật pháp mà tu hạnh Bồ-tát? Làm thế nào trụ nơi bậc Bồ-tát mà nhập cảnh giới Phật? Làm thế nào vượt qua thế gian mà thọ sinh nơi thế gian?
Làm thế nào thành tựu Pháp thân mà thị hiện vô biên sắc thân? Làm thế nào chứng pháp vô tướng mà vì chúng sinh thị hiện các tướng? Làm thế nào biết pháp không thuyết mà rộng vì chúng sinh diễn thuyết các pháp?
Làm thế nào biết chúng sinh là không mà chẳng hề bỏ sự giáo hóa chúng sinh? Làm thế nào dù biết chư Phật không sinh không diệt mà siêng cúng dường không thoái chuyển? Làm thế nào dù biết các pháp là không nghiệp không báo mà tu những hạnh lành luôn không thôi nghỉ?Nàng Cù-ba nói:-Lành thay! Lành thay! Này thiện nam! Nay ông có thể hỏi những việc làm của Đại Bồ-tát như vậy, do ông tu tập những hạnh nguyện Phổ hiền nên mới có thể hỏi như vậy.Ông lắng nghe và khéo suy gẫm. Ta sẽ nương nơi thần lực của Phật mà giảng nói cho ông.Này thiện nam! Nếu các Bồ-tát thành tựu mười pháp thì có thể viên mãn hạnh Nhân-đà-la võng phổ trí quang minh của Bồ-tát.Đây là mười pháp:Nương nơi Thiện tri thức. Được sự hiểu biết thù thắng lớn rộng.Được sự ưa thích thanh tịnh. Tập họp tất cả phước trí. Nghe chánh pháp nơi chư Phật. Tâm chẳng hề rời bỏ Phật ba đời. Đồng hạnh với tất cả Bồ-tát. Được tất cả Như Lai hộ niệm. Đại bi diệu nguyện đều thanh tịnh. Có thể dùng trí lực dứt hết sinh tử của tất cả chúng sinh.Này thiện nam! Nếu thân cận Thiện tri thức thì Bồ-tát có thể tinh tấn tu tập bất thoái, làm xuất sinh vô tận Phật pháp.Này thiện nam! Bồ-tát dùng mười pháp để phụng sự Thiện tri thức.Đây là mười pháp:Không tham tiếc thân mạng mình. Tâm chẳng tham cầu sự vui thế gian. Biết tất cả pháp tánh đều bình đẳng. Trọn chẳng bỏ nguyện Nhất thiết trí. Quán sát thật tướng của pháp giới. Tâm hằng rời bỏ biển tất cả hữu. Biết pháp như không, tâm không chỗ nương. Thành tựu tất cả đại nguyện của Bồ-tát. Thường có thể thị hiện ở tất cả biển cõi. Tịnh tu trí tuệ vô ngại của Bồ-tát.Này thiện nam! Nên dùng pháp này để phụng sự tất cả Thiện tri thức không trái nghịch.Bấy giờ, nàng Thích nữ Cù-ba muốn nêu rõ lại nghĩa này, nên nương theo thần lực của Phật, quán sát mười phương, nói kệ rằng:Bồ-tát vì lợi các chúng sinhChánh niệm phụng sự Thiện tri thứcTôn kính như Phật tâm không lườiHạnh này ở đời như lưới Đế.Thắng giải rộng lớn như hư khôngTất cả ba đời đều vào trongCõi nước, chúng sinh, Phật đều vậyĐây là hạnh Phổ trí quang minh.Chí nguyện như không không giới hạnDứt hẳn phiền não lìa trần cấuTất cả chỗ Phật tu công đứcHạnh này ở đời như mây thân.Bồ-tát tu tập Nhất thiết tríBiển công đức chẳng thể nghĩ bànLàm tịnh thân phước đức trí tuệHạnh này ở đời hành chẳng nhiễm.Chỗ tất cả chư Phật Như LaiNghe nhận Phật pháp không nhàm chánCó thể sinh đèn trí thật tướngHạnh này là hạnh chiếu khắp đời.Chư Phật nơi mười phương nhiều vô lượngMột niệm tất cả đều vào đượcTâm hằng chẳng bỏ các Như LaiLà hạnh nguyện lớn hướng Chánh giácVào đại chúng hội của chư PhậtBiển Tam-muội của chư Bồ-tátBiển nguyện cho đến biển phương tiệnHạnh này ở đời hạnh lưới ĐếTất cả chư Phật đều gia trìTận thuở vị lai vô biên kiếpXứ xứ tu hành đạo Phổ HiềnLà hạnh phân thân của Bồ-tát.Thấy các chúng sinh chịu nhiều khổKhởi đại Từ bi hiện thế gianDiễn nói ánh sáng trừ tối tămLà hạnh trí nhật của Bồ-tát.Thấy những chúng sinh tại các cõiVì nhóm vô biên diệu pháp luânKhiến họ dứt hẳn dòng sinh tửĐây là tu hành hạnh Phổ Hiền.Bồ-tát tu tập phương tiện nàyTùy tâm chúng sinh mà hiện thânỞ khắp tất cả trong các cõiHóa độ vô lượng những hàm thức.Dùng sức phương tiện đại Từ biHiện thân cùng khắp các thế gianTùy họ hiểu, muốn mà thuyết phápĐều khiến hướng đến đạo Bồ-đề.Nói kệ xong, Thích-ca Cù-ba bảo Thiện Tài:-Này thiện nam! Ta đã thành tựu môn giải thoát Quán sát tấtcả biển Tam-muội của Bồ-tát. Thiện Tài thưa:-Bạch Thánh giả! Cảnh giới của môn giải thoát ấy như thế nào?Thích-ca Cù-ba nói:-Này thiện nam! Ta nhập môn giải thoát ấy, biết số kiếp nhiều như số vi trần nơi cõi Phật trong thế giới Ta-bà này, có bao nhiêu chúng sinh nơi các cõi chết đây sinh kia, làm lành làm dữ, chịu những quả báo, có cầu xuất ly, chẳng cầu xuất ly, chánh định, tà định và bất định, thiện căn có phiền não, thiện căn không phiền não, thiện căn đầy đủ, thiện căn không đầy đủ, bất thiện căn thâu tóm lấy thiện căn, thiện căn thâu tóm lấy bất thiện căn. Chúng sinh chứa nhóm những pháp thiện và bất thiện như vậy ta đều thấy biết.Lại trong những kiếp ấy, có bao nhiêu Đức Phật, danh hiệu, thứ lớp xuất hiện ta đều biết rõ.Chư Phật Thế Tôn ấy từ lúc mới phát tâm, dùng phương tiện cầu Nhất thiết trí, xuất sinh tất cả những biển đại nguyện, cúng dường chư Phật, tu hạnh Bồ-tát, thành Đẳng chánh giác, chuyển diệu pháp luân, hiện đại thần thông, hóa độ chúng sinh, ta đều biết rõ.Ta cũng biết chúng hội sai biệt của chư Phật ấy. Trong đó có chúng sinh y nơi thừa Thanh văn mà được xuất ly. Chúng Thanh văn này quá khứ đã tu tập tất cả thiện căn và được những trí tuệ ta đều biết rõ.Có những chúng sinh