Bồ Đề Hạnh Kinh quyển 2

Bồ Đề Tâm Nhẫn Nhục Ba La Mật

(VI Ksàntiparamita)

(Phẩm thứ tư)

Nguyện làm các thiện nghiệp

Cho giới dẫn đường trước

Cúng dường Đức Như Lai

Trăm ngàn kiếp chẳng cùng

Tu hành tìm giác ngộ

Tội sân chẳng cho sanh

Quán mọi loại đều không

Cho nên tâm ưa nhẫn

Chẳng được tham ưa vui

Giữ ý cho bình đẳng

Tâm có sân não bịnh

Chẳng mê hay đầy đủ

Kia đây có thí chủ

Cung cấp và lợi dưỡng

Tùy kia ái làm trọng

Chẳng được, sanh sân não

Phàm các việc thân cận

Chẳng khởi thêm giận hờn

Nơi ấy chẳng có sân

Lại được an lạc nầy

Nhẫn phải được như thế

Hoặc đối mặt oan gia

Sân ấy phải hay trừ

Đời đời thường an lạc

Oan ấy sanh nơi tâm

Ái ấy lại chẳng vui

Nếu chấp sân não mãi

Chẳng nhẫn lành không hoại

Kia ăn ta oán lớn

Nơi ta chẳng lợi lạc

Biết kia oán chẳng ăn

Cho nên phải kiên nhẫn

Phàm thấy oán hờn đến

Hoan hỷ chứ chẳng sân

Nơi oán nếu khởi sân

Lợi kia liền diệt hết

Tâm nhẫn thường ở đây

Chẳng cho sân khởi dậy

Trụ nhẫn chẳng thời gian

Sân oán tự chẳng sanh

Nếu người hay gìn ái

Chẳng làm nghiệp miệng ác

Khẩu nghiệp nếu chẳng lìa

Sau đó bị oan gia

Cho nên tâm kiên nhẫn

Liền được những niềm vui

Kia Nạp Lục Nga Tử (Durgàpuraka)