y nơi thừa Độc giác mà được xuất ly. Những Độc giác này có bao nhiêu thiện căn, được Bồ-đề giải thoát tịch diệt, thần thông biến hóa, tạo mọi thành tựu đầy đủ cho chúng sinh, nhập Niết-bàn, ta đều biết rõ.Ta cũng biết chư Bồ-tát trong chúng hội ấy, từ khi mới phát tâm tu tập thiện căn, xuất sinh vô lượng hạnh nguyện lớn, thành tựu đầy đủ những môn Ba-la-mật, trang nghiêm đạo Bồ-tát, dùng sức tự tại nhập địa Bồ-tát, trụ địa Bồ-tát, quán địa Bồ-tát, làm tịnh địa Bồ-tát, tướng địa của Bồ-tát, trí địa của Bồ-tát, trí thâu tóm của Bồ-tát, trí giáo hóa chúng sinh của Bồ-tát, trí kiến lập của Bồ-tát, cảnh giới nơi hạnh rộng lớn của Bồ-tát, hạnh thần thông của Bồ-tát, biển Tam-muội của Bồ-tát, phương tiện của Bồ-tát, Bồ-tát trong mỗi niệm nhập biển Tam-muội, được ánh sáng Nhất thiết trí, được mây chớp sáng Nhất thiết trí, được thật tướng nhẫn, đã thông đạt Nhất thiết trí, đã trụ nơi biển cõi, đã nhập biển pháp, đã biết biển chúng sinh, đã trụ vào phương tiện, đã phát thệ nguyện hiện thần thông, ta đều biết rõ cả.Này thiện nam! Cõi Ta-bà này, tận thuở vị lai có những biển kiếp xoay vần chẳng dứt, ta đều biết rõ.Như biết cõi Ta-bà, ta cũng biết số thế giới như vi trần trong thế giới Ta-bà, ta cũng biết tất cả thế giới trong thế giới Ta-bà, cũng biết thế giới có trong vi trần của thế giới Ta-bà, cũng biết mười phương thế giới ở ngoài thế giới Ta-bà, cũng biết chủng loại thế giới thuộc về thế giới Ta-bà, cũng biết vô lượng chủng loại thế giới thuộc mười phương thế giới trong biển thế giới Hoa tạng này của Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na. Đó là thế giới rộng rãi, thế giới an lập, thế giới xoay, thế giới tràng, thế giới sai biệt, thế giới chuyển, thế giới liên hoa, thế giới Tu-di, thế giới danh hiệu.Tất cả những thế giới trong biển thế giới này, do diệu lực từ bản nguyện của Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na nên ta đều biết rõ và ghi nhớ cả.Ta cũng nhớ những biển nhân duyên từ thuở xưa của Đức Như Lai. Đó là tu tập phương tiện của tất cả thừa, trụ nơi hạnh Bồ-tát trong vô lượng kiếp, làm thanh tịnh cõi nước của Phật, giáo hóa chúng sinh, phụng sự chư Phật, tạo lập trụ xứ, nghe thọ pháp thuyết giảng, được các Tam-muội, được sự tự tại, tu Thí ba-la-mật, nhập biển công đức Phật, trì giới, hành khổ hạnh, đầy đủ các nhẫn, tinh tấn dũng mãnh, thành tựu thiền định, viên mãn tuệ thanh tịnh, thị hiện thọ sinh khắp mọi nơi, hạnh nguyện Phổ hiền thảy đều thanh tịnh, vào khắp các cõi, làm tịnh khắp cõi Phật, vào khắp biển trí của Phật, thâu tóm khắp Phật Bồ-đề, được đại Trí quang minh của Như Lai, chứng tánh Nhất thiết trí của chư Phật, thành Đẳng chánh giác, chuyển diệu pháp luân và đạo tràng chúng hội của Phật,
tất cả chúng sinh trong chúng hội của Phật, những thiện căn đã gieo từ trước đến nay, từ lúc mới phát tâm tạo mọi thành tựu đầy đủ chochúng sinh, phương tiện tu hành, niệm niệm tăng trưởng, được những Tam-muội thần thông giải thoát, ta đều biết rõ tất cả. Vì sao? Vì môn giải thoát của ta đã được đây, có thể biết tâm hành của tất cả chúng sinh, tất cả thiện căn của chúng sinh được tu hành, tất cả chỗ tạp nhiễm, thanh tịnh của chúng sinh, tất cả sự sai biệt của chúng sinh, tất cả môn Tam-muội của Thanh văn, tất cả Tam-muội, thần thông giải thoát của Duyên giác, giải thoát ánh sáng của tất cả Bồ-tát, của tất cả Như Lai ta đều biết rõ. Thiện Tài thưa:-Thánh giả được môn giải thoát này đã bao lâu?Thích nữ Cù-ba nói:-Này thiện nam! Thuở xưa, trải qua số kiếp nhiều như số vi trần của cõi Phật, có kiếp tên là Thắng hạnh, thế giới tên là Vô úy, trong thế giới đó có bốn châu thiên hạ tên là An ổn, châu Diêm-phù-đề của bốn châu thiên hạ đó có thành của vua tên là Cao Thắng Thọ, vương thành này là thượng thủ trong tám mươi vương thành. Quốc vương tên là Tài Chủ có sáu vạn thể nữ, năm trăm Vương tử, năm trăm đại thần.Các Vương tử này đều dũng mãnh có khả năng dẹp được oán địch.Thái tử tên là Oai Đức Chủ, thân tướng oai dũng đẹp đẽ, mọi người đều thích nhìn. Vương tử này dưới bàn chân bằng đầy, đủ luân tướng, lưng bàn chân vun cao, ngón tay ngón chân đều có màn mỏng, gót chân ngay bằng, tay chân mềm mại, bắp chân như lộc vương, bảy chỗ viên mãn, âm tàng ẩn kín, phần trên của thân mình như Sư tử vương, hai vai đầy đặn, hai tay suông dài, thân tướng ngay, thẳng, cổ ba ngấn, má như Sư tử, đủ bốn mươi cái răng, tất cả đều bằng kín, bốn răng nanh trắng bóng, lưỡi dài rộng, phạm âm vang xa, tròng mắt xanh biếc, lông mắt như ngưu vương, chặng mày có bạch hào, trên đỉnh đầu có nhục kế, da dẻ mịn láng màu chân kim, lông trên thân đều xoắn lên trên, tóc màu đế thanh, thân tròn đầy, thẳng như cây Ni-câu-đà.Lúc đó, Thái tử tuân lịnh Phụ vương cùng một ngàn thể nữ vào vườn Hương nha du ngoạn. Thái tử ngồi nơi tòa Sư tử đại ma-ni trongxe báu đẹp, có đủ các loại trang hoàng, năm trăm thể nữ cầm dây báu kéo xe đi, dừng, chừng mực, không nhanh không chậm. Trăm ngàn vạn người cầm lọng báu, trăm ngàn muôn người cầm cờ báu, trăm ngàn muôn người cầm phướn báu, trăm ngàn muôn người trổi nhạc, trăm ngàn muôn người đốt hương thơm, trăm ngàn muôn người rải hoa đẹp, tùy tùng trước sau theo xe Thái tử.Đường sá bằng phẳng, rải đầy những hoa đẹp, cây báu giăng hàng, lưới báu phủ che, đủ các kiểu lầu gác chứa những châu báu, hoặc bày biện những vật trang nghiêm, hoặc chưng bày những thức uống ăn, hoặc treo y phục, hoặc sắm đủ những vật dụng, hoặc sắp đặt những phụ nữ đẹp với vô lượng đồng bộc thị tùng, tùy ai cần gì ban cho.Bấy giờ, có bà mẹ tên là Thiện Hiện dẫn theo một đồng nữ tên là Cụ Túc Diệu Đức, đồng nữ này dung nhan đoan chánh, mập ốm vừa phải, cao thấp vừa tầm, mắt và tóc xanh biếc, tiếng nói như phạm âm, nghề khéo, luận giỏi, siêng năng kính nhường, đủ tâm thương xót, biết hổ thẹn, nhu hòa, chất trực, lìa ngu si, ít tham dục, không dua nịnh, dối lừa, đồng nữ cùng mẫu thân ngồi xe báu, các thể nữ theo hầu từ vương thành xuất phát, đi trước xe của Thái tử.Đồng nữ ấy thấy Thái tử bèn sinh tâm yêu mến, nói với mẹ là nàng muốn kính thờ người này nếu không toại nguyện quyết sẽ tự vẫn.Người mẹ bảo với nàng là chớ có ý đó. Vì sao? Vì điều ấy khó đạt được. Người này đủ các tướng Luân vương, sau này lên ngôi vua sẽ làm Chuyển luân vương, có Bảo Nữ xuất hiện, bay trên hư không tự tại, chúng ta là hàng tầm thường chớ sinh ý tưởng đó, vì sự việc ấy khó thành.Bên cạnh khu vườn Hương nha có một đạo tràng tên là Pháp vân quang minh, có Đức Như Lai hiệu là Thắng Nhật Thân, đủ mười tôn hiệu, xuất hiện trong đó đã được bảy ngày.Khi ấy, Đồng nữ Diệu Đức chợp mắt trong giây lát mộng thấy Đức Phật kia. Khi thức dậy, trên hư không có thiên thần bảo đồng nữ: Như Lai Thắng Nhật Thân thành tựu đạo quả Chánh đẳng Chánh giác nơi đạo tràng Pháp vân quang minh đã được bảy ngày, chúngBồ-tát vây quanh tám Bộ chúng, Thiên, Long,… cùng chư Thiên, chư Thần vì muốn thấy Phật nên đều tập hội.Đồng nữ Diệu Đức do mộng thấy Phật, lại nghe công đức của Phật nên tâm nàng an ổn không khiếp sợ, ở trước Thái tử nói kệ rằng:Thân tôi rất đoan chánhTiếng đồn khắp mười phươngTrí tuệ không ai hơnKhéo giỏi đủ các nghề.Vô lượng trăm ngàn chúngThấy tôi đều say đắmTâm tôi đối với họKhông một niệm ái dụcKhông sân cũng không hậnKhông ghét cũng không mừngChỉ phát tâm rộng lớnLợi ích các chúng sinhNay tôi thấy Thái tửĐủ những tướng công đứcTâm tôi rất vui mừngKhắp thân đều thư thái.Sắc tướng như báu sángTóc đẹp xoắn bên phảiTrán rộng, mày nhỏ congTâm tôi nguyện thờ kính.Tôi xem thân Thái tửGiống như tượng chân kimCũng như núi báu lớnTướng tốt có ánh sáng.Mắt rộng màu xanh biếcMặt tròn, má sư tửVui vẻ giọng nói hayXin thương thâu nhận tôi.Tướng lưỡi rộng dài đẹpĐỏ như màu đồng đỏPhạm âm, tiếng Khẩn-naAi nghe cũng hoan hỷMiệng vuông chẳng rộng hẹpRăng trắng đều kín bằngLúc phát ngôn, hiện cườiNgười thấy tâm hoan hỷ.Thân Ly cấu thanh tịnhĐủ ba mươi hai tướngTất sẽ ở cõi nàyLàm bậc Chuyển luân vươngBấy giờ, Thái tử bảo đồng nữ:-Nàng là con gái của ai? Ai bảo vệ nàng? Nếu trước đã thuộc về người khác, thì ta không nên sinh tâm ái nhiễm.Thái tử nói kệ rằng:Thân nàng rất thanh tịnhĐầy đủ tướng công đứcNay ta có lời hỏiHiện nàng ở với ai?Cha mẹ nàng tên gì?Nay nàng hệ thuộc ai?Nếu đã thuộc người khácNgười đó thâu nhận nàng.Nàng chẳng trộm của ngườiNàng không tâm giết hạiNàng chẳng phạm tà dâmNàng nương lời nói nàoChẳng nói xấu người khácChẳng phá thân thuộc ngườiChẳng xâm cảnh giới ngườiChẳng giận hờn người khácChẳng sinh kiến tà hiểmChẳng làm việc sai tráiChẳng dùng sức dua nịnhPhương tiện dối thế gianTôn trọng cha mẹ chăng?Kính Thiện tri thức chăng?Thấy những người nghèo cùngPhát tâm giúp đỡ chăng?Nếu có Thiện tri thứcDạy bảo pháp cho nàngNàng phát tâm kiên cốHoàn toàn tôn trọng chăng?Có kính mến Phật chăng?Có biết Bồ-tát chăng?Chúng tăng biển công đứcNàng có tôn kính chăng?Nàng có biết pháp chăng?Dạy được chúng sinh chăng?Nàng ở trong chánh phápHay ở trong phi phápThấy những người cô độcNàng có thương xót chăng?Thấy chúng sinh đường ácNàng có thương yêu chăng?Thấy người được vinh hạnhNàng có hoan hỷ chăng?Người đến bức hại nàngNàng có phiền giận chăng?Nàng phát tâm Bồ-đềKhai ngộ chúng sinh chăng?Vô biên kiếp tu hànhThường không nhàm chán chăng?Thân mẫu của đồng nữ nói kệ trả lời Thái tử:Thái tử hãy lắng ngheNay tôi nói đồng nữMới sinh đến trưởng thànhTất cả những nhân duyênThái tử ngày mới sinhNàng từ hoa sen xanhMắt nàng sáng dài rộngChi phần đều hoàn mỹ.Tôi từng nơi mùa xuânDu ngoạn vườn Sa-laThấy khắp những dược thảoMọi thứ đều tươi tốt.Cây lạ trổ hoa đẹpTrông đó như mây lànhChim đẹp cùng hòa hótCả rừng bừng vui tươiCùng đi tám trăm côĐoan chánh hơn lòng ngườiY phục đều tươi đẹpCa ngâm đều rất hayVườn đó có ao tắmTên là Liên Hoa TràngTôi ngồi trên bờ aoThể nữ hầu chung quanh.Ở trong ao sen ấyBỗng sinh hoa ngàn cánhCánh báu, cọng lưu lyVàng Diêm-phù làm đàiBấy giờ, là hừng sángMặt trời mới ló dạngHoa ấy đương nở raPhóng ánh sáng thanh tịnh.