Tà kiến cầu giải thoát

Dao hại bức thiêu thân

Chẳng lợi do hay nhẫn

Ngu si chẳng chánh kiến

Thọ nhận khổ não lớn

Ta đây tâm Bồ Đề

Khổ ấy sao chẳng nhẫn

Muỗi mòng cùng gió máy

Thường đói khát khổ não

–m đau phiền người bịnh

Trụ nhẫn mà chẳng thấy

Lạnh nóng cùng gió mưa

Bịnh kìm hãm khổ sở

Bị hết các khổ não

Nhẫn chẳng cầu an vui

Giết kia máu lưu chảy

Tâm kiên cố dũng mãnh

Hại thân tự thấy máu

Sợ hãi cùng kinh dị

Kẻ kia tâm thanh tịnh

Thường bị sân não vây

Cùng phiền não duy trì

Nhẫn tâm hay dũng mãnh

Bụng rắn bò sát đất

Giống sân ở nơi tâm

Giết đi chẳng kiên sợ

Giết rồi được lợi lạc

Như Lai đấng đại bi

Thương khổ, nói luân hồi

Cho biết tội căn bản

Trụ nhẫn mà chẳng làm

Phụ mẫu khó đo tâm

Con cái gặp chết chìm

Giữ tâm lìa sân nộ

Tự xa khổ báo lớn

Giống như kẻ vô trí

Làm cho tội kia sanh

Tu hành mà vô trí

Sân sanh cũng như thế

Muốn ở bất tư nghì

Hãy tu trì tâm nầy

Nơi đây sanh ái nhiễm

Làm sân chẳng sanh khởi

Nếu tham lam trần kia

Mà sanh nhiều tội lỗi

Nhơn ấy các nghiệp lực

Chẳng thể được tự do

Nơi cảnh nếu chẳng tham

Nơi kia chẳng chỗ sanh

Hòa hợp tâm chẳng sao

Cho nên lại chẳng sanh

Nếu tham mà chẳng sanh

Chẳng được mà tự nói

Ta được như thế ấy

Lại sanh bất tư nghì

Kia không sanh, chẳng sanh

Được ấy có thế nào

Quan sát nơi đây kia

Diệt hết được vô dư

Tâm nầy hằng thanh tịnh

Giống như màu ma ni

Biến hóa do cái nhân

Chẳng nhân, tướng sao có

Quá khứ đã tạo ra

Việc kia tạo thế nào

Tùy kia mà làm nhân

Nhân kia sanh ra quả

Tất cả tuy do nhân

Nhân thiện ác do tâm

Nói cầu tánh tịch tịnh

Như thế có ra sao

Nếu chấp nhân hòa hợp

Vui ấy cùng khổ não

Tâm nầy chẳng thể ở

Hiểu người nên tự khuyên

Cho nên như oan gia

Tưởng làm thiện tri thức

Nhơn làm như thế đó

Hay nhận được niềm vui

Như thế các hữu tình

Do nghiệp chẳng tự tại

Tự tại nếu thành tựu

Ai thẳng đến nơi khổ

Tán loạn tâm duyên trần

Tâm kia chẳng hay biết

Bỏ ăn, ăn sân tiếp

Khổ ấy ngược lại yêu

Tự mình nếu chẳng phước

Ái kia trói buộc nghiệp

Như ăn trúng thuốc độc

Đọa vào chốn sanh tử

Ở tại nơi phiền não

Do đấy chẳng tự hộ

Muốn giải thoát tha nhơn

Việc nầy làm sao được

Phiền não mê hôn ám

Nên lại sanh tự sát

Độc hại chẳng từ bi

Sao sân kia chẳng giữ

Tự tánh lại ngu mê

Làm cho kia điêu đứng

Sanh ra sân chẳng nghi

Như lửa hay sanh cháy

Hữu tình tánh ngu muội

Làm cho nhiều sai trái

Ngu muội ở nơi nầy

Như khói nơi hư không

Nếu người sân chẳng giữ

Ngu mê vô trí kia

Giống cầm gậy khuyên người

Làm cho kia thêm não

Ta từ quá khứ sanh

Khổ não cùng hữu tình

Cho nên ở thân nầy

Bị khổ não hay nhẫn

Thân ta ví như thiếc

Thọ kia bị đốt cháy

Như thiếc gắn vào tâm

Nhận được khổ thế nào

Ta nay thấy thân nầy

Như hình tượng vô tình

Duy chỉ khổ não kia

Sân hận chẳng thể khỏi

Ngu mê khởi ái nghiệp

Chẳng hiểu khổ gốc nầy