Ánh sáng ấy rất mạnhDường như mặt trời mọcChiếu khắp Diêm-phù-đềMọi người đều khen lạ.Bấy giờ, thấy đồng nữTừ hoa sen đó sinhThân nàng rất thanh tịnhChi phần đều viên mãn.Đây là báu nhân gianTừ nơi nghiệp tịnh sinhNhân trước không hư mấtNay thọ quả báo nàyTóc biếc, mắt sen xanhTiếng Phạm sắc tướng vàngTràng hoa búi tóc báuThanh tịnh không chút nhơ.Chi tiết đều đầy đủThân nàng không khiếm khuyếtDường như tượng chân kimĐặt ở trong hoa báu.Chân lông mùi chiên-đànXông khắp cả mọi nơiMiệng phát mùi sen xanhThường diễn tiếng phạm âmChỗ của nàng này ởThường có âm nhạc trờiChẳng nên để kẻ hènSánh đôi với nàng ấy.Thế gian không người nàoXứng đáng làm chồng nàngDuy Thái tử tướng tốtXin thâu nhận nàng này.Chẳng cao cũng chẳng thấpChẳng thô cũng chẳng tếToàn thân đều đoan nghiêmXin hãy thâu nạp nàng.Văn tự pháp toán sốTất cả những nghề khéoNàng đều thông suốt cảXin hãy thâu nhận nàng.Biết rõ những binh phápKhéo phán đoán kiện tụngĐộ được kẻ khó điềuXin hãy thâu nạp nàng.Thân nàng rất thanh tịnhNgười thấy không nhàm chánCông đức tự trang nghiêmHãy nên thâu nhận nàngChúng sinh có họa hoạnKhéo rõ duyên khởi đóĐúng bệnh mà cho thuốcDiệt trừ được tất cảNhững ngôn ngữ Diêm-phùVô lượng thứ sai khácCho đến tiếng âm nhạcNàng thông suốt tất cảNhững nghề của phụ nữNàng này biết hết thảy.Không ai vượt qua đượcXin nên thâu nạp nàngChẳng ganh cũng chẳng tiếcKhông tham cũng không giậnTánh dịu dàng chất trựcRời bỏ các thô ácCung kính bậc tôn túcPhụng sự không trái nghịchThích tu các hạnh lànhLuôn có thể tùy thuận.Nàng thấy người già bệnhNghèo cùng và hoạn nạnĐơn độc, không chỗ nươngĐều sinh tâm xót thươngThường quán đệ nhất nghĩaChẳng cầu tự lợi lạcChỉ nguyện lợi chúng sinhDùng đấy trang nghiêm tâm.Đi đứng cùng ngồi nằmTất cả không phóng dậtNói năng và yên lặngAi thấy cũng vui mừngDù ở tất cả chỗĐều không tâm nhiễm vướngThấy người có công đứcThích nhìn không biết nhàm.Tôn trọng Thiện tri thứcThích thấy người lìa ácTâm nàng không loạn độngXét trước sau mới làm.Trang nghiêm với phước tríTất cả không oán hậnHơn hết trong hàng nữXứng phụng sự Thái tử.Bấy giờ Thái tử đã vào vườn Hương nha, nên nói với Đồng nữ Diệu Đức và bà Thiện Hiện:-Này thiện nữ! Ta cầu Vô thượng Bồ-đề, nơi cùng tận vô lượng kiếp vị lai, dốc chứa nhóm pháp trợ đạo Nhất thiết trí, tu tập vô biên hạnh Bồ-tát, làm thanh tịnh tất cả Ba-la-mật, cúng dường tất cả Như Lai, hộ trì tất cả giáo Phật pháp làm nghiêm tịnh tất cả cõi Phật, sẽ làm cho chủng tánh của tất cả Như Lai chẳng mất, sẽ theo chủng tánh của tất cả chúng sinh để tạo mọi thành tựu đầy đủ cho họ, sẽ diệt khổ nơi sinh tử cho chúng sinh, đặt họ ở chỗ rốt ráo an lạc, sẽ làm thanh tịnh mắt trí tuệ cho tất cả chúng sinh, sẽ tu tập tất cả hạnh tu của Bồ-tát, sẽ an trụ tâm bình đẳng của tất cả Bồ-tát, sẽ thành tựu hành địa của tất cả Bồ-tát, sẽ làm cho tất cả chúng sinh đều hoan hỷ, sẽ xả thí tất cả vật để thực hành Thí ba-la-mật đến tột cùng đời vị lai, làm cho tất cả chúng sinh đều được đầyđủ, những vật uống ăn, y phục, vợ con, đến đầu, mắt, tay, chân tất cả những thứ hiện có trong ngoài ta đều sẽ xả thí không hề luyến tiếc.Lúc đó, nàng sẽ cản trở ta, lúc bố thí của cải nàng sẽ tiếc lẫn, lúc thí con cái nàng sẽ buồn khổ, lúc cắt tay chân nàng sẽ sầu muộn, lúc bỏ nàng để xuất gia tâm nàng sẽ hối hận.Thái tử nói kệ bảo nàng Diệu Đức:Vì thương xót chúng sinhTa phát tâm Bồ-đềỞ trong vô lượng kiếpTu tập Nhất thiết trí.Trong vô lượng đại kiếpTịnh tu những biển nguyệnNhập địa và trừ chướngĐều trải vô lượng kiếp.Ở chỗ Phật ba đờiHọc sáu Ba-la-mậtĐầy đủ hạnh phương tiệnThành tựu đạo Bồ-đề.Cõi cấu uế mười phươngTa sẽ đều nghiêm tịnhTất cả nạn đường ácTa sẽ khiến thoát hẳn.Ta sẽ dùng phương tiệnRộng độ các chúng sinhKhiến diệt tối ngu siTrụ nơi đạo Phật tríSẽ cúng tất cả PhậtSẽ tịnh tất cả ĐịaKhởi tâm đại Từ biĐều bỏ vật trong ngoài.Nàng thấy người đến xinHoặc sinh tâm tham tiếcTâm ta thích bố thíNàng chớ trái ý ta.Nếu ta bố thí đầuChớ có sinh buồn khổNay ta bảo nàng trướcCho tâm nàng kiên cố.Cho đến chặt tay chânNàng chớ trách người xinNay nàng nghe lời taCần phải suy nghĩ kỹ.Vật nam nữ yêu thíchTất cả, ta đều bỏTất cả vật hiện cóNếu nàng thuận tâm taTa sẽ toại ý nàng.Đồng nữ thưa:-Kính vâng lời dạy của Thái tử.Đồng nữ liền nói kệ đáp lời Thái tử:Trong vô lượng biển kiếpLửa địa ngục đốt thânNếu thương thâu nạp tôiCam tâm chịu khổ này.Vô lượng chỗ thọ sinhNát thân như vi trầnNếu thương thâu nạp tôiCam tâm thọ khổ nàyVô lượng kiếp đầu độiNúi Kim cang lớn rộngNếu thương thâu nạp tôiCam tâm thọ khổ này.Vô lượng biển sinh tửĐem thịt tôi bố thíThái tử thành Pháp vươngNguyện cho tôi cũng vậy.Nếu thương thâu nạp tôiCho tôi làm thí chủĐời đời hành bố thíNguyện thường đem tôi thí.Vì thương chúng sinh khổNên phát tâm Bồ-đềThâu nhận chúng sinh rồiCũng sẽ thâu nhận tôi.Tôi chẳng cầu giàu sangChẳng tham vui năm dụcChỉ vì cùng tu hànhNguyện Thái tử làm chủ.Mắt rộng dài xanh biếcTừ bi nhìn thế gianChẳng khởi tâm nhiễm chấpQuyết thành đạo Bồ-tát.Chỗ Thái tử bước điĐất mọc những hoa báuTất làm Chuyển luân vươngXin thương thâu nạp tôi.Tôi vừa mộng thấy PhậtTràng Bồ-đề diệu phápĐức Phật ngồi nơi câyVô lượng chúng vây quanh.Tôi mộng thấy Như LaiThân như núi chân kimTay Phật xoa đầu tôiThức dậy tâm hoan hỷ.Trời quyến thuộc thuở xưaTên là Hỷ Quang MinhTrời đó vì tôi nóiĐạo tràng Phật xuất thế.Tôi từng nghĩ như vầyNguyện thấy thân Thái tửTrời ấy liền bảo tôiNay nàng sẽ được thấy.Chí nguyện trước của tôiHôm nay đều trọn đủXin hãy cùng đồng đếnCúng dường Đức Như Lai.Thái tử nghe danh hiệu Như Lai Thắng Nhật Thân, tâm vô cùng hoan hỷ muốn được thấy Phật.Thái tử đem năm trăm châu ma-ni rải trên đồng nữ, ban mão Diệu tạng quang minh bảo và áo Hỏa diệm ma-ni bảo.Đồng nữ Diệu Đức chẳng rung động, cũng không lộ vẻ mừng, chỉ chắp tay cung kính chiêm ngưỡng Thái tử mắt chẳng hề chớp.Bà mẹ Thiện Hiện ở trước Thái tử nói kệ rằng:Cô này rất đoan chánhThân công đức trang nghiêmXưa nguyện chờ Thái tửNay đã được toại ý.Trì giới có trí tuệĐầy đủ các công đứcKhắp tất cả thế gianTối thắng không ai bằng.Từ nơi liên hoa sinhChủng tánh không hèn xấuThái tử đồng hạnh nghiệpXa lìa tất cả lỗi.Cô này thân dịu dàngDường như lụa cõi trờiTay xúc chạm đến aiBệnh đau đều trừ diệt.Chân lông phát hương thơmNgào ngạt không gì bằngNếu ai được ngửi đếnĐều trụ nơi tịnh giới.Màu da như chân kimNgồi ngay trên đài hoaChúng sinh đều được thấyLìa hại đủ tâm từ.Lời nói rất dịu dàngAi nghe cũng hoan hỷChúng sinh nếu được ngheĐều rời những nghiệp ác.Tâm tịnh không vết nhơXa lìa những dua nịnhXứng tâm mà phát ngônNgười nghe đều hoan hỷ.Hòa diệu tâm hổ thẹnCung kính bậc Tôn túcKhông tham cũng không dốiThương xót các chúng sinh.Tâm cô chẳng ỷ lạiSắc tướng và quyến thuộcChỉ dùng tâm thanh tịnhCung kính tất cả Phật.Lúc đó, Thái tử và nàng Diệu Đức đem một ngàn thể nữ cùng quyến thuộc ra khỏi vườn Hương nha, đến đạo tràng Pháp vân quang minh, xuống xe đi bộ tới chỗ của Phật, thấy Đức Phật Thắng Nhật Thân, thân tướng uy nghiêm tịch tĩnh, thân căn điều thuận trong ngoài đều thanh tịnh, như ao Đại long không có cặn nhơ, nên đều sinh tâm kính tin, hết sức vui mừng bèn đảnh lễ nơi chân Đức Phật, đi quanh vô số vòng.Thái tử và nàng Diệu Đức, mỗi người cầm năm trăm hoa sen báu cúng dường Đức Phật.Thái tử vì Phật nên phát tâm kiến tạo năm trăm Tinh xá bằng gỗ thơm, trang nghiêm với những châu báu xen lẫn năm trăm châu ma-ni.Đức Phật thuyết giảng kinh Phổ Nhãn Đăng Môn. Thái tử nghe xong, ở trong tất cả pháp đạt được biển Tam-muội. Đó là Tam-muội chiếu khắp tất cả biển nguyện của Phật, Tam-muội chiếu khắp tạngba đời, Tam-muội hiện thấy tất cả đạo tràng của Phật, Tam-muội chiếu khắp tất cả chúng sinh, Tam-muội đèn trí chiếu khắp tất cả thế gian, Tam-muội đèn trí chiếu tất cả căn trí chúng sinh, Tam-muội mây sáng cứu hộ tất cả chúng sinh, Tam-muội đèn sáng lớn chiếu khắp tất cả chúng sinh, Tam-muội diễn nói tất cả Phật pháp luân, Tam-muội đầy đủ hạnh Phổ Hiền thanh tịnh.Nàng Diệu Đức đạt được Tam-muội hải tạng khó thắng, chẳng hề thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề.Thái tử và nàng Diệu Đức cùng quyến thuộc đảnh lễ nơi chân Phật, đi quanh vô số vòng, từ tạ trở về cung, đi đến chỗ vua cha, quỳ gối tâu:-Tâu phụ vương! Đức Như Lai Thắng Nhật Thân đã xuất thế, thành Đẳng chánh giác tại đạo tràng Bồ-đề pháp vân quang minh trong đất nước của ta đến nay chưa bao lâu.Nhà vua hỏi Thái tử:-Ai nói cho con hay sự việc ấy?Thái tử tâu:-Nàng Cụ Túc Diệu Đức nói cho con hay.Nghe xong, nhà vua hoan hỷ vô lượng như người nghèo được kho báu. Nhà vua tự nghĩ: “Đức Phật là ngôi báu vô thượng khó được gặp. Nếu được thấy Phật thì dứt hẳn sự sợ hãi nơi đường ác. Đức Phật như bậc Y Vương trị lành tất cả bệnh phiền não, có thể cứu tất cả mọi khổ lớn nơi sinh tử. Đức Phật như Đạo sư, có thể dẫn đưa chúng sinh đến nơi an ổn rốt ráo.Nhà vua suy nghĩ xong, liền triệu tập chư Tiểu vương, các quan, quyến thuộc và dòng Sát-đế-lợi, Bà-la-môn cùng tất cả quốc dân, tuyên bố thoái vị, nhường ngôi cho Thái tử.Sau khi làm lễ quán đỉnh cho Thái tử, quốc vương Tài Chủ cùng một vạn người đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ nơi chân Ngài, đi quanh vô số vòng, rồi cùng quyến thuộc lui ra ngồi một phía.Bấy giờ, Đức Như Lai Thắng Nhật Thân quán sát Quốc vương và đại chúng, rồi từ tướng bạch hào phóng ra ánh sáng lớn tên là Nhất thiết thế gian tâm đăng chiếu khắp vô lượng thế giới nơi mười phương. Ánh sáng ấy dừng ở trước tất cả Thế chủ, thị hiện thần lựcchẳng thể nghĩ bàn của Như Lai, làm cho tất cả kẻ đáng được hóa độ tâm đều được thanh tịnh.Lúc đó, Đức Như Lai dùng thần lực tự tại chẳng thể nghĩ bàn hiện thân siêu xuất tất cả thế gian, dùng âm thanh viên mãn vì khắp đại chúng mà nói Đà-la-ni tên là Ngọn đèn trừ tối của tất cả pháp nghĩa, có số Đà-la-ni nhiều như số vi trần nơi cõi Phật làm quyến thuộc. Quốc vương nghe xong liền được trí lớn sáng suốt.Trong chúng hội có số Bồ-tát nhiều như số vi trần nơi cõi Diêm-phù-đề đồng thời chứng được môn Đà-la-ni này. Sáu mươi vạn triệu người, sạch tâm hữu lậu đạt được giải thoát. Mười ngàn chúng sinh xa lìa trần cấu được pháp nhãn thanh tịnh. Vô lượng chúng sinh phát tâm Bồ-đề.