Bị khổ duyên nhau lại

Sanh phiền não thế nào

Giống như khổ địa ngục

Bay vào nơi rừng kiếm

Biết nghiệp mình đã sanh

Nơi nào có sân não

Ta bị nghiệp như thế

Phải biết khởi chỗ nầy

Liền phải vào địa ngục

Chẳng phải do kia tạo

Muốn ta hết nghiệp nầy

Vô lượng vô hữu biên

Nghiệp ta cũng như thế

Lâu lắm ở địa ngục

Ta trải qua như thế

Kia thật ta oan gia

Thế nào trí phân biệt

Ngu mê sân tạo ra

Nếu người hay hộ trì

Cùng oan nhẫn chẳng si

Tâm ấy công đức sanh

Địa ngục vào thế nào

Hết ta các việc làm

Được nhơn như kia vậy

Chẳng nhẫn sân, chẳng hộ

Phá hoại việc tu hành

Ý vô tướng vô hình

Tán loạn tức phá hoại

Do thân giữ gìn vậy

Thân khổ nên nhẫn thọ

Ta nơi nghiệp miệng xấu

Chóng qua mà chẳng làm

Thân chẳng cùng chúng khổ

Tâm sân như thế nào

Ta nay sanh nơi ấy

Tâm tịnh làm cùng làm

Lợi ích kia tức không

Việc gì nơi ăn uống

Phàm có làm việc ấy

Quan trọng nơi lợi người

Kia không lợi chẳng thích

Nhất định tội chẳng nghi

Chẳng như giờ chìm nổi

Chẳng tham tà sống lâu

Chết phải đọa chốn khổ

Giống như ở nơi mộng

Trăm năm thọ niềm vui

Như chơn thật được vui

Biết rồi thấy chẳng phải

Giống kia lúc vô thường

Thọ mệnh lại dài lâu

Biết cả hai việc rồi

Kia sao được niềm vui

Ở kia lâu hoan hỷ

Tự mình được nhiều lợi

Như hành nhơn lâu đời

Hình trần cùng tay không

Phước lợi tùy lên xuống

Tội căn trở lại sanh

Phước hết tội chẳng sanh

Vì được chẳng sanh sân

Kia sao bị phá hoại

Hướng đến làm chẳng thiện

Như thế bất tư nghì

Chẳng lành chẳng phá hoại

Chẳng được tán thán sân

Phá hoại hữu tình vậy

Như thế tâm lợi tha

Sân kia chẳng lý sanh

Vì kia tu tâm nầy

Nhẫn nơi chẳng ở vậy

Thấy kia phiền não sanh

Là tán công đức nhẫn

Tháp tượng cùng diệu pháp

Phỉ báng và phá hoại

Phật lại chẳng khổ não

Ta nơi kia chẳng sân

Ở Thầy và quyến thuộc

Chẳng tạo nơi ái nghiệp

Nhơn nầy quá khứ sanh

Thấy rồi mà liền biết

Tâm giác xem hữu tình

Hằng tại nơi khổ não

Thấy kia như thế rồi

Nơi khổ não hay nhẫn

Sân hận và ngu si

Phân biệt riêng từng loại

Độc nầy phải nên biết

Sao được nói chẳng lầm

Quá khứ ấy thế nào

Mà tác hại nghiệp kia

Như thế các nghiệp nhơn

Gián đoạn làm sao đây

Phước Phật cũng như vậy

Ta nay một lòng làm

Cùng tất cả hữu tình

Tâm từ cùng hỗ tương

Như lửa thiêu nhà nầy

Lửa vào trong nhà ấy

Nhà kia lại có cỏ

Lửa kia tự kéo dài

Như thế dụ cho tâm

Hòa hợp cùng lửa sân

Đốt kia phước công đức

Sát na chẳng tồn tại

Nếu người giết nơi tay

Lìa xa việc làm lành

Địa ngục khổ hay trừ

Thiện nầy thật chẳng thật

Nếu người tại thế gian

Ít khổ chẳng hay nhẫn

Địa ngục khổ vô lượng

Nhân sân sao chẳng dứt

Ta lại khổ như thế

Qua trăm ngàn địa ngục

Mỗi mỗi vì lợi kia

Làm ấy chẳng vì mình

Ta chẳng phải như vậy

Những sự khổ não lớn

Phải lìa thế gian nầy

Vì lợi như thế làm

Lìa khổ được vui vẻ

Kia đều tán công đức

Kia được ca ngợi thế

Thế nào chẳng được vui

Kia tức được như vậy

Vô ngại nơi niềm vui

Lợi tha làm tối thượng

Kẻ trí sao chẳng rời

Như thế làm cao cả

Được niềm vui chẳng tu

Thấy đó nếu chẳng xả

Phá hoại nơi chánh kiến

Nếu kỉnh ái nơi kia

Bởi đức mà xưng tán

Đức kia liền xưng tán

Cho đến tự kính yêu

Đương phát Bồ Đề tâm

Vì tất cả hữu tình

Nay được những niềm vui

Sao là sân hữu tình

Phật vì ba cõi cúng

Muốn hữu tình thành Phật

Lợi đời được chẳng thật

Phiền não kia tạo sao

Nếu người cùng cốt nhục

Lại cùng những người thân

Dưỡng dục và đời sống

Chẳng vui sân sao sanh

Như kia cầu Bồ Đề

Đương dùng Bồ Đề tâm

Mà chẳng yêu hữu tình

Phước tự bỏ vì sân

Nếu người hay cầu đến

Bỏ tiền ra bố thí

Cầu ấy tức chẳng được

Chẳng như của tại nhà

Thanh tịnh công đức phước

Chướng nào mà chẳng được

Được rồi tự chẳng thọ

Như ở sân tu hành

Làm tội và làm phước

Chẳng cùng chẳng tùy hỷ

Lại chẳng cùng nương làm

Đương tự chẳng được ghì

Nếu yêu mến oan gia

Muốn cầu hoan hỷ nầy

Lại cầu lời tán thán

Việc nầy chẳng thể được

Tuy dục đầy đủ đó

Khổ thêm chẳng vui sướng

Bồ Đề tâm chẳng nhẫn

Lợi ấy chẳng thành tựu

Phiền não như lưỡi câu

Làm người chẳng tự tại

Giống như nơi địa ngục

Giết người vào hầm lửa

Ta gốc cầu lợi tha

Cần gì xưng tán ảo

Chẳng phước chẳng thọ mệnh

Chẳng lực chẳng an lạc

Tự lợi hành chẳng tròn

Trí giả nên phải biết

Sau mãi phải tự làm

Phải yêu vui đầy đủ

Tu hành cần xưng tán

Hoặc lấy dao tự sát

Như thế chẳng phải thật

Vô ích chẳng lợi lạc

Giống như phá hoại nhà

Thấy mặt trời trong ngoài

Lại do xưng tán hảo

Phải dụng tâm làm sáng

Kia tư duy nơi tiếng

Sanh diệt lại bình đẳng

Tâm như thế lợi tha

Đương làm như thế đấy

Nơi kia yêu thế nào

Mà làm được lợi ích

Kia lại được niềm vui

Ta lợi ích chẳng ảo

Người người được lợi lạc

Cùng người tán thưởng ta

Cái ta là thế nào

Chẳng riêng uy đức vui

Kia như thế thưởng ta

Yêu kia riêng được vậy

Kia chẳng duyên cùng đây

Như kẻ ngu mê kia

Lời thưởng ta được nhận

Xa phá đừng đắm nhiễm

Hận ác kẻ đức chánh

Do đây mà sân làm

Tán thán thành chướng ngại

Ta nay chẳng phát khởi

Giữ chẳng theo đường ác

Vì kia làm vô ngã

Nếu giúp các hữu tình

Lợi dưỡng như dây buộc

Làm hữu tình giải thoát

Ý kia sao lại sân

Nếu người muốn lìa khổ

Lại vào cửa giải thoát

Nầy là uy đức Phật

Sao ta lại sân kia

Sân nầy ta chẳng tạo

Bởi phước chướng ngại vậy

Tu hành bình đẳng nhẫn

Kia chẳng phải gặt được

Tự thân nhiều điều sai

Nhẫn nhục nên không làm

Điều sai ấy chẳng làm

Phước kia lại thâu được

Nếu người phước chẳng có

An nhẫn mà tự sanh

Thường làm an trụ nhẫn

Sao lại nói chướng ngại

Đời muốn người lợi ích

Chẳng nên thí chướng ngại

Chướng ngại nên xuất gia

Lại chẳng được xuất gia

Thế gian thật khó được

Kẻ cầu mà hay cùng

Ta tuy nói việc lành

Ở nơi chẳng thể được