Đức Phật lại hiện thần biến khắp vô lượng thế giới nơi mười phương diễn nói pháp Ba thừa hóa độ chúng sinh.Quốc vương tự nghĩ: “Nếu tu tại gia, ta chẳng thể chứng được diệu pháp như vậy. Nếu ta xuất gia tu học bên Phật thì sẽ được thành tựu”.Suy nghĩ xong, Quốc vương đến bạch Phật xin xuất gia, Đức Phật chấp thuận.Quốc vương Tài Chủ cùng một vạn quyến thuộc đồng xuất gia. Không bao lâu, nhà vua và quyến thuộc đồng thành tựu môn Đà-la-ni Ngọn đèn trừ tối của tất cả pháp nghĩa và các môn Tam-muội như trên, lại được mười môn thần thông của Bồ-tát, lại được biện tài vô biên của Bồ-tát, lại được tịnh thân vô ngại của Bồ-tát, đi đến chỗ chư Phật khắp nơi mười phương để nghe pháp, làm đại Pháp sư diễn nói pháp diệu.Quốc vương lại dùng thần lực đến thế giới nơi mười phương tùy tâm của chúng sinh mà hiện thân, tán thán Phật xuất thế, nói bản hạnh của Phật, bày bản duyên của Phật, tán dương thần lực tự tại của Như Lai, hộ trì Phật pháp.Bấy giờ, Thái tử ở tại kim điện, thể nữ vây quanh, đúng ngày rằm, bảy báu tự hiện đến:1.Bánh xe báu tên là Hành vô ngại.2.Voi báu tên là Kim cang thân.3.Ngựa báu tên là Tốc tật phong.4.Châu báu tên là Quang tạng.5.Ngọc nữ báu tên Cụ Túc Diệu Đức.6.Bề tôi báu coi kho tàng tên Đại Tài.7.Chủ binh báu tên Bồ-tát Ly Cấu Nhãn.Đã đủ bảy báu, thái tử làm Chuyển luân vương cai trị châu Diêm-phù-đề, muôn dân được an lạc.Nhà vua có ngàn vương tử đủ uy lực dũng mãnh có thể dẹp trừ mọi oán địch.Trong cõi Diêm-phù-đề có tám vương thành, mỗi thành có năm trăm Tăng phường, mỗi Tăng phường đều lập Tinh xá cao rộng, trang nghiêm với những diệu bảo.Mỗi vương thành đều thỉnh Đức Như Lai Thắng Nhật Thân đến, dùng vô số phẩm vật thượng diệu để cúng dường.Lúc nhập thành, Đức Như Lai hiện đại thần lực khiến vô lượng chúng sinh gieo trồng những căn lành, vô lượng chúng sinh tâm được thanh tịnh, thấy Phật hoan hỷ, phát tâm Bồ-đề, khởi tâm đại bi, ban lợi ích cho chúng sinh, siêng tu Phật pháp chứng nhập nghĩa chân thật, trụ nơi pháp tánh, rõ pháp bình đẳng, được trí ba đời, quán khắp ba đời biết tất cả Phật thứ lớp xuất thế, thuyết pháp độ sinh, phát nguyện Bồ-tát, nhập đạo Bồ-tát, biết pháp Như Lai, thành tựu biển pháp, có thể hiện thân khắp tất cả cõi, biết căn tánh và ý muốn của chúng sinh, khiến họ phát khởi chí nguyện đạt Nhất thiết trí.Bấy giờ, nàng Cù-ba bảo Đồng tử Thiện Tài:-Này thiện nam! Thời ấy, Thái tử được ngôi Chuyển luân vương cúng dường Đức Phật Thắng Nhật Thân chính là Đức Phật Thích-ca Mâu-ni hiện nay.Quốc vương Tài Chủ thuở xưa, nay là Đức Phật Bảo Hoa hiện thành tựu quả vị Vô thượng Bồ-đề tại đạo tràng Hiện nhất thiết thế chủ thân ở thế giới Viên mãn quang, trong thế giới chủng Phổ hiện tam thế ảnh ma-ni vương, tại biển thế giới Hiện pháp giới hư không ảnh tượng vân, cách đây về phương Đông quá số cõi Phật nhiều nhưsố vi trần của biển thế giới, có chúng Bồ-tát vây quanh nhiều như số vi trần của vô số cõi Phật.Lúc Đức Như Lai Bảo Hoa tu hạnh Bồ-tát, Đức Phật đã làm nghiêm tịnh biển thế giới này, chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai xuất thế ở đây đều là những vị do Như Lai Bảo Hoa lúc còn làm Bồ-tát, giáo hóa khiến phát tâm Vô thượng Bồ-đề.Bà Thiện Hiện, thân mẫu của Đồng nữ Diệu Đức lúc đó, nay là thân mẫu của ta, là Thiện Mục. Quyến thuộc của nhà vua xưa kia, nay là chúng hội của Đức Như Lai, đều tu hành đủ những hạnh Phổ hiền, thành tựu đầy đủ các đại nguyện, tuy luôn ở tại đạo tràng của Đức Thích-ca Mâu-ni Thế Tôn, mà có thể hiện hữu khắp tất cả thế gian, trụ nơi Tam-muội bình đẳng của các Bồ-tát, thường được hiện thấy tất cả chư Phật, đều nghe nhận được pháp luân của tất cả Như Lai đã dùng mây âm thanh vi diệu ngang bằng với hư không để diễn nói, đều được tự tại nơi tất cả pháp, tiếng tăm vang khắp các cõi Phật, đến chỗ tất cả đạo tràng, hiện trước tất cả chúng sinh, tùy nghi giáo hóa, điều phục, tu đạo Bồ-tát tận cùng kiếp vị lai thường không gián đoạn, thành tựu đầy đủ những thệ nguyện rộng lớn của Bồ-tát Phổ Hiền.Này thiện nam! Nàng Diệu Đức xưa kia, nay chính là thân ta.Sau khi Đức Như Lai Thắng Nhật Thân diệt độ, trong thế giới ấy có sáu mươi ức trăm ngàn triệu Đức Phật xuất thế, ta cùng Luân vương đều phụng sự cúng dường.Đức Phật đầu tiên hiệu là Thanh Tịnh Thân. Kế đó, có Phật Nhất Thiết Trí Nguyệt Quang Minh Thân, Phật Diêm-phù-đàn Kim Quang Minh Vương, Phật Chư Tướng Trang Nghiêm Thân, Phật Diệu Nguyệt Quang, Phật Trí Quán Tràng, Phật Đại Trí Quang, Phật Kim Cang Na-la-diên Tinh Tấn, Phật Trí Lực Vô Năng Thắng, Phật Phổ An Tường Trí, Phật Ly Cấu Thắng Trí Vân, Phật Sư Tử Trí Quang Minh, Phật Quang Minh Kế, Phật Công Đức Quang Minh Tràng, Phật Trí Nhật Tràng, Phật Bảo Liên Hoa Khai Phu Thân, Phật Phước Đức Nghiêm Tịnh Quang, Phật Trí Diệm Vân, Phật Phổ Chiếu Nguyệt, Phật Trang Nghiêm Cái Diệu Âm Thanh, Phật Sư Tử Dũng Mãnh Trí Quang Minh, Phật Pháp Giới Nguyệt, Phật Hiện HưKhông Ảnh Tượng Khai Ngộ Chúng Sinh Tâm, Phật Hằng Khứu Tịch Diệt Hương, Phật Phổ Chấn Tịch Tĩnh Âm, Phật Cam Lộ Sơn, Phật Pháp Hải Âm, Phật Kiên Cố Võng, Phật Ảnh Kế, Phật Nguyệt Quang Hào, Phật Biện Tài Khẩu, Phật Giác Hoa Trí, Phật Bảo Diệm Sơn, Phật Công Đức Tinh, Phật Bảo Nguyệt Tràng, Phật Tam-muội Thân, Phật Bảo Quang Vương, Phật Phổ Trí Hành, Phật Diệm Hải Đăng, Phật Ly Cấu Pháp Âm Vương, Phật Vô Tỷ Đức Danh Xưng Tràng, Phật Tu Tý, Phật Bản Nguyện Thanh Tịnh Nguyệt, Phật Chiếu Nghĩa Đăng, Phật Thâm Viễn Âm, Phật Tỳ-lô-giá-na Thắng Tạng Vương, Phật Chư Thừa Tràng, Phật Pháp Hải Diệu Liên Hoa Có sáu mươi ức trăm ngàn triệu Đức Phật như vậy xuất thế trong thế giới ấy, ta đều phụng sự cúng dường.Đức Phật cuối cùng hiệu là Quảng Đại Giải, ở chỗ Đức Phật này, ta được mắt trí thanh tịnh.Lúc đó, Đức Phật Quảng Đại Giải vào thành giáo hóa, ta làm Vương phi, cùng Quốc vương kính lễ Phật, đem những diệu vật dâng lên cúng dường, nghe Đức Phật giảng nói pháp môn Xuất Sinh nhất thiết Như Lai đăng, ta liền chứng được môn giải thoát Quán sát tất cả cảnh giới nơi biển Tam-muội của Bồ-tát.Này thiện nam! Khi ta đã được môn giải thoát này, cùng với Bồ-tát ở trong số kiếp nhiều như số vi trần của cõi Phật siêng năng tu tập, phụng sự cúng dường vô lượng chư Phật, hoặc trong một kiếp phụng sự một Đức Phật, hoặc hai, hoặc ba, hoặc vô số, hoặc gặp số Phật nhiều như số vi trần của cõi Phật, ta đều thân cận phụng sự cúng dường, nhưng chưa biết được thân hình, sắc, diện, thân nghiệp, tâm hành, trí tuệ, cảnh giới Tam-muội của Bồ-tát.Này thiện nam! Nếu có chúng sinh được thấy Bồ-tát tu hạnh Bồ-đề, hoặc nghi, hoặc tin, Bồ-tát đều dùng những phương tiện thế gian, xuất thế gian để thâu giữ họ, dùng họ làm quyến thuộc, khiến họ không thoái chuyển nơi Vô thượng Bồ-đề.Này thiện nam! Ta gặp Đức Phật Quảng Đại Giải và sau khi được môn giải thoát này, ta cùng với Bồ-tát chung tu tập trong số kiếp nhiều như số vi trần của trăm cõi Phật, trong những kiếp ấy có bao nhiêu Đức Phật xuất thế, ta đều thân cận phụng sự cúng dường,nghe Phật thuyết pháp, đọc tụng thọ trì. Ở chỗ chư Như Lai đó, ta được những pháp môn giải thoát ấy, biết những loại ba đời, nhập những thứ biển cõi, thấy chư Phật thành Đẳng chánh giác, vào những chúng hội, phát những đại nguyện của Bồ-tát, tu những diệu hạnh của Bồ-tát, được những giải thoát của Bồ-tát, nhưng chưa biết được môn giải thoát Phổ Hiền mà Bồ-tát đã đạt được. Vì sao? Vì môn giải thoát Phổ Hiền của Bồ-tát như hư không rộng lớn, như tên gọi của chúng sinh, như biển ba đời, như biển mười phương, như biển pháp giới, vô lượng, vô biên. Môn giải thoát Phổ Hiền của Bồ-tát đồng với cảnh giới của Như Lai.Này thiện nam! Ta ở trong số kiếp nhiều như số vi trần của cõi Phật quán thân Bồ-tát không biết nhàm chán. Như người nam nữ đa dục tụ họp, ái nhiễm nhau sinh vô lượng vọng tưởng, cũng vậy, ta quán thân của Bồ-tát, nơi mỗi lỗ chân lông, mỗi niệm đều thấy vô lượng, vô biên thế giới rộng lớn, những sự an trụ, đủ loại trang nghiêm, đủ loại hình trạng, có đủ những loại núi, đất, mây, danh hiệu, Phật xuất thế, những đạo tràng chúng hội, diễn thuyết những Khế kinh, những sự quán đỉnh, các thừa, những phương tiện, những thanh tịnh.Lại trong mỗi niệm, thường thấy nơi mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát vô biên biển Phật, ngồi đủ những đạo tràng, hiện đủ những thần biến, thuyết đủ các thứ pháp, thuyết đủ các loại kinh hằng không gián đoạn.Lại, nơi mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát thấy vô biên biển chúng sinh, đủ những thứ trụ xứ, đủ các hình mạo, đủ các tạo nghiệp, đủ các căn tánh. Lại, nơi mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, thấy vô biên môn hạnh của các Bồ-tát nơi ba đời. Đó là: Vô biên nguyện rộng lớn, vô biên bậc sai biệt, vô biên Ba-la-mật, vô biên sự thuở xưa, vô biên môn đại Từ, vô biên mây đại Bi, vô biên tâm đại Hỷ, vô biên phương tiện thâu giữ chúng sinh.Này thiện nam! Trong số kiếp nhiều như số vi trần của cõi Phật, mỗi niệm ta đều xem thấy nơi mỗi chân lông của Bồ-tát nhưvậy, chỗ đã đến không đến lại nữa, chỗ đã thấy không thấy lại nữa, tìm cầu ngằn mé rốt ráo không thể được, cho đến thấy Thái tử Tất-đạt ở trong hoàng cung, thể nữ vây quanh, ta dùng sức giải thoát xem nơi mỗi chân lông của Bồ-tát đều thấy tất cả sự việc trong pháp giới ba đời.Này thiện nam! Ta chỉ được môn giải thoát Quán sát biển Tam-muội này của Bồ-tát.Còn như chư Đại Bồ-tát hành trì rốt ráo vô lượng biển phương tiện, vì tất cả chúng sinh mà hiện thân tùy loại, vì tất cả chúng sinh mà nói hạnh tùy lạc, nơi mỗi chân lông hiện vô biên biển sắc tướng, biết các pháp tánh, lấy vô tánh làm tánh, biết tánh chúng sinh đồng tướng hư không, chẳng có phân biệt, biết thần lực của Phật đồng với như như, khắp tất cả chỗ thị hiện vô biên cảnh giới giải thoát, trong một niệm có thể tự tại nhập pháp giới rộng lớn, tự tại nơi tất cả pháp môn của các địa Bồ-tát, thì ta làm thế nào biết hết được, nói hết được hạnh công đức đó.Này thiện nam! Trong thế giới này có Phật mẫu Ma-da. Ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát, ở trong thế gian không nhiễm chấp, cúng dường chư Phật không thôi nghỉ, tu nghiệp của Bồ-tát trọn chẳng thoái chuyển, lìa tất cả chướng ngại, nhập giải thoát của Bồ-tát, chẳng do người khác mà trụ nơi tất cả đạo Bồ-tát, đến chỗ tất cả Như Lai, thâu tóm tất cả cõi của chúng sinh, tận cùng kiếp vị lai tu hạnh Bồ-tát, phát nguyện Đại thừa, tăng trưởng thiện căn cho tất cả chúng sinh thường không thôi nghỉ.Bấy giờ, nàng Thích-ca Cù-ba, muốn làm rõ thêm nghĩa giải thoát này, nên nương theo thần lực của Phật, nói kệ rằng:Nếu ai thấy Bồ-tátTu hành những công hạnhKhởi tâm thiện, bất thiệnBồ-tát đều thâu nhận.Kiếp số thuở lâu xaNhư vi trần trăm cõiCó kiếp tên Thanh tịnhThế giới tên Quang minh.Kiếp này Phật xuất thếSáu mươi ngàn muôn ứcĐức Như Lai sau cùngHiệu là Pháp Tràng ĐăngSau khi Phật Niết-bànCó vua tên Trí SơnThống lãnh Diêm-phù-đềTất cả không oán địch.Có năm trăm Vương tửThân uy nghiêm dung kiệnCác căn đều thanh tịnhAi thấy cũng hoan hỷ.Quốc vương và Thái tửKính tin cúng dường Phật.Hộ trì tạng Phật phápCũng thích siêng tu tậpThái tử tên Thiện QuangThanh tịnh nhiều phương tiệnThân tướng đều viên mãnNgười thấy không nhàm chán.Năm trăm ức người đềuCùng xuất gia học đạoDũng mãnh vững tinh tấnHộ trì chánh Phật pháp.Vương đô tên Trí thọNgàn ức thành bao quanhCó rừng tên Tịnh đứcNhiều châu báu trang nghiêm.Thiện Quang ngụ rừng nàyTuyên thuyết chánh Phật phápSức biện tài trí tuệKhiến chúng đều thanh tịnh.Có lúc nhân khất thựcVào vương đô Trí thọĐi đứng rất an tườngTâm chánh tri chẳng loạnTrong thành có Cư sĩHiệu là Thiện Danh XưngTa là con gái ôngTên là Tịnh Nhật QuangTa ở trong đô thànhGặp thái tử Thiện QuangThấy thân tướng đoan nghiêmTâm ta sinh luyến mến.Khi xin đến nhà taTâm ta càng ái nhiễmLiền cởi ngay chuỗi ngọcTrân châu để vào bát.Dù vì tâm ái nhiễmCúng dường Phật tử ấyHai trăm năm mươi kiếpCũng chẳng đọa đường ác.Hoặc sinh nhà Thiên vươngHoặc làm con Nhân vươngHằng gặp ngài Thiện QuangThân tướng tốt trang nghiêm.Sau đó quá hai trămNăm mươi kiếp kế tiếpTa sinh nhà Thiện HiệnTên Cụ Túc Diệu Đức.Ta được gặp Thái tửSinh tâm rất tôn trọngMuốn được theo hầu hạMay mắn được thâu nạp.Ta cùng với Thái tửĐến lễ Phật Thắng NhậtCung kính cúng dường xongTa phát tâm Bồ-đề.Ở trong một kiếp đóCó sáu mươi ức PhậtĐức Thế Tôn sau cùngHiệu là Quảng Đại Giải.Ta được mắt thanh tịnhBiết rõ các pháp tướngThấy khắp chỗ thọ sinhTrừ hẳn tâm điên đảo.Ta được môn giải thoátQuán cảnh định Bồ-tátMột niệm nhập mười phươngBiển cõi chẳng nghĩ bànTa thấy các thế giớiTịnh uế nhiều sai khácĐối tịnh chẳng tham ưaĐối uế chẳng ghét bỏ.Thấy khắp các thế giớiĐức Phật ngồi đạo tràngĐều ở trong một niệmPhóng vô lượng ánh sángMột niệm vào được khắpTrong vô số chúng hộiCũng biết những Tam-muộiCủa chúng hội đã được.Một niệm đều biết rõNhững hạnh nguyện rộng lớnVô lượng địa phương tiệnVà tất cả biển nguyệnTa quán thân Bồ-tátVô biên kiếp tu hànhMỗi mỗi lỗ chân lôngCầu tìm chẳng thể đượcNơi mỗi mỗi chân lôngHiện cõi không thể nóiĐịa, thủy, hỏa, phong luânĐều đủ cả trong đó.Bao nhiêu sự kiến lậpBao nhiêu thứ hình trạngBao nhiêu thân, danh hiệuVô biên thứ trang nghiêmTa thấy các biển cõiVô số các thế giớiCũng thấy Phật trong đóThuyết pháp dạy chúng sinh.Chẳng biết thân Bồ-tátVà tất cả nghiệp thânCũng chẳng biết tâm tríHành đạo trong nhiều kiếp.Đồng tử Thiện Tài bèn đảnh lễ nơi chân nàng Thích-ca Cù-ba, nhiễu quanh vô số vòng, rồi từ tạ ra đi.
📜Vì sao trong bài có dấu “…”?
Dấu “…” là lối viết tắt có từ chính bản gốc Pāli, gọi là peyyāla. Kinh tạng nguyên thuỷ vốn được tụng thuộc lòng, nên những đoạn lặp lại y nguyên ở bài trước thường được rút gọn lại bằng một dấu lược thay vì chép lại toàn văn. Bản dịch của Hoà thượng Thích Minh Châu giữ đúng lối ấy. Vì vậy có bài trông ngắn, nhưng đó là hình thức chuẩn mực của kinh điển chứ không phải app thiếu nội dung hay bản dịch bị cắt. Phần bị lược có thể đọc đầy đủ ở các bài liền trước trong cùng phẩm.
Nguồn bản dịch: Sa Môn Thích Tịnh Hạnh · Linh Sơn Đại Tạng/Pháp Bảo (Đại Tập 39 - Bộ Hoa Nghiêm IV, Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh quyển 75)Giấy phép: Đại Tập 39 - Bộ Hoa Nghiêm IV - Số 279 (Q.46- 80) & Số 280- 285; Sa Môn Thích Tịnh Hạnh; Hội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc 2000. Pháp Bảo API https://api.phapbao.org/api/search/get-pages-by-tableofcontentid/2176; imported by Codex on 2026-07-06. · EN: AI translation by Codex from Vietnamese source, awaiting source English🪷 Hỏi Inti Sage về kinh này →
Bản dịch thuộc dịch giả/nguồn ghi ở trên. Phần tuyển tập, trình bày song ngữ và các bản dịch do AI (Inti Sage) thực hiện: © Inti Foundation. Vui lòng ghi nguồn khi trích dẫn; không sao chép hàng loạt hay dùng cho mục đích thương mại khi chưa được phép.