Kia hay làm giác ngộ

Xa rời những oán hận

Như ra vào vào trong

Cho nên nói chẳng khó

Sám hối nơi nghiệp nhơn

Nơi kia làm dẫn đường

Đó là quả của nhẫn

Như thế mà sanh được

Kia chẳng ta nơi tâm

Tâm nầy lại trụ nhẫn

Thành tựu bất tư nghì

Cúng dường nơi diệu pháp

Tâm nầy vì lợi tha

Cho đến cùng thọ mệnh

Hoặc oán hờn chẳng cùng

Vì sao nói nhẫn riêng

Ở nơi tâm ác kia

Mỗi mỗi cùng nhẫn nhục

Cứ như thế được nhẫn

Do cúng dường diệu pháp

Nơi Phật cùng chúng sanh

Đức Thế Tôn nói ra

Mọi người đều cung phụng

Hay cảm được giàu có

Như Lai và pháp nầy

Cùng hữu tình bình đẳng

Tôn trọng lời Phật dạy

Hữu tình cũng được vậy

Ý kia cũng như thế

Ở chính mình không làm

Nơi kia đại bình đẳng

Bình đẳng nơi hữu tình

Ý lớn nơi hữu tình

Từ bi mà cúng dường

Phát tâm như phước Phật

Như phước Phật có được

Cho nên hành Phật pháp

Phật hữu tình bình đẳng

Nơi Phật chẳng bình đẳng

Công đức hải vô biên

Phật công đức tinh thuần

Chẳng công đức thể sánh

Tuy tam giới cúng dường

Thấy thế nhưng khó thể

Phật pháp và đạo sư

Là tối thượng hữu tình

Cúng dường các hữu tình

Phải như đây tác ý

Ở nơi các quyến thuộc

Chẳng hay khởi lợi lành

Ở kia hay phụng sự

Chẳng làm được nào sai

Phá họa thân vào ngục vô gián

Nếu kia làm rồi ta lại làm

Tâm rộng lớn vì kia tất cả

Như thế phải làm các việc lành

Giống đời người vì tự tại chủ

Do nơi việc nầy chẳng xưng tình

Vì sao mà làm người con kia

Ta làm cho kia chẳng nô bộc

Như Phật vào khổ nhưng chẳng khổ

Lại được an vui cùng sung sướng

Vui sướng cùng tất cả Phật kia

Phật vui vì kia hay làm nầy

Như thân phiền não mà cùng khắp

Muốn cho tất cả được đầy đủ

Nơi hữu tình khổ lại như thế

Ta chẳng phương tiện, không bi mẫn

Cho nên khổ nầy ta lìa xa

Cứu tất cả khổ và tâm từ

Trước làm não hại người nhẫn nhục

Tội kia ta nay mà sám hối

Ta nay phụng sự Đức Như Lai

Cùng với thế gian kẻ tôi tớ

Mọi người chân đạp nơi đầu ta

Thọ những niềm vui cùng với Phật

Thế gian tất cả nhác hay làm

Bởi tâm từ mẫn nên chẳng ngại

Thấy đây tất cả không so màu

Kia như thế trọng ai chẳng kính

Như thế phụng sự Đức Như Lai

Như thế sự tự lợi thành tựu

Như vậy làm đời bớt khổ não

Cho nên con nay được xuất gia

Giống như một ông vua

Hay điều phục mọi người

Chẳng người nào không phục

Vì thân vua cao tột

Kia chẳng phải một mình

Che kia lực của vua

Dứt trừ những sức yếu

Lại chẳng có sai quấy

Bi mẫn tâm trụ nhẫn

Lực ấy ở địa ngục

Hay giúp các hữu tình

Như thế có vua ác

Sân chẳng vua ra lệnh

Như địa ngục khổ kia

Phiền não nơi hữu tình

Khổ kia mà tự thọ

Vui chẳng cùng vua kia

Như được cùng Phật vậy

Thiện tâm nơi hữu tình

Tâm nầy sao chẳng thọ

Hay giữ nơi hữu tình

Sau sẽ được thành Phật

Thấy hay được tôn trọng

Vui nầy lại chẳng thấy

Không bịnh lại đoan nghiêm

Vui vẻ mà sống lâu

Phú quý làm luân vương

Đều do nhẫn vậy.

Kinh Bồ Đề Hạnh

Bồ Đề Tâm Tinh Tấn Ba La Mật

(Phẩm thứ năm)

Kẻ trí hay nhẫn nhục

Bồ Đề ở tinh tấn

Giải đãi xa rời phước

Như lìa bởi gió cuốn

Tinh tấn lực thế nào

So kia phân biệt nói

Giải đãi chẳng tinh tấn

Như nghi ngờ tự xem

Hay tham ưa ngủ nghỉ

Ham khoái lạc chẳng chừa

Luân hồi khổ bị đắm

Do nơi giải đãi sanh

Phiền não là nhà ở

Lực giải đãi xâm vào

Hay đến cửa vô thường

Tại sao nay chẳng biết

Tinh tấn vì nơi kia

Đây làm kia chẳng thấy

Giải đãi hay ngủ nghỉ

Đây là trâu buông lung

Điều nầy nếu chẳng thấy

Tất cả đạo đều mất

Ở kia chẳng chứng được

Tại sao tham ngủ nghỉ

Nếu có được uy nghi

Vô thường nếu có đến

Cho đi chẳng thể hết

Làm sao nơi giải đãi

Tinh tấn nếu chẳng tu

An nhiên nếu tinh tấn

Hốt nhiên chốn vô thường

Suy nghĩ lấy làm khổ

Thấy kia cửa Diệm Ma

Khổ não lại nguy cập

Giây lát nước mắt chảy

Bà con chẳng thể cứu

Nghe địa ngục mở cửa

Tự nhớ nghiệp nóng bức

Thân nơi chẳng thanh tịnh

Lo lắng chẳng được yêu

Địa ngục khổ quá nhiều

Ác nghiệp như thế đó

Như cá trong nước chảy

So kia sợ như vậy

Nghiệp địa ngục làm rồi

Lại thọ lửa khổ thiêu

Thân tàn lụi khổ não

Làm sao thanh tịnh được

Ma Vương cùng người khổ

Bắt người tống vô thường

Vô thường khổ hay sợ

Đây là quả giải đãi

Ngu mê đắm ngủ nghỉ

Qua đây mà chẳng nhanh

Vào nơi biển khổ lớn

Lại chẳng được thân người

Trừ vui pháp tối thượng

Vô biên chủng tử vui

Dải đãy cùng cười vui

Nhơn khổ làm sao vui

Thấy thêm lực sân nhiều

Biết kia tự tinh tấn

Tự kia làm các việc

Như bình đẳng với kia

Ta được giác ngộ gì

Mà chẳng phân biệt làm

Nơi Như Lai chơn thật

Lời ngay chánh giải thoát

Kia muỗi, ve, ruồi, nhặng

Cùng trùng, tôm, hến thảy

Nếu được lực tinh tấn

Lại cũng chứng Bồ Đề

So ta được làm người

Hay biết lợi chẳng lợi

Nhớ biết những tinh tấn

Sao chẳng được Bồ Đề

Hoặc bỏ cả tay chân

Điều này sanh sợ hãi

Ngu mê khác chỗ dạy

Lợi nầy kia chẳng biết

Dứt đi và đốt cháy

Chẳng ngừng đều phát sanh

Vô số những kiếp khác

Mà chưa chứng Bồ Đề

Trải qua vô số khổ

Dài lâu chứng Bồ Đề

Như bị trúng độc khổ

Độc hết khổ đều khỏi

Làm tất cả Thầy thuốc

Cứu liệu các bịnh khổ

Cho nên khổ tiêu trừ

Tất cả bịnh ít đi

Cho nên nói cứu chữa

Thuốc ngọt chẳng lợi bịnh

Thầy giỏi chữa bệnh khó

Thuốc ngọt đều chẳng dùng

Trước sau đều như vậy

Kẻ biết hoặc hay làm

Sau đó hay tu hành

Thân nầy xả bỏ đi

Người trí xem thân nầy

Như rau sanh ra vậy

Khô đi sinh đất bụi

Xả nầy chẳng lìa danh

Thân khổ lại làm khổ

Tâm chưa nghĩ việc làm

Người trí tâm chẳng ác

Nên chẳng khổ ác nghiệp

Biết ý pháp làm vui

Đủ vui phước nơi thân

Chẳng đây không luân hồi

Bị khổ sao lại buồn

Tìm đến tội quá khứ

Sâu lợi tha biển phước

Đây lực Bồ Đề tâm

Cùng nhị thừa cần yếu

Như thế lợi chẳng vui

Làm làm sao được khổ

Bồ Đề tâm kéo đi

Người trí lên xe vui

Vì thành tựu hữu tình

Vui thí lực phương tiện

Thân lực khổ sở làm

Quan sát cùng xưng tán

Lìa phân biệt như thế

Tăng trưởng sự tinh tấn

Thân ta hay năng xả

Vượt khỏi thân phương tiện

Ta tiêu trừ nơi kia

Mất đi số rất nhiều

Mỗi mỗi đều mất đi

Cho đến mãi kiếp tận

Kia cũng cùng tận hết

Ta chẳng có chút gì

Vô biên khổ qua rồi

Tâm ta sao tổn được

Ta cầu nhiều công đức

Vì lợi ở nơi kia

Học mỗi mỗi công đức

Kiếp hết học chẳng hết

Tơ hào công đức ấy

Ta sanh chẳng làm gì

Hoặc sanh ra nơi nào

Cũng không chẳng có gì

Ta vui mà cúng thí

Cúng dường Phật Thế Tôn

Vì tham chẳng thể làm

Nên nguyện không tròn đầy

Chẳng thí sợ người yên

Chẳng tu lo khoái lạc

Như vào trong thai mẹ

Mẹ tuy bịnh khổ não

Quá khứ vì xa pháp

Ta nay chịu quả báo

Sanh ra là như vậy

Phải làm pháp gì có

Tất cả gốc tâm lành

Là tịch mặc thế gian

Gốc kia hằng chẳng lìa

Thường được quả báo tốt

Phiền não khổ ràng rịt

Như bị nhiều nỗi lo

Nơi kia yêu chướng nạn

Sanh tội mà tự cảm

Nếu người ở nơi nơi

Hay khởi lên nguyện lành

Mà cảm được phước kia

Rộng được quả cúng dường

Nếu người ở nơi nơi

Làm tội giữ vui riêng

Sẽ bị quả báo kia

Rộng được khổ chen vào

Trăng kia chứa ánh sáng

Rộng ra nhiều mùi thơm

Tiếng Phật nghe số một

Chẳng tu sẽ không được

Mà kẻ Thiện Thệ kia

Được chứng pháp Thiện Thệ

Như hoa sen cao cả

Cũng như người biết trăng

Diệm Ma và ngục tối

Dẫn dắt hồn tội kia

Hầm lửa và đồng sôi

Nóng bức tất phải vào

Lửa cháy cùng đao gậy

Cắt thịt trăm ngàn miếng

Dọa vào nơi thành nóng

Đều do nơi bất thiện

Cho nên tâm làm thiện

Những nhỏ nhoi xem xét

Nương vào cờ Kim Cang

Tu học mà xem xét

Đầu tiên quán hòa hợp

Chẳng xem kia chẳng học

Mà chẳng gọi tối thượng

Kia cần tâm tạo rồi

Sanh vào nơi chốn kia

Tăng trưởng những tội khổ

Cả cuộc đời chẳng tu

So kia chẳng cầu thắng

Ba việc lớn nên biết

Do nghiệp phiền não lực

Tương lai làm nhơn ác

Nơi đây làm thế nào

Thế gian lắm phiền não

Giữ người chẳng tự do

Ta như người chẳng kham

Cho nên ta chẳng làm

Vì nghiệp nên phải tu

Làm sao ở được yên

Phải quán ta chẳng ta

Như thế ta làm rồi

Một giọt nước cam lồ

Chim ăn biến cánh vàng

Ý ta thật hạ liệt

Hay khỏi khổ nạn nhỏ

Sân làm tâm khó khăn

Chẳng lành còn sanh tội

Thấy vô tâm phát khởi

Rộng thay hơn khó khăn

Cho nên tâm thanh tịnh

Nên tụng văn câu nầy

Làm cho kia ba cõi

Ta xa rời hí luận

Ta thắng được tất cả

Chẳng ai thắng được ta

Ta nay phải tự biết

Là Sư Tử con Phật

Hữu tình lìa ta người

Vì kia được tối thượng

Đừng cho oán giải đãi

Giải đãi oán tự xa

Dẫn vào đường ác thú

Thân lành bị phá hoại

Do ta từ ngu ác

Từ ăn uống thọ khổ

Kia thọ nơi tất cả

Tu hành nương ngã mạn

Để được có tiếng thơm

Yếu kém nói thế nào

Như thế nếu dõng mãnh

Tự thắng oan gia kia

Siêng năng tu điều nầy

Mạn oán nếu chẳng thắng

Tâm mạn kia nếu khởi

Thì thật oan gia ta

Thắng quả tuy muốn sanh

Quả ấy tất phải mất

Giống Sư Tử siêng năng

Thấy giống thú phiền não

Phiền não thú ngàn vạn

Chỉ chúng chẳng thể địch

Trong đời khổ não lớn

Người tự thấy đầy đủ

Phiền não chẳng hàng phục

Liền gặp khổ thế nầy

Ta làm cho đầu rơi

Cho đến cả tâm cang

Phiền não các oan gia

Tất cả ta chẳng phục

Do nhơn tu tinh tấn

Mạn kia nghiệp tận diệt

Rộng được quả báo lớn

Tự cảm niềm vui thú

Vì vui vẻ tu nhơn

Kia chạy chẳng theo kịp

Chỗ tu chẳng quyết định

Lại được chẳng thù thắng

Luân hồi muốn chẳng đủ

Giống như dao dính mật

Phước cam lồ nếu tham

Ăn xong chuyển ra tốt

Đây là nghiệp tịch tịnh

Cảm diệu quả nương theo

Như ngày nóng đêm lạnh

Ngày đêm hay xung khắc

Tin tấn là sức mạnh

Năng phá các giải đãi

Rộng được hay xa lìa

Thân tâm hay yên vui

Phiền não gậy ngục cứng

Phá kia niệm kiếm huệ

Giống kiếm gỗ mang theo

Cùng học người nữ kia

Giữ kiếm tay chẳng dùng

Sợ mất cũng như thế

Nghĩ kiếm mất rồi thì

Địa ngục ở tại tâm

Thế gian biết người lành

Chẳng chịu uống máu độc

Tâm sám cũng như thế

Nếu tâm sám chẳng làm

Xuất gia tâm tinh tấn

Như giữ giùm bát dầu

Bát rơi tức phải chết

Rơi vào chỗ sợ hãi

Vì ngủ nghỉ giải đãi

Giống rắn độc tự hoại

Chẳng đi sẽ bị thương

Chạy mau kêu cứu cấp

Mỗi mỗi hối quá sâu

Làm cho tâm suy nghĩ

Hối nầy chẳng thể giữ

Vì sao ta lại làm

Hòa hợp là nghiệp nhơn

Dứt bằng kiếm chánh niệm

Vì sao tâm tự vị

Do niệm nầy rộng được

Chánh niệm tâm chẳng phát

Tơ hào chẳng thể diệt

Nghiệp đến như qua lại

Tất cả báo đều được

Như kia Đỗ La Ca (Tùlaka)

Tùy gió mà mang đến

Người tinh tấn cũng vậy

Tăng thượng được như thế.

Bồ Đề Hạnh Kinh

(Hết quyển